<prompt> Seenaa kalaqa bilbilaa qoradhunan  <response>: Kalaqni bilbilaa kun kan madde Aleeksaandar Giraaham Beel kan bara 1876tti paatentii jalqabaa badhaafame.Haa tau malee, kalaqni kun adeemsa walxaxaa saayintistootaa fi injinaroota hedduu kan hirmaachise yoo tau, yeroon darbaa deemuun teeknooloojiiwwan qunnamtii fooyyessuu irratti hojjetan ture. Jalqaba jaarraa 19ffaatti saayintistoonni hedduun seera buuuraa elektirikii fi maagneetiizimii irratti yaalii gochaa turan, kunis kalaqa bilbilaaf buuura kaae. Bara 1828tti telegiraafii elektirikii Faransaayitti Baaroon Shiiling Voon Kaanstaattiin kan agarsiifame yoo tau, bara 1830moota keessa Saamueel Moorsii dabalatee kalaqtoonni hedduun sirna telegiraafii qabatamaa tae uumuuf hojjechaa turan. Kalaqtoonni karaa sagalee sibiilota elektirikiitiin dabarsan irratti hojjechuu kan jalqaban bara 1860moota keessa ture. Bara 1861tti kalaqaan Jarmanii Joohaan Filip Rees bilbila buuuraa kan yaadannoo muuziqaa dabarsuu dandau, garuu dubbii hubatamuu dandau dabarsuu dandau agarsiise. Saayintistiin lammii Iskootilaandii-Ameerikaa Aleeksaandar Giraaham Beel pirojektii haasawa wayaa irratti dabarsuu jalqaba bara 1870moota keessa fedhii guddaa qaba ture. Injiinara elektirikii Toomaas Waatsan waliin tauun piroototaayipii hojjetu hojjete. Amajjii 10, 1876, Beel jechoota beekamoo Obbo Waatsan, as koottu, si arguu barbaada jedhan meeshaa isaa keessatti dubbatee, Waatsan, kutaa itti aanu keessa, ergaa sana dhagaee hubate. Beel bilbila isaaf paatentii argachuuf Fulbaana 14, 1876, kalaqaan biraa Elisha Gray iyyata wal fakkaatu dhiheessee saʼaatii muraasa dura iyyate. Dhumarratti Beel paatentii kan argate yoo tau, meeshaan kun dafee jaallatama kan argate yoo tau, kunis Dhaabbanni Bilbilaa Beel akka ijaaramu taasiseera. Gray fi Thomas Edison dabalatee kalaqxoota biroo irraa mormiin seeraa mudatus, Bell akka kalaqaa bilbilaa taee balinaan ilaalama. 