<prompt> Akkaataa itti interneetii nagaa fi itti gaafatamummaan itti fayyadamnu ibsi.nan  <response>: Intarneetiin meeshaa cimaa addunyaa odeeffannoo, bashannanaa fi carraa argachuuf gargaaru yoo tau, balaa isaas qaba. Balaa jiru xiqqeessuu fi faayidaa isaa guddisuuf nagaa fi itti gaafatamummaadhaan itti fayyadamuun murteessaadha. Intarneetii nagaa fi itti gaafatamummaadhaan fayyadamuuf gorsa muraasni kunooti: 1. Iccitii keessan eegaa: Odeeffannoo dhuunfaa toora interneetii irratti waliif qooduun kan akka maqaa, teessoo, lakkoofsa bilbilaa fi odeeffannoo maallaqaa of eeggannoo godhaa. Jechoota icciitii cimaa fayyadamaa namoota biroof hin qoodinaa. 2. Yeroo hidhannoo cuqaastan of eeggannoo godhaa: Hidhamtoota madda amanamoo irraa dhufan qofa cuqaasaa. Yeroo tokko tokko haakeroonni fi gowwoomsitoonni linkii fayyadamuun vaayirasii babalisu ykn odeeffannoo dhuunfaa keessan hatu. 3. Miidiyaa hawaasaa irratti nageenya qabaadhu: Miidiyaan hawaasaa hiriyootaafi maatii waliin wal qunnamuuf karaa gaarii taus, namni toora interneetii irratti si qunnamu hundi eenyu akka tae akka hin taane yaadachuun barbaachisaadha. Gaaffii hiriyummaa yeroo fudhattaniifi odeeffannoo dhuunfaa yeroo qooddan of eeggannoo godhaa. Profaayila kee dhuunfaatti eegi, yeroo baayee setting iccitii kee ilaali. 4. Gowwoomsaa fi hanna ilaaluu: Yakkamtoonni yeroo baayee maallaqa ykn odeeffannoo dhuunfaa namoota gowwoomsuuf interneetii fayyadamu. Mallattoolee gowwoomsaa beekamoo taan kanneen akka maallaqa hatattamaan gaafachuu ykn iimeelii hin barbaadamne odeeffannoo dhuunfaa gaafatan adda baasuu baradhu. Yoo wanti tokko dogoggora sitti dhagaame, instincts kee amanadhu malee hin bobbaiin. 5. Kompitara keessan nageenya isaa eeguu: Software farra vaayirasii install gochuun updated gochuu. Akkasumas, sirna opereetiingii fi browser keessan yeroo hunda update gochuun balaa haaraa irraa akka eegamu mirkaneessaa. 6. Kabaja qabaadhu: Namoota biroo toora interneetii irratti akka si ilaalan barbaaddutti ilaali. Saayibarii fi rakkinni fudhatama kan hin qabne yoo tau, amala namoota rakkisan ykn nama miidhan irratti bobbauu hin qabdu. 7. Maxxansuu kee dura yaadi: Wanti ati toora interneetii irratti maxxansite nama kamiinuu arguu akka dandauu fi bara baraan argamuu akka dandau yaadadhu. Kanaafuu, waan tokko toora interneetii irratti qooduun dura buaa fiduu dandau irratti yeroo fudhadhaa. Qajeelfama kana hordofuudhaan yeroo interneetii fayyadamtan of eeguuf gargaaruu akkasumas hawaasa onlaayinii fooyyaaa fi itti gaafatamummaa qabu uumuuf gumaachuu dandeessu. 