<prompt> Seenaa Ameerikaa hanga bara 1899tti gabaabinaan dhiyeessu.nan  <response>: Seenaan Ameerikaa hanga bara 1899tti waggoota kumaatamaan lakkaaaman yeroo ummatoonni dhalootaan Ameerikaa Kaabaa ardii kana keessa jiraatan irraa kan kae tauu dandaa. Bara 1492tti qorataan Xaaliyaanii Kiriistoofar Kolombos Ispeen bakka buʼee gara addunyaa haaraatti imala geggeesse. Jaarraa itti aanutti humnoonni koloneeffataa Awurooppaa kolonii Ingilizii Varjiiniyaa fi Masaachusets dabalatee qarqara bahaa irratti kolonii hundeessan. Koloneeffattoonni dinagdee, dhaabbilee fi eenyummaa isaanii tartiibaan guddifachaa kan dhufan yoo tau, yeroon darbaa deemuun koloneeffattootaa fi bulchitoota isaanii Awurooppaa gidduutti waldhabdeen uumame. Waldhabdeen kun Warraaqsa Ameerikaa keessatti kan fiixee tae yoo tau, waraanni walabummaa Biritaaniyaa Guddittii fi kolonii ishee Ameerikaa Kaabaa kudha sadii gidduutti bara 1775 fi 1783 gidduutti geggeeffame.Bara 1776tti koloneeffattoonni kun Labsii Walabummaa baasan, saba haaraa, Yunaayitid Isteetis Ameerikaa tauu isaanii labsan . Biyyi haaraan kun mootummaa biyyoolessaa tokkoof yaaliin jalqabaa Keewwata Konfedereeshinii yoo tau, sirna giddugaleessa hin taane kan garmalee laafaa tauu mirkaneesse. Bara 1787 Heerri Mootummaa Ameerikaa barreeffamee raggaasifame, mootummaa federaalaa aangoo addaan baasu hundeesse. Waggoonni kurnan jalqabaa Ameerikaa gara dhihaatti babalachuu, guddina siyaasaa fi dinagdee, fi hariiroo idil-addunyaatiin ibsamaniiru. Bara 1861tti, garbummaa, aangoo fi gara dhihaatti babalachuu irratti waldhabdeen kutaa gara Waraana Biyya keessaa Ameerikaatti kae. Waraanni kun bara 1865tti kan xumurame yoo tau, moamuun biyyoota Konfedereeshinii Ameerikaa fi Fooyyaiinsi Heera Mootummaa 13ffaan garbummaa haqee raggaee ture. Waraana booda mootummaan Ameerikaa adeemsa Ijaarsa Kibbaa Deebisee Ijaarsa Kibbaa raawwate, kunis adeemsa mootummoota kibbaa deebisee ijaaruu fi Gamticha keessatti walitti makuuf kan kaayyeffate ture. Ijaarsi irra deebiin bara 1877 xumuramee, Kibbaan baayinaan haala hiyyummaa fi loogii keessa galche. Biyyattiin guddachuu itti fuftee, baayinni ummataa gara dhihaatti babalachuu fi dinagdeen qonnaa irraa gara industirii ceaa dhufe. Bara 1899tti US biyyoota humna guddaa qaban keessaa tokko yoo taatu, dinagdeen ishee guddachaa dhufee fi dhiibbaan idil-addunyaa babalachaa dhufe. 