<prompt> Garaagarummaa biyyoota Ameerikaa Giddugaleessaa fi biyyoota Ameerikaa Kibbaa gidduu jiru ibsi.nan  <response>: Giddugaleessa Ameerikaa fi Ameerikaan Kibbaa naannoo Laatiin Ameerikaa adda tae lama yoo taan, garaagarummaan isaanii hedduudha. Garaagarummaan ijoo tokko tokko kunooti: Teessuma lafaa: Giddugaleessi Ameerikaa isthmus dhiphoo Ameerikaa Kaabaa fi Ameerikaa Kibbaa wal qunnamsiisudha. Biyyoota torba of keessaa qaba: Beeliiz, Koostaa Riikaa, El Salvaador, Guwaatemalaa, Honduraas, Nikaraaguwaa fi Paanaamaan. Kaabaan Meeksikoo, kibbaan Kolombiyaa, bahaan Galaana Kaaribiyaan, dhihaan immoo Galaana Paasifikiin daangeffamti. Ameerikaan Kibbaa ammoo naannoo baayee guddaa taee fi biyyoota abbaa biyyummaa qaban 12 kan hammate yoo tau, isaanis Arjentiinaa, Booliiviyaa, Biraazil, Chiilii, Kolombiyaa, Ikuwaadoor, Gaayana, Paaraaguway, Peeruu, Surinaam, Uraagaay fi Veenzuweelaa. Akkasumas naannoo Faransaay biyya alaa kan taate Faransaay Gaayana of keessatti qabata. Ameerikaan Kibbaa kaabaan Galaana Kaaribiyaan, bahaan Galaana Atlaantiik, dhihaan immoo Galaana Paasifikiin daangeffamti. Aadaa: Ameerikaan Giddugaleessaa baayinaan afaan Ispeen kan dubbatan yoo tau, Beeliiz kan afaan hojii Ingiliffaa tae irraa kan hafe. Naannoon kun hambaa aadaa badhaadhaa kan qabu yoo tau, qaroomina Kolombiyaan duraa kan akka Maayaa, akkasumas bara koloneeffataa Ispeen irraa dhiibbaa cimaa qaba. Ameerikaan Kibbaa ammoo haala afaanii adda addaa kan qabdu yoo tau, Ispeen, Poortugaal fi Faransaayiin baayinaan kan dubbatamanidha. Akkasumas afaanonni dhalootaan guutummaa ardii kanaa keessatti dubbataman hedduudha. Naannoon kun hambaa aadaa badhaadhaa mataa isaa kan qabu yoo tau, qaroomina Kolombiyaa duraa kan akka Inkaa, akkasumas bara koloneeffataa Poortugaal fi Ispeen irraa dhiibbaa cimaa qaba. Diinagdee: Gama dinagdeetiin Ameerikaan Kibbaa Ameerikaa Giddugaleessaa caalaa baayyee guddaa fi guddattedha. Diinagdee guddaa addunyaa keessaa tokko kan taate Biraazil Ameerikaa Kibbaa keessa kan jirtu yoo tau, biyyoonni biroo kan akka Arjentiinaa fi Chiiliis dinagdee guddaa fi guddate qabu. Ameerikaan Giddugaleessaa ammoo dinagdee xixiqqoo, irra caalaan isaa qonnaa irratti hundaae qabdi. Guddina seenaa fi siyaasaa: Ameerikaan Giddugaleessaa fi Ameerikaan Kibbaa seenaa keessatti jeequmsa siyaasaa fi hawaasummaa keessaa qooda isaanii isa madaalawaa qaba. Keessattuu Ameerikaan Giddugaleessaa seenaa tasgabbii dhabuu fi waldhabdee siyaasaa kan qabdu yoo tau, biyyoonni hedduun waraana biyya keessaa, mootummaa abbaa irree fi jeequmsa gosa biroo mudataniiru. Ameerikaan Kibbaa qormaata mataa ishee kan qabdu yoo tau, biyyoonni hedduun yeroo abbaa irree, rakkoo dinagdee fi jeequmsa hawaasummaa mudataniiru. Haa tau malee waggoota dhiyoo asitti biyyoonni naannolee lamaan keessa jiran irra caalaan isaanii gara dimokiraasii fi tasgabbiitti guddina guddaa agarsiisaniiru. Xumura irratti, Ameerikaan Giddugaleessaa fi Ameerikaan Kibbaa naannoo adda addaa kan teessuma lafaa, aadaa, dinagdee, . 