<prompt> Waaee doolfiinii waa himaa.  <response>: Doolfiinoonni hoosistoota galaanaa sammuu olaanaa qabaniifi amala taphaafi amala michuu isaaniitiin balinaan ilaalamanidha. Isaan qaama maatii Delphinidae, maatii guddaa seetaceans yoo tau, kunis killer whales, pilot whales fi gosoota kana fakkaatan biroo of keessatti qabata. Doolfiinoonni qaama isaanii sirrii taʼee fi qaamni isaanii lama gara fiixee isaaniitti kan fooyyaʼe siʼa taʼu, kunis salphaatti galaana keessa akka deemaniifi akka daaku isaan gargaara. Galaana addunyaa maraa keessatti argamuu kan dandaʼan siʼa taʼu, gosoonni tokko tokko lageen bishaan qulqulluu keessa jiraatu illee ni jiraatu. Doolfiin bineensota hawaasummaa yoo taan miseensota pod isaanii waliin walitti dhufeenya cimaa uumuun kan beekamu yoo tau, kunis namoota dhuunfaa muraasa irraa kaasee hanga dhibbaan lakkaaaman tauu dandaa. Cuqaasuu fi fiigicha dabalatee sagalee adda addaa fayyadamu, waliin wal qunnamsiisuu fi tooftaalee adamsuu qindeessuuf. Doolfiiniin foon kan nyaatan siʼa taʼu, nyaanni isaanii baayʼinaan qurxummii fi iskuwiidii kan of keessaa qabudha. Gosa sonar kan tae echolocation fayyadamuun bineensota adamsan barbaaduu, galaana keessa deemuu fi bineensota adamsuu dandaan irraa fagaachuu dandau. Dhageettii fi mulata baayee qara qabu bishaan gubbaas tae jala. Sammuu isaaniitiin kan beekaman doolfiinoonni amala of beekuu fi dandeettii barachuu fi barsiisuu illee akka qaban agarsiisu agarsiisuu isaanii ilaalameera. Isaan kun yeroo baayyee kan qorataman yoo tau, dandeettiin hubannoo isaanii saayintistoota ajaaibsiisuu gonkumaa hin dhiisu. Bosona keessatti, doolfiinoonni waggoota kurnan hedduudhaaf akka jiraatan kan beekaman siʼa taʼu, gosoonni tokko tokko umriin isaanii hanga waggaa 60 taʼa. Doolfiinoonni uumama taphaafi amala michuu taʼuu isaaniitiin kan jaallataman siʼa taʼu, bakkeewwan hedduun daawwannaa doolfiin ilaaluu, muuxannoo doolfiinii wajjin dambalii fi uumamtoota hawwataa kana naannoo uumamaa isaanii keessatti arguuf carraa ni kennu. Haa taʼu malee, doolfiinoonni bosona keessattis balaawwan hedduu kan isaan mudatu siʼa taʼu, kunis bakka jireenyaa dhabuu, faalamaa fi adamsuu kan dabalatu siʼa taʼu, gosoonni bineensotaa hedduun balaadhaaf saaxilamaniiru jedhamee fudhatama. Bineensonni ajaaibsiisoo taan kun dhaloota dhufuuf akka jiraatan mirkaneessuuf, doolfiinotaa fi bakka jireenya galaana isaanii eeguuf tattaaffiin kunuunsaa taasifamaa jira. 