<prompt> Tuuta deetaa filadhuutii waaee tuuta deetaa barreeffama biloogii gabaabaa uumiTuuta Odeeffannoo: Daataa Jijjiirama Qilleensaa Addunyaa  <response>: Jijjiiramni qilleensaa addunyaa dhimma yaaddoo guddachaa dhufe yoo tau, waggoota darban keessatti qorannoon dabalataa mata duree kana irratti ragaa fi hubannoo walitti qabuuf gaggeeffameera. Barreeffama biloogii kana keessatti, tuuta Daataa Jijjiirama Qilleensaa Addunyaa, kan adeemsa hoa addunyaa fi dhiibbaa inni haala qilleensaa, sadarkaa galaanaa fi jijjiirama sirna ikoo irratti qabu irratti marianna, ni xiinxalla. Tuutni odeeffannoo kun galmee fi safartuuwwan dhaabbilee adda addaa kanneen akka NASA, NOAA, fi Waajjira Haala Qilleensaa UK irraa fudhataman irraa kan ijaarame yoo tau, jaarraa darbe keessa walitti qabameera. Daataan kun galmee hoaa lafa, hawaa fi galaana irraa argame of keessatti qabata. Daataa xiinxaluun, yeroo dheeraaf hoi addunyaa dabaluu kan hin haalamne tauun isaa ifaadha. Tuutni odeeffannoo akka agarsiisutti dhuma jaarraa 19ffaa irraa eegalee hoi addunyaa waggoota kurnan keessatti giddu galeessaan 0.17C tauun wal irraa hin cinne dabalaa dhufeera. Dhiibbaa guddaa olkaiinsa hoi addunyaa kanaa keessaa tokko sadarkaan galaanaa dabaluu isaati. Akkuma poolaar ice caps baqu, sadarkaan galaanaa suuta suutaan ol kaaa kan jiru yoo tau, tuuta odeeffannoo kun akkasumas giddu galeessaan olkaiinsi galaanaa jaarraa darbe keessa waggaatti naannoo 1.8mm akka tae agarsiisa. Tuutni Odeeffannoo Jijjiirama Qilleensaa Addunyaa dhiibbaa hoinni addunyaa jijjiirama sirna ikoo naannoo irratti qabu hubachuuf nu gargaaruu dandaa. Asiidiin galaanaa, koraalliin biqiluu fi jijjiiramni akkaataa rooba hunduu heddummina lubbu qabeeyyii pilaaneetii keenyaa irratti dhiibbaa kallatti qaba. Xumura irratti, tuuta Daataa Jijjiirama Qilleensaa Addunyaa dhimma dhiibbaa jijjiirama qilleensaa irratti hubannoo gatii guddaa qabu nuuf kenna. Daataan ifaadha: hoi addunyaa dabalaa jira, kunis pilaaneetii keenya irratti dhiibbaa guddaa geessisaa jira. Daataan kun salphaatti ummataaf akka dhiyaatu gochuun barbaachisaa dha, sababiin isaas namoonni barbaachisummaa jijjiirama qilleensaa ittisuuf tarkaanfii fudhachuu caalaatti hubachuuf gargaaruu dandaa. 