<prompt> Yaada Aristootil sababoota afur ilaalchisee kenne ibsi.nan  <response>: Yaadni Aristootil sababoota afur jedhu yaad-rimee falaasama sababoota wantootni akka jiraatan ykn haala murtaaeen jijjiiraman ibsuuf itti fayyadamudha. Aristootil wanti tokko maaliif akka taeef sababoonni ykn ibsi gosa afur akka jiran amana ture. Sababoonni afran kun: sababa qaama, sababa sirnaa, sababa gahumsaa fi sababa dhumaa dha. Sababni qaamaa material cause wanti tokko maal irraa akka hojjetame agarsiisa. Fakkeenyaaf, sababni meeshaa teessoo mukaa muka irraa hojjetame taa. Sababni sirnaa bifa, boca ykn hundee waan tokkoo agarsiisa. Teessoo mukaa yoo ilaalle, sababni idilee yaada ykn dizaayinii teessoo sanaa, ykn maaltu akka teessootti akka beekamu isa taasisu taa. Sababni gahumsa qabu waan tokko gara jiraachuutti kan fiduu fi jijjiiramni akka uumamu kan taasisudha. Kun yeroo baayee yaad-rimee sochoosaa ykn waan kaayyoo sana jalqabsiisu wajjin wal qabata. Gara fakkeenya teessoo mukaatti yoo deebinu, sababni gahumsa qabu nama mukaa teessoo sana hojjete taa. Sababni dhumaa kaayyoo ykn dalagaa waan tokkoo ti. Teessoo mukaa kanaaf sababni dhumaa hojii isaa nama taauuf bakka kennuu taa. Walumaagalatti, yaadni Aristootil sababoota afur ilaalchisee, wantootni sababa bifa meeshaa, bifa ykn dizaayinii, gocha sababa gahumsa qabuu fi kaayyoo ykn hojii isaanii isa dhumaa irraa kan kae haala murtaaeen akka jiraatan ykn jijjiiraman ibsa. 