<prompt> Hojimaata footosinteesii ibsi.nan  <response>: Footosinteesiin adeemsa biqiltoonni, algee fi baakteeriyaan tokko tokko anniisaa ifa aduu irraa gara anniisaa keemikaalaa bifa gilukoosiitti jijjiiruun bishaanii fi kaarboon daayioksaayidii akka walnyaatinsaatti fayyadamuun itti fayyadamanidha. Walnyaatinsi waliigalaa footosintesisiif: 6CO2 6H2O anniisaa ifa - C6H12O6 6O2 Footosintesis sadarkaalee gurguddoo lamatu jira: walnyaatinsa ifa irratti hirkatee fi walnyaatinsa ifa irraa walaba tae, marsaa Kaalviin jedhamuunis beekama. Sadarkaaleen kunniin kutaalee adda addaa kilooropilaastoota seelii biqiltootaa keessa jiran keessatti mulatu. Walnyaatinsi ifa irratti hirkate taayilaakooyidoota keessatti kan uumamu yoo tau, isaanis kutaalee meembraaniin hidhaman kilooropilaastoota keessatti. Ifni yeroo pigmentii taayilakooyidoota keessa jiran rukutu xuuxamee gara wiirtuu walnyaatinsaatti dabarfamuun elektiroonota kakaasuuf itti fayyadama. Sana booda elektiroononni kakaan kun gara sansalata geejjibaa elektirooniitti kan dabarfaman yoo tau, achitti ATP fi NADPH maddisiisuudhaaf itti fayyadamu. Adeemsa kana keessatti molakiyuulonni bishaaniis addaan bahuun oksijiinii akka oomisha cinaa tokkootti gadhiisu. Walnyaatinsi ifa irraa walaba tae ykn marsaan Kaalviin istiroomaa kilooropilaastoota keessatti uuma. Kunis bakka ATP fi NADPH walnyaatinsa ifa irratti hirkate keessatti uumaman jijjiirraa kaarboon daayioksaayidii gara gilukoosiitti humna itti fayyadamanidha. Adeemsi kun walnyaatinsa keemikaalaa walduraa duubaan kan kaarboon daayioksaayidii, ribulose-1,5-bisphosphate RuBP, fi inzaayimii ribulose-1,5-bisphosphate carboxylaseoxygenase RuBisCO fayyadamuun molakiyuulota kaarboonii sadii qaban glyceraldehyde-3 jedhaman kan of keessaa qabudha -fosfeetii G3P jedhamuun beekama. Sana booda molakiyuulonni G3P lama walitti makamanii molakiyuulii gilukoosii tokko uumuu dandau. Walumaagalatti, footosinteesiin adeemsa murteessaa biqiltoonni nyaata mataa isaanii akka oomishaniifi oksijiinii nuti hafuura baafannu argamsiisudha. 