<prompt> Tiyoorii Daarwiin filannoo uumamaatiin jijjiirama tirannaa ilaalchisee kenne, saayintistoonni jijjiirama lubbu qabeeyyii yeroon darbaa dhufe akka ibsan akkamitti akka gargaare ibsinan  <response>: Tiyoorii Darwiin jijjiirama uumamaa filannoo uumamaatiin yaad-rimeewwan buuuraa baayoloojii ammayyaa keessatti argaman keessaa isa tokkodha. Gosoonni yeroon jijjiiramuu fi filannoo uumamaatiin naannoo isaaniitti madaquu yaada jedhu irratti ijaarame. Kana jechuun namoonni dhuunfaa uummata tokko keessa jiran amala naannoo isaaniif akka gaariitti akka mijatan taasisan carraan lubbuun jiraachuu fi wal hormaataa guddaa waan qabaniif, amala sana sanyii isaaniitti dabarsu. Dhaloota hedduu keessatti amaloonni faayidaa qaban kun baayina ummata keessatti baayinaan waan mulataniif, jijjiirama gosa kanaatti geessu. Yaada Daarwiin dura namoonni baayeen gosootni akka hin jijjiiramnee fi lubbu qabeeyyii adda addaa lafarra jiran buaa uumaa waaqaa akka tae amanu turan. Haa tau malee, ilaalchi Daarwiin addunyaa uumamaa irratti godhe, gosootni yeroon akka jijjiiraman, jijjiiramni kun adeemsa filannoo uumamaatiin akka geggeeffamu isa taasiseera. Tiyoorii isaa galmee fosiilii, raabsa sanyiiwwan addunyaa maraa fi walfakkeenya hedduu sanyiiwwan adda addaa qaban dabalatee ilaalcha hedduu saayintistoonni addunyaa uumamaa irratti godhan ibsuuf gargaareera. Haras yaadni Darwiin jijjiirama tirannaa filannoo uumamaatiin jedhu qorannoo baayoloojii keessatti yaad-rimee ijoo taee itti fufee jira. Saayintistoonni yeroon darbaa deemuun gosootni bineensotaa akkamitti akka jijjiiramanii fi itti madaqan akka hubatan kan gargaaru siʼa taʼu, lubbu qabeeyyii lafarra jiran garaa garaa guddaa taʼan ibsuuf akka buʼuuraatti tajaajila. Saayintistoonni qorannoo jeneetikiitiin malawwan adeemsa filannoo uumamaa buuura taan ibsuu dandaaniiru, kunis yaada warraaqsaa Daarwiin kanaaf ragaa kana caalu taeera. 