<prompt> Seenaa kalaqa addaa tokkoo ibsi.Tiraanzistara Jalqabaa  <response>: Tiraanzisteriin jalqabaa bara 1947tti dhaabbata qorannoo Bell Laboratories jedhamu kan ATT Corporation jedhamu kan Murray Hill, New Jersey, USA keessatti argamutti kalaqame. Kalaqni buuuraa kana kan hojjetame garee fiizisistootaa, Wiliyaam Shooklii, Joon Bardeen fi Waaltar Biraateen dabalatee ture. Tiraanzisteriin osoo hin kalaqamin dura meeshaalee elektirooniksii keessatti amplifikeeshinii fi jijjiirraadhaaf qaamolee ijoo tuuboowwan vaakiyuumii turan. Tuuboonni kun baayʼee guddaa, qaalaʼaa fi hoʼa guddaa kan maddisiisan siʼa taʼu, kunis dafanii akka gubatan gochuu dandaʼa. Tiraanzisteriin kun meeshaalee elektirooniksii keessatti tuubii vaakiyuumii akka qaama jalqabaatti bakka buusuun addunyaa elektirooniksii irratti warraaqsa fide. Innis tuuboo vaakiyuumii caalaa baayʼee xiqqaa, amanamaa fi baasii baayʼee xiqqaa ture. Tiraanzisteriin kun dafee meeshaalee elektirooniksii hundaaf ijaarsa ijoo kan taʼe siʼa taʼu, kalaqni isaas kompiitara, sirna qunnamtii fi elektirooniksii fayyadamtootaa dabalatee teknooloojiiwwan haaraa hedduu akka guddatan karaa saaqe. Tiraanzisteriin jalqabaa tiraanzistara tuqaa tuqaa kan ture yoo tau, tuttuqaa warqee lama gara fuula kiristaala jarmaniyeemii irratti dhiibuudhaan kan hojjetame ture. Joon Bardeen fi Walter Brattain tiraanzisterii isa jalqabaa kana kan hojjetan yoo tau, tuttuqaa kiristaala semiikondaaktarii fi qabxiiwwan sibiilaa gidduu jiru sirnaan saaguun, qaama guddiftuu uumuu akka dandaan hubataniiru. Jioota muraasa booda, Wiliyaam Shooklii tiraanzistara fooyyaaa tae tiraanzistara walqunnamtii baayee poolaarii, kan elektirooniksii keessatti itti fayyadamuuf carraa haaraa bane. Kalaqni tiraanzistara seenaa elektirooniksii keessatti milkaaina guddaa kan taasise yoo tau, bara 1956tti Shockley, Bardeen fi Brattain badhaasa Noobeelii Fiiziksii argateera.Hara tiraanzisteroonni meeshaalee elektirooniksii hunda jechuun ni dandaama keessaa qaama barbaachisaa hin taane yoo tau, waan hunda keessatti argamuu dandaa bilbila ismaartii fi kompiitara hanga konkolaataa fi meeshaalee manaa. 