<prompt> Yuunivarsiitiin akkamitti akka jalqabe yaada lama ibsi.nan  <response>: Tiyoorii akkaataa uumamni kun itti jalqabe ilaalchisee beekamoo taan lama Tiyoorii Big Bang fi Tiyoorii Steady State dha. 1. Tiyoorii Big Bang: Akka Tiyoorii Big Bang jedhutti, uumamni tilmaamaan waggoota biliyoona 13.8 dura kan kae tokkicha irraa -- qabxii hoaa daangaa hin qabne, dhangalaaa. Yeroo Big Bang, yuunivarsiitiin saffisaan babalate, adeemsa qaalaiinsa jireenyaa jedhamu keessatti, yeroon qabbanaaee fi haalaan babalachuu isaa dura jedhamee yaadama. Tiyoorii kun ilaalcha hedduudhaan kan deeggaramuudha, kanneen keessaa raadiyaashiniin duubbee maaykirooweeyii koosmii, kan hoa haftee Big Bang irraa hafe jedhamee yaadamu, fi raabsa guddaa galaaksiiwwan tilmaama Big Bang irraa argame waliin walsimuun ilaalame. 2. Tiyoorii Haala Tasgabbaaaa: Tiyoorii Haala Dhaabbataa Steady State Theory gama biraatiin, uumamni jalqaba akka hin qabnee fi dhuma akka hin qabne yaada dhiheessa -- yeroo hundumaa kan turee fi yeroo hundumaa ni jiraata. Akka yaada kanaatti, akkuma uumamni babalachaa deemuun dhangalaaa dhaabbataa tae eeguuf maatiriin haaraan walitti fufiinsaan uumama. Tiyoorii Haala Dhaabbataa Steady State Theory walfakkeenya guddaa uumama cufaa ilaalameef herrega kennuu dandaa, garuu raadiyaashiniin duubbee maaykirooweeyii koosmii fi jijjiirama galaaksii yeroon ibsuuf rakkata. Walakkeessa jaarraa 20ffaa keessa kan jaallatamu taus, Tiyoorii Haala Dhaabbataa amma baayinaan ibsa kaumsa uumama cufaatiif kan hin oolle Tiyoorii Big Bang caalaa akka taetti ilaalama. 