<prompt> Yeroo rakkoo maallaqaa addunyaa bara 20072008 ibsu uumuunan  <response>: Rakkoon maallaqaa addunyaa bara 2007-2008 mudate erga kufaatii dinagdee guddaa bara 1930mootaa booda rakkoo maallaqaa hamaa tae keessaa tokko taee fudhatama. Taateewwan ijoo rakkoo maallaqaa addunyaa bocuuf gargaaran kunooti: 2000 - 2006: Yeroo kana keessatti gatiin manaa Ameerikaa keessatti baayee dabaluudhaan, bubbee mana jireenyaa fide. Dhala adda taeen gadi aanaa tauu fi ulaagaan liqii laaftuu tauun isaa gatii mana jireenyaa dabaluu isaaf sababoota ijoo turan. Namoonni hedduun manneen akka falmii nageenya qabuutti kan ilaalan siʼa taʼu, kunis gabaa mana jireenyaa keessatti guddina itti fufiinsa hin qabne akka uumamu godheera. 2007: Jia Hagayyaa keessa baankii Faransaay BNP Paribas qabeenya isaanii gatii kennuu dadhabuu isaanii kaasuun fandii invastimantii isaa lama cufuu isaa beeksise. Kun mallattoolee jalqabaa muddama dhufu keessaa tokko ture. 2008: - Jia Sadaasaa keessa baankii invastimantii Ameerikaa Bear Stearns rakkoo dhangalaaa mudatee JP Morgan Chasen bitame. Taatee kun gabaa keessatti rifachuu kan uume yoo tau, erga kufaatii dinagdee guddaa booda dhaabbati guddaan Wall Street balaa kufaatii mudate yeroo jalqabaatiif ture. - Jia Adoolessaa keessa baankii invastimantii Ameerikaa kan biraa Lehman Brothers jedhamu kiisa galmeessee ture. Kun seenaa Ameerikaa keessatti galmee kiisaa isa guddaa yoo tau, gabaa faayinaansii addunyaa keessatti dambalii rifachiisaa erge. - Lehman Brothers erga bankrupt taee osoo hin turin baankonni gurguddoon biroo hedduun rakkoo maallaqaa hamaa isaan mudate. Gareen Idil-addunyaa Ameerikaa AIG mootummaan wabii kan baase yoo tau, Morgan Stanley fi Goldman Sachs miidhaa dabalataa irraa of eeguuf dhaabbilee baankii qaban taan. - Jia Waxabajjii keessa mootummaan Ameerikaa Sagantaa Gargaarsa Qabeenya Rakkoo TARP kan mootummaan qabeenya summii qabu baankota irraa bitee gabaa tasgabbeessuuf raggaasise. 2009: Guddinni dinagdee addunyaa haalaan suuta kan jedhu yoo tau, biyyoonni hedduun kufaatii gadi fagoo keessa galaniiru. Hoji dhabdummaan saffisaan kan dabale siʼa taʼu, hojiin babalʼinaan kan kaʼe ture. 2010 - 2012: Diinagdeen addunyaa suuta suutaan deebiaa dhufe, garuu adeemsa suuta suutaan fi dhukkubsataa ture. Baankonni fi dhaabbileen faayinaansii hedduun mootummaan wabii irraa bilisa tauu kan qaban yoo tau, sirna dambii faayinaansii irratti jijjiiramni guddaan mulateera. Rakkoon maallaqaa addunyaa bara 2007-2008 dinagdee addunyaa irratti dhiibbaa guddaa kan geessise yoo tau, carraa hojii balaa dhabuu, daldalli addunyaa gadi buuu fi liqiin mootummaa dabaluu fideera. Rakkoon kun dambii faayinaansii irratti xiyyeeffannoon guddaan akka kennamu kan taasise yoo tau, biyyoonni hedduun gara fuulduraatti rakkoo walfakkaataa akka hin mudanneef dambiiwwan faayinaansii ciccimoo taan hojiirra oolchaniiru. 