<prompt> Gosti qilleensaa akkamii El Niño-Southern Oscillation wajjin wal qabata?nan  <response>: El Niño-Southern Oscillation ENSO taatee qilleensaa kan agarsiisu yoo tau, jijjiirama hoa galaanaa baha Paasifikii tiroopikaalaa fi jijjiirama dhiibbaa qilleensaa uumamu kan agarsiisudha. Kutaalee biyyaa sadii qaba: El Niño, La Niña fi Neutral. Dhiibbaan mootummoota kanaa kutaalee addunyaa adda addaa keessatti garaagarummaa qaba, garuu akka waliigalaatti, jijjiirama haala qilleensaa wajjin walqabatee jira. Yeroo taatee El Ninoo tokkotti bishaan hoaan baha Paasifikii kibba Ameerikaa fi Ameerikaa Kibbaatti rooba akka dabalu kan taasisu yoo tau, naannoo dhiha Paasifikii keessatti rooba ukkaamsee bakkeewwan akka Awustiraaliyaa, Indooneeshiyaa fi Filiippiinsitti gogiinsa akka uumamu taasisa. Yeroo taatee La Niña tokkootti faallaan isaa ni mulata. Bishaan qabbanaaaan baha Paasifikii naannoo dhiha Paasifikii keessatti rooba dabaluu fi kibba Ameerikaa fi kutaalee Ameerikaa Kibbaa keessatti gogiinsa akka uumamu taasisa. Haala giddu galeessa tae keessatti, yeroo El Ninoos tae La Niña hin jirretti, akkaataan hoaa fi rooba akka yeroo idilee taetti uumamuu hin oolu. 