<prompt> Adeemsa footosinteesii naaf ibsi.nan  <response>: Footosinteesiin adeemsa biqiltoonni, algee fi baakteeriyaawwan tokko tokko ifa aduu, bishaanii fi kaarboon daayioksaayidii gara oksijiinii, sukkaaraafi kompaawundoota orgaanikii birootti jijjiiraniidha. Jireenya biqiltootaa fi akkasumas lubbu qabeeyyii lafa irra jiran hundaaf adeemsa barbaachisaa dha sababiin isaas oksijiinii nuti akka oomisha cinaatti hafuura baafannu waan oomishuuf. Adeemsi kun sadarkaa lamatti qoodamuu dandaa: walnyaatinsa ifa irratti hirkatee fi walnyaatinsa ifa irraa walaba tae. Yeroo walnyaatinsa ifa irratti hirkataa taetti anniisaan ifa aduu irraa argamu pigmentii akka kiloorofiilii meembraanota taayilaakooyidii kilooropilaastoota keessatti argamaniin xuuxama. Sana booda anniisaan kun molakiyuulota anniisaa guddaa qaban kanneen akka ATP adenosine triphosphate fi NADPH nicotinamide adenine dinucleotide phosphate kan sadarkaa lammaffaa footosinteesii keessatti fayyadaman uumuuf itti fayyadama. Walnyaatinsi ifa irraa walaba tae, kan Marsaa Kaalviin jedhamuunis beekamu, istiroomaa kilooropilaastoota keessatti raawwatama. Sadarkaa kana keessatti ATP fi NADPH kanaan dura maddisiifaman walnyaatinsa keemikaalaa walduraa duubaan kaarboon daayioksaayidii hawaa irraa gara gilukoosii gosa sukkaaraatti jijjiiru bobaaa tauuf oola. Sana booda gilukoosiin kun biqiltuun kompaawundoota orgaanikii biroo uumuuf itti fayyadamuu dandaa, ykn booda itti fayyadamuuf kuufamuu dandaa. Walumaagalatti, footosinteesiin adeemsa biqiltoonni ifa aduu, bishaanii fi kaarboon daayioksaayidii fayyadamuun oksijiinii fi sukkaara itti oomishaniidha. Adeemsi kun oksijiinii hafuura baafannuu fi nyaata nyaannu waan nuuf kennuuf, lubbuun jiraachuu biqiltootaa fi lubbu qabeeyyii hundaaf baayee barbaachisaa dha. 