<prompt> Fiiziksii dhiibbaa Doppler duuba jiru ibsi.nan  <response>: Dhiibbaan Doppler, jijjiirama Doppler jedhamuunis kan beekamu, taatee firikuweensii dalgee sagalee ykn ifa ilaalame yeroo maddi dalgee fi ilaaltuun sochii firaakshinii keessa jiranitti jijjiiramuudha. Taatee kun kan moggaafame ogeessa fiiziksii lammii Oostiriyaa Kiristaan Dooplar kan jaarraa 19ffaa keessa argate. Fiiziksiin buaa Doppler duuba jiru yaad-rimeewwan dheerina dalgee, firikuweensii fi sochii firaakshinii fayyadamuun ibsamuu dandaa. Firikuweensiin dalgee kan murtaau saffisa fiixeewwan dalgee tuqaa hawaa keessa jiran bira darbaniin yoo tau, dheerinni dalgee ammoo fageenya cirrachoonni walitti aanan lama gidduu jiruudha. Maddi dalgee yeroo dhaabbataa tau, dheerinni dalgee fi firikuweensii dhaabbataa taee hafu, kana jechuun namni boqonnaa irra jiru tokko firikuweensii fi dheerina dalgee maddi sun gadi lakkisu ni argu jechuudha. Haa tau malee, yeroo maddi yookaan ilaaltuun ykn lamaan isaanii sochii keessa jiran, sochiin firaakshinii isaan gidduu jiru fageenya fiixee dalgee gidduu jiru jijjiira, kunis dabaree isaatiin firikuweensii dalgee ilaalame irratti dhiibbaa qaba. Maddi dalgee gara nama ilaalutti yeroo sochou, fageenyi fiixee dalgee walitti aansuun gidduu jiru gabaabbata, kunis firikuweensii dalgee akka dabalu taasisa. Gama biraatiin, maddi dalgee nama ilaalu irraa yeroo fagaatu, fageenyi fiixee dalgee walitti aansuun gidduu jiru dheeratee, kunis firikuweensii dalgee akka hiratu taasisa. Buaan walfakkaataan kan uumamu yoo ilaaltuun gara madda sanaatti ykn madda irraa fagaatee osoo maddi sun dhaabbataa jiruudha. Buaan Doppler sirna raadaraa, astronomy, suuraa yaalaa, fi illee tilmaama haala qilleensaa dabalatee dameewwan hedduu irratti hojii balaa qaba. Keessattuu qorannoo ifa urjiilee fi galaaksii fagoo irraa dhufu keessatti barbaachisaa dha, bakka jijjiiramni ifa Doppler waaee saffisa fi fageenya wantoota samii odeeffannoo kennuu dandaa. 