<prompt> Sababoota fi buaa Waraana Addunyaa Tokkoffaa fi Waraana Addunyaa Lammaffaa wal bira qabuu fi wal bira qabuu.nan  <response>: Waraanni Addunyaa Tokkoffaa fi Waraanni Addunyaa Lammaffaa seenaa ilmaan namootaa keessatti waldhabdee gaagaama guddaa fi fagoo gae keessaa lama turan. Lolli lamaan sababaafi buaa adda addaa kan qaban yoo tau, lamaan isaanii gidduutti walfakkeenyis ni jira. Sababoota: Sababoonni gurguddoon Waraana Addunyaa Tokkoffaa impaayeraalizimii, waraanaa fi humnoota gurguddoo gidduutti gamtaa uumuu turan. Keessattuu, Triple Entente fi Triple Alliance dabalatee gamtaan walduraa duubaan hundeeffamee, biyyoonni kallattiin dhimma tokkollee yoo hin qabaannellee waraana akka labsan dirqisiise. Ibiddi waldhabdee kana qabsiise ajjeechaa Archduke Franz Ferdinand of Austria-Hangary bara 1914 Sarajevo keessatti raawwatame ture.Gama biraatiin Waraanni Addunyaa Lammaffaa hundee isaa waraana jalqabaa booda ture. Waliigaltee Versailles Jarmanii irratti adabbii cimaa kan murteesse yoo tau kunis aarii fi kufaatii dinagdee fide. Kunis kaumsa mootummoota abbaa irree fi sirnoota faashistii, hoggantoota akka Adolf Hitler Jarmanii, fi Benito Mussolini Xaaliyaanii keessatti kauuf lafa lalisaa uume. Hoggantoonni lamaan naannoo isaanii babalisuuf kan barbaadan yoo tau, bara 1939tti Jarmaniin Poolaandi yeroo weerarte gochi isaanii Awurooppaa waraana guddaa biraa keessa galche. Buaa: Buaan waraana lamaan kun fagoo kan gaee fi kan nama gaddisiisu ture. Waraanni Addunyaa Tokkoffaan loltootaa fi namoonni nagaa miliyoonaan lakkaaaman akka duan, Impaayera Awustira-Haangaarii, Raashiyaa fi Usmaaniyaa akka kufanii fi qoqqobbii cimaan Jarmanii irratti kaaame akka tae taasiseera. Kana malees, jechootni Waliigaltee Versailles Jarmaniin jeequmsa dinagdee, aarii fi qaalaiinsa jireenyaa garmalee akka mudatu taasiseera. Waraanni Addunyaa Lammaffaan waraana isa jalqabaa caalaa kan nama gaddisiisu siʼa taʼu, waraanni waraanaa fi siiviilii miliyoonaan lakkaaʼamu kan duʼe ture. Waraanni kun boombii atoomikaa Hirooshimaa fi Nagaasaakii irratti dhoohe, Ameerikaa fi Gamtaan Sooviyeet akka humnoota olaanaatti kauu fi Waraanni Qorqorroo jalqabuu isaas argee jira. Dabalataanis, waraanni kun Dhaabbanni Mootummoota Gamtoomanii akka hundeeffamu, Israael akka ijaaramuu fi Jarmaniin akka qoodamtu taasiseera. Xumura irratti, waraanni lamaan sabboonummaa, waraana, gamtaa fi hawwii naannoo dabalatee wantoota walmakaa walxaxaa taeen kan uumame ture. Buaan waraana kanaa fagoo kan gau yoo tau, lubbuun namoota miliyoonaan lakkaaaman kan darbee fi jijjiiramni guddaan haala siyaasaa addunyaa kanaa irratti mulateera. Garaagarummaan sababoota fi buaan isaa jiraatus, waraanni lamaan buaa balaa waldhabdee balaa fi barbaachisummaa tumsaa fi dippilomaasii idil-addunyaa waraana gara fuula duraa ittisuu keessatti mulisu. 