<prompt> Hariiroo heddummina lubbu qabeeyyii fi jijjiirama qilleensaa gidduu jiru ibsi.nan  <response>: Heddummina lubbu qabeeyyii jechuun adda addaa jiiniiwwan, gosoota fi sirna ikoo dabalatee lubbu qabeeyyii adda addaa lafarra jiran agarsiisa. Madaallii uumamaa eeguu keessatti gahee olaanaa qaba, tajaajila sirna ikoo barbaachisoo kanneen akka qilleensa qulqulluu, bishaan qulqulluu, nyaataa fi gaaddisa ni kenna. Jijjiiramni qilleensaa ammoo jijjiirama yeroo dheeraa haala qilleensaa fi hoa lafaa irratti mulatu kan agarsiisu yoo tau, kunis irra caalaa sochii dhala namaa kan akka bobaaa fosiilii gubuu fi bosona ciruu irraa kan kaedha. Hariiroon heddummina lubbu qabeeyyii fi jijjiirama qilleensaa gidduu jiru walxaxaa fi walitti hidhamiinsa kan qabuu dha. Jijjiiramni qilleensaa haala qilleensaa, hoaa fi rooba jijjiiruun heddummina lubbu qabeeyyii irratti dhiibbaa kan geessisu yoo tau, kunis jijjiirama bakka jireenyaa, argama nyaataa fi akkaataa walhormaata gosoota hedduu fida. Kunis heddummina lubbu qabeeyyii dhabuu, baayinni ummataa hirachuu fi jijjiirama naannoo sanyiiwwanii fiduu kan dandau yoo tau, isaan keessaa tokko tokko naannoo jijjiiramaa jiruun dafanii walmadaaluu dadhabuu fi baduu dandau. Dabalataanis, jijjiiramni qilleensaa balaawwan biroo heddummina lubbu qabeeyyii irratti mulatan kanneen akka bakka jireenyaa dhabuu, faalama fi garmalee fayyadamuu hammeessuu dandaa. Gama biraatiin, heddummina lubbu qabeeyyii dhiibbaa jijjiirama qilleensaa gidduu seenuuf gargaaruu dandaa. Sirni ikoo fayya qabeessa tae, heddummina lubbu qabeeyyiitiin badhaadhe, taateewwan qilleensaa hamaa taaniif akka ittisa uumamaa taanii hojjechuu fi dhiibbaa jijjiirama qilleensaa hirisuuf gargaaruu dandaa. Fakkeenyaaf, mangroves, lafa jiidhinaafi koraal reef naannoo qarqara galaanaa obomboleettii fi lolaa irraa eeguu dandau. Bosonni kaarboonii baayee xuuxuu fi kuusuu dandaa, kunis jijjiirama qilleensaa salphisa. Kanaafuu, heddummina lubbu qabeeyyii kunuunsuu fi deebisuun dhiibbaa jijjiirama qilleensaa wajjin walsimsiisuu fi salphisuuf karaa bua qabeessa tauu dandaa. Walumaagalatti, hariiroon heddummina lubbu qabeeyyii fi jijjiirama qilleensaa gidduu jiru karaa lamaa dha - jijjiiramni qilleensaa heddummina lubbu qabeeyyii irratti dhiibbaa kan qabu yoo tau, heddummina lubbu qabeeyyii jijjiirama qilleensaa salphisuu fi madaqsuuf gargaaruu dandaa. Kanarraa kauun, gaasiiwwan manaa gadi lakkifaman hirisuun, bakka jireenyaa uumamaa kunuunsuu fi deebisuun, akkasumas balaawwan biroo heddummina lubbu qabeeyyii irratti dhufu hirisuun dhimmoota lamaan yeroo tokkotti furuun barbaachisaa dha. 