<prompt> Hariiroo jijjiiramoota armaan gadii gidduu jiru murteessii.Umurii fi sammuu  <response>: Umurii fi sammuu jijjiiramoota adda addaa lama kan walitti dhufeenya walxaxaa qabaachuu dandaaniidha. Umuriin dargaggummaa niwuroopilaastikii fi dandeettii saffisaan barachuu wajjin kan walqabatu yoo tau, sammuu kiristaala tae ykn beekumsi muuxannoodhaan argamu umurii wajjin dabalaa deema. Gama biraatiin, sammuu dhangalaaa ykn dandeettiin abstraaktii taee yaaduu fi rakkoolee asoosama furuu jalqaba gaeessotaa irratti olkaaa taee booda suuta suutaan akka gadi buu beekamaadha. Dabalataanis, akkaataan jireenyaa, fayyaa, jeneetikii, barnootaa fi hawaas-dinagdee hariiroo umurii fi sammuu gidduu jiru irratti dhiibbaa uumuu dandau. Walumaagalatti, umriin wantoota sammuu irratti dhiibbaa uumuu dandaan hedduu keessaa isa tokkodha. 