<prompt> Buaa xiinsammuu fi fiiziyoloojii dhiphinni geessisu wal bira qabuu barreessi.nan  <response>: Dhiphinni gaaffii ykn qormaata akka sodaachisaa ykn humna ol taetti fudhatamuuf deebii uumamaa qaamni kennudha. Dhiphinni doosiin xiqqaa taeen xiyyeeffannaa keenya akka qabnu, dammaqnee akka hojjennuu fi dhiibbaa jalatti akka gaariitti akka hojjennu nu gargaaruu dandaa. Haataʼu malee, dhiphinni yeroo dheeraadhaaf kan turu ykn kan hin toʼatamne yommuu taʼu, fayyaa qaamaa fi sammuu keenya irratti miidhaa guddaa geessisuu dandaʼa. Walbira qabamuu kana keessatti dhiibbaa xiinsammuu fi fiiziyoloojii dhiphinni fidu ni ilaalla. Dhiibbaa Xiin-sammuu Dhiphinni: Dhiphinni namoota dhuunfaa irratti dhiibbaa xiinsammuu balaa fiduu dandaa. Yaaddoo, dhiphina sammuu, aarii fi boqonnaa dhabuu fiduu dandaa. Namoonni miiraan jijjiiramuu, xiyyeeffannaa irratti xiyyeeffachuu ykn murtoo gochuuf rakkachuu fi waliigalatti miira humnaa ol taʼe qabaachuu dandaʼa. Yeroo tokko tokko dhiphinni rakkoo yaadachuu, jijjiirama amala ykn dhuunfaa fi walitti dhufeenya hawaasummaa irraa fagaachuu fiduu dandaa. Dhiphinni yeroo dheeraa carraa jeequmsa fayyaa sammuu kan akka yaaddoo ykn dhiphina sammuu qabaachuus dabaluu dandaa. Dhiibbaa Fiiziyoloojii Dhiphinni Qabu: Dhiphinni qaama irrattis dhiibbaa fiiziyoloojii hedduu qaba. Yeroo dhiphinni nu mudatu qaamni keenya hormoonota akka adrenaline fi cortisol gadi lakkisa. Hormoononni kun dhaannaa onnee, hafuura baafachuu fi dhiibbaa dhiigaa dabaluudhaan qaamni dhiphinaaf deebii akka kennu qopheessu. Dhiphinni rakkoo bullaainsa nyaataa kan akka garaa kaasaa, qufaa ykn garaachaa fiduu dandaa. Yeroo tokko tokko namoonni maashaan isaanii dhiphina, mataa dhukkubbii ykn dadhabbiin isaan mudachuu dandaʼa. Dhiphinni yeroo dheeraa sirna ittisa qaamaa laaffisuu, namoota dhuunfaa dhukkubaaf akka saaxilaman gochuu dandaa, akkasumas carraa dhukkuboota yeroo dheeraa kan akka dhukkuba onnee fi ujummoolee dhiigaa ykn dhukkuba sukkaaraa qabaachuu isaanii dabaluu dandaa. Walumaagalatti, dhiphinni dhiibbaa xiinsammuu fi fiiziyoloojii balaa qaama irratti qabaachuu dandaa. Dhiphinni tokko tokko kan hin oollee fi faayidaa illee qabaachuu kan dandau taus, fayyaa qaamaa fi sammuu keenya irratti buaa badaa yeroo dheeraa akka hin fidneef dhiphina haala bua qabeessa taeen toachuun barbaachisaa dha. 