<prompt> Barruu waaee boqonnaa dhiheenya kana gulaallii jiinii irratti argame maddisi.nan  <response>: Waggoota dhiyoo asitti gulaalliin jiinii guddina guddaa kan argisiise siʼa taʼu, buʼaan damee kanarratti argame saayintistoonni dhukkuboota jeneetikii fayyisuu, oomisha nyaataa dabaluu fi dhimmoota naannoo furuuf carraaqqii godhan irratti abdii haaraa kenneera. Barreeffamni kun gulaallii jiinii irratti buʼaa baʼii dhiheenya kana argame akkasii tokkoo fi dhiibbaa inni qabu ibsa. Gulaallii jiinii irratti guddinni dhiheenya kana argame dhuma bara 2020 yoo tau, saayintistoonni Broad Institute of MIT fi Harvard meeshaa haaraa gulaallii jiinii prime editing jedhamu argatan. Meeshaan humna guddaa qabu kun jijjiirama sirrii DNA irratti gochuu kan dandau yoo tau, sirna beekamaa CRISPR-Cas9 caalaa sirrii fi hojii baayee kan hojjetudha. Gulaalliin Prime pirootiinii injinariingiidhaan hojjetame reverse transcriptase jedhamu fayyadamuun tartiiba RNA adda tae waraabuudhaan hojjeta, kunis booda hidda DNA keessa galfamuu dandaa. Meeshaan haaraan kun jijjiirama jeneetikii sirritti adda baasuu fi hidda DNA irratti miidhaa tokkollee osoo hin geessisin sirreeffama barbaachisu gochuu dandaa. Kun teeknooloojiiwwan gulaallii jiinii kanaan duraa kanneen bakka hin yaadamnetti DNA keessaa cicciruu ykn dogoggora hin yaadamne galchuuf balaa geessisan irraa fooyyaiinsa guddaadha. Buaan boqonnaan kun fidu fagoodha. Tokkoof, walaansa dhukkuboota jeneetikii kanneen akka hirina dhiigaa sickle cell, dhukkuba Huntington fi cystic fibrosis keessatti carraa haaraa bana. Sirrummaa fooyyaaa taeen, gulaalliin priimee jijjiirama jeneetikii dhukkuboota kana fidu haala nagaa fi bua qabeessa taeen sirreessuuf itti fayyadamuun ni dandaama ture. Kunis dhukkubsattootaaf qoricha yeroo dheeraaf eegamaa turan argachuu fi qulqullina jireenya isaanii haalaan fooyyessuu dandaa. Kana malees, gulaalliin priimee qonna keessattis oomisha midhaanii guddisuuf, biqiltoonni raammoo fi dhukkuboota akka dandamatan gochuu fi gosoota biqiltoota haaraa haala qilleensaa murtaaeef caalaatti mijatan uumuuf itti fayyadamuun ni dandaama ture. Kunis oomisha nyaataa dabaluu fiduu dandaa, kunis baayina ummata addunyaa guddachaa jiru ilaalcha keessa galchuun baayee barbaachisaadha. Kana malees, gulaalliin jalqabaa dhimmoota naannoo kan akka jijjiirama qilleensaa furuufis gargaaruu dandaa. Saayintistoonni jiiniiwwan maaykiroo-orgaanizimoota tokko tokkoo gulaaluuf itti fayyadamuu dandaʼu, kunis faalama diiguu fi gaasiiwwan manaa gadi lakkifaman hirʼisuu irratti caalaatti buʼa qabeessa akka taʼan gochuu dandaʼa. Walumaagalatti, boqonnaan gulaallii jiinii kun guddina tapha jijjiiru kan dandeettii guddaa qabudha. Ammallee yaadonni naamusaa ilaalamuu qaban yoo jiraatanillee, carraawwan gulaallii jalqabaatiin dhiyaatan dhuguma kan nama gammachiisan yoo tau, waggoota dhufan keessatti hojiirra oolmaa teeknooloojii kanaa buuuraa hedduu arguu dandeenya jennee eeguu dandeenya. 