<prompt> Sababoonni gurguddoon Waraana Biyya keessaa Ameerikaa maal turan?nan  <response>: Waraanni Sivilii Ameerikaa bara 1861 hanga 1865tti geggeeffame, sababoota walxaxaa fi dhimmoota buuuraa hedduu irraa kan madde ture. Sababoonni gurguddoon waldhabdee kanaa kunooti: 1. Gabrummaa - Sababni Waraana Biyya keessaa inni guddaan dhaabbata garbummaa irratti waliigaltee dhabuu ture. Mootummoonni kaabaa saffisaan industirii guddifachaa garbummaan akka haqamuuf dhiibaa kan turan yoo tau, mootummoonni kibbaa dinagdee qonnaa isaaniif humna namaa namoota garboomfaman irratti baayee hirkatanii turan. Garaagarummaan buuuraa caasaa dinagdee fi hawaasaa kun gama lamaan gidduutti waldhabdee uume. 2. Mirga Mootummootaa - Waraana Biyya keessaa keessatti wanti ijoo biraa dhimma mirga naannolee fi aangoo mootummaa federaalaa ture. Mootummoonni kibbaa Gamticha irraa adda bahuun of bulchuu mirga akka qaban kan falman yoo tau, Gamtichi ammoo aangoo mootummaa federaalaa mirga naannolee akka caalu amana ture. 3. Garaagarummaa Diinagdee - Mootummoonni kaabaa fi kibbaa caasaa dinagdee buuuraan adda addaa qabu turan. Kaabaan industirii guddachaa kan turee fi dinagdee guddachaa kan ture kan oomishaa fi daldala irratti hundaae yoo tau, Kibbaan ammoo dinagdee qonnaa irratti kan hundaae yoo tau, hojii humna namoota garboomfamaniin bobaaa ture. Garaagarummaan dinagdee kun dhimmoota akka taarifa irratti waldhabdee kan uume yoo tau, kunis industirii biyya keessaa eeguuf kan yaadame taus dinagdee Kibbaa irratti miidhaa akka qabutti ilaalama ture. 4. Garbummaan gara Naannoo Haaraatti Babalachuu - Ameerikaan gara dhihaatti babalachaa yeroo deemtu, naannoo haaraa keessatti garbummaan ni hayyamamaa gaaffiin jedhu dhimma falmisiisaa tae. Araaramni Mizuurii bara 1820 yeroodhaaf dhimmicha xumuree ture, garuu bara 1840 fi 1850 keessa lafa haaraa argachuu isaatiin gaaffiin garbummaa naannoo haaraa keessatti deebiee kae. 5. Garaagarummaa Hawaasummaa fi Siyaasaa - Garaagarummaan hawaasummaa fi siyaasaa naannolee kaabaa fi kibbaa gidduu jirus waldhabdee hammeesse. Kaaba magaalaa fi kosmoopooliitii taaa kan dhufe yoo tau, Kibbaan ammoo baayinaan baadiyyaa taee hafe. Dabalataanis gama lamaan dhimmoota akka gahee mootummaan hawaasa keessatti qabu irratti ilaalcha adda addaa waan qabaniif waliigaltee dhabuu dabalataa uumeera. Dhumarratti, fiixee wantootaa fi dhimmoonni kanaa bara 1861tti Waraanni Biyya keessaa akka kau taasiseera. 