<prompt> Gorsa shan nageenya kompiitaraa fooyyessuuf gargaaran adda baasuu.nan  <response>: 1. Software fi operating system haaromsuu: Software farra vaayirasii fi operating system dabalatee software yeroo yeroon update gochuun nageenya kompiitaraa yeroo yeroon akka eegamu gochuuf tarkaanfii barbaachisaa dha. Paachoonni yeroo hunda kan gadhiifaman balaa nageenyaa sirreessuuf waan taeef, update tuffachuun kompiitara keessan haleellaaf banaa taasisa. 2. Jechoota icciitii cimaa fi adda tae fayyadamuu: Jechoonni icciitii dadhaboo taan hackers salphaatti kan itti xiyyeeffatanidha. Akkaawuntii hundaaf jecha icciitii adda addaa fi cimaa tae fayyadamaa. Qubee gurguddaa fi xixiqqaa, lakkoofsotaa fi mallattoo wal makaan tilmaamuun ykn cabsuuf rakkisaa taasisuu dandaa. Jechoota icciitii ciccimoo kuusuu fi uumuuf hogganaa jecha icciitii fayyadamuu yaadaa. 3. Gowwoomsaa phishing irraa of eeggadhaa: Phishing tooftaa haakeroonni namoota dhuunfaa gowwomsuun odeeffannoo dhuunfaa ykn miira namaa kakaasu akka mulisan itti fayyadamaniidha. Imeelii ykn ergaa hin eegamne ergamtoota hin beekamne ykn illee namoota beekaman irraa dhufu garuu odeeffannoo dhuunfaa, jecha icciitii ykn hidhaa tokko cuqaasuu gaafatu shakkii. 4. Mirkaneessi sababa lamaa dandeessisi: Mirkaneessi sababa lamaa herrega kee irratti laayibarii eegumsaa biraa dabalata. Jecha icciitii malees, yeroo baayyee koodii yeroo tokkoo gara bilbila keessaniitti ergamuun, namni tokko akkaawuntii keessan akka hin seenne caalaatti rakkisaadha. 5. Daataa keessan duwwaa gochuu: Yeroo hunda daataa keessan gara hard drive alaa ykn tajaajila kuusaa duumessaatti backup gochuun yoo kompiitaraan hojiin isaa hin hojjenne ykn haleellaan saayibarii yoo mudate daataa keessan eeguuf gargaaruu dandaa. Haala kanaan, wanti hin eegamne yoo si mudate odeeffannoo barbaachisaa taʼe hunda hin dhabdu. 