<prompt> Kuusaa deetaa keessatti wantoota ala taan adda baasuuf tooftaalee akkamii fayyadamuun ni dandaama?nan  <response>: Outliers ilaalcha hin baratamne kuusaa deetaa keessatti kan xiinxala deetaa skew fi dogoggorsuu dandauudha. Kuusaa deetaa keessatti isaan adda baasuuf tooftaalee hedduu fayyadamuun ni dandaama, isaanis: 1. Malawwan istaatistiksii: Malleen kunniin kanneen ala tauu dandaan adda baasuuf istaandaardii jijjiiramaafi daangaa gidduu kuuwaartiilii fayyadamu. Fakkeenyaaf, qabxiin deetaa kamiyyuu 1.5 ol kan tae daangaa interkuartaayilii kuartaroota gadii ykn gubbaa bira darbee akka outliers taee fudhatama. 2. Malawwan mulataa: Bakka buiinsi giraafikii kan akka pilaatota saanduqa, pilaatota facaiinsaa fi histogiraamota alaa adda baasuuf ni fayyada. Inspeekshiniin ijaan qabxiiwwan deetaa raabsa waliigalaa kuusaa deetaa ala jiran mulisuu dandaa. 3. Qabxii Z: Qabxiin Z lakkoofsa istaandaardii jijjiirama qabxiin deetaa giddugaleessa irraa fagaate agarsiisa. Gatiin absoluutii olaanaa Z-score akkaataa idileetti 3 ol qabxiin deetaa outlier tauu agarsiisuu dandaa. 4. Qabxii Z Fooyyae: Qabxiin Z fooyyae giddugaleessaa fi istaandaardii jijjiirama osoo hin taane gidduugaleessaa fi jiddugaleessa jijjiirama guutuu MAD fayyadamuun ala taan adda baasuudha. Malli kun warra ala jiraniif caalaatti cimaadha, sababiin isaas gidduugaleessi giddugaleessa caalaa gatiiwwan garmaleetiin dhiibbaa xiqqaa qaba. 5. Fageenya Mahalanobis: Malli kun fageenya qabxii deetaa giddugaleessa irraa shallaga, jijjiiramoota gidduutti koovaariyansii herrega. Kuusaa deetaa keessatti outliers multivariate adda baasuu dandaa. 6. Barnoota Maashinii: Algoriizimii barumsa maashinii sadarkaa olaanaa qabu, kan akka bosona adda baafamuu, factor outlier local, fi SVM gita tokkoo, outliers adda baasuuf fayyadamuun ni dandaama, keessumaa kuusaa deetaa guddaa fi diimeshinii olaanaa keessatti. Algoriizimoonni kunniin kan hojjetan paateenoota waliigalaa kuusaa deetaa keessatti argaman barachuu fi ilaalchawwan paateenoota sana irraa maqan adda baasuudhaani. Sababa dogoggora safartuu ykn galteetiin ala taan uumamuu akka dandaan, ykn ilaalcha sirrii tauu akka dandaan hubachuun barbaachisaa dha. Haala kanaan, ilaalchawwan kana balleessuuf ykn yaaluuf murteessuu dura qorannoon dabalataa barbaachisaadha. 