<prompt> Yaada jijjiirama tirannaa ibsinan  <response>: Tiyoorii jijjiirama tirannaa evolutionary theory yaada saayinsii kaumsaa fi garaagarummaa sanyiiwwanii yeroon ibsudha. Innis yaad-rimee filannoo uumamaa irratti kan hundaae yoo tau, kunis jalqaba jaarraa 19ffaa keessa Chaarlis Daarwiin fi Alfreed Raasel Waalasiin kan yaadame ture. Tiyoorii kun gosoonni yeroon adeemsa jijjiirama jeneetikiitiin akka jijjiiraman, akkasumas amalawwan tokko tokko carraa lubbuun jiraachuu fi walhormaata orgaanizimii tokkoo fooyyessuu dhaloota booda uummata tokko keessatti baayinaan akka mulatan yaada. Yeroo dheeraa keessatti, gareewwan orgaanizimootaa walirraa adda waan taʼaniif, kun gosoota haaraa akka uumaman gochuu dandaʼa. Akka yaada jijjiirama tirannaatti, lubbu qabeeyyii lafarra jiran hundi akaakayyuu waloo kan qaban yoo tau, garaagarummaan jireenyaa guddaan hara arginu waggoota miliyoonaan lakkaaaman keessatti jijjiirama dabalataatiin suuta suutaan guddateera. Tiyoorii kun galmee fosiilii, anatoomii wal bira qabamee ilaalamuu fi baayoloojii molakiyuulaa dabalatee ragaalee saayinsii hedduudhaan kan deeggarameedha. Tiyoorii jijjiirama tirannaa buuura baayoloojii ammayyaa kan uumu yoo tau, hubannoo keenya waaee addunyaa uumamaa fi bakka keenya isa keessa jiru gadi fageessuuf gargaareera. 