<prompt> Akkaataa footosinteesiin itti hojjetu tarkaanfii shaniin ibsi.nan  <response>: Footosinteesiin adeemsa biqiltoonni, algee fi baakteeriyaawwan tokko tokko ifa aduu, bishaanii fi kaarboon daayioksaayidii gara gilukoosii, oksijiinii fi kompaawundoota keemikaalaa birootti jijjiiraniidha. Tarkaanfiiwwan gurguddoo shanitti qoodamuu dandaa: 1. Xuuxuu anniisaa ifa: Footosinteesiin kan jalqabu yeroo pigmentiiwwan kilooropilaastii biqiltuu keessa jiran footoonota ifa xuuxanidha. Keessattuu kiloorofiiliin, pigmentiin jalqabaa, dheerina dalgee halluu diimaa fi diimaa xuuxuu irratti bua qabeessa waan taeef biqiltoonni magariisa kan mulatan. 2. Anniisaa ifaa gara anniisaa keemikaalaatti jijjiiruu: Anniisaa ifaa xuuxame elektiroonota molakiyuulota kiloorofiilii keessa jiran kakaasuun sadarkaa anniisaa olaanaatti akka utaalan taasisa. Sana booda anniisaan kun walnyaatinsa walduraa duubaan walnyaatinsa ifa irratti hirkate jedhamuun beekamuun ATP adenosine triphosphate fi NADPH nicotinamide adenine dinucleotide phosphate maddisiisuudhaaf itti fayyadama. 3. Bishaan ni qoodama: Yeroo walnyaatinsa ifa irratti hirkate keessatti molakiyuulonni bishaanii gara oksijiinii, pirootonii fi elektiroonotaatti qoodamu. Oksijiiniin akka oomisha cinaatti gara hawaatti kan gadhiifamu yoo tau, pirootonoonni fi elektiroononni ammoo sadarkaa footosinteesii itti aanan keessatti fayyadamu. 4. Kaarboonii fixation: Sadarkaan lammaffaan footosinteesii marsaa Kaalviin jedhama, ATP fi NADPH walnyaatinsa ifa irratti hirkate keessatti uumaman kaarboon daayioksaayidii gara gilukoosiitti jijjiiruuf itti fayyadamu. Adeemsi kun kaarboonii fixation jedhamuunis kan beekamu yoo tau, inzaayimoota hedduu fi kompaawundoota gidduugaleessaa of keessaa qaba. 5. Uumamuu gilukoosii: Atoomonni kaarboonii kaarboon daayioksaayidii irraa walitti hidhamuun gilukoosii uumuun biqiltuun sun booda akka madda anniisaatti itti fayyadamuun guddina isaa fi adeemsa meetaabolii biroo bobaaa tauu dandaa. Gilukoosiin kun gara kompaawundoota orgaanikii biroo kan akka istaarjii fi seeloosaattis jijjiiramuu kan dandau yoo tau, biqiltuun kun caasaa isaa ijaaruuf itti fayyadama. Walumaagalatti, footosinteesiin adeemsa walxaxaa walnyaatinsa keemikaalaa fi kompaawundoota gidduugaleessaa hedduu of keessaa qabu yoo tau, tarkaanfiiwwan buuuraa garuu xuuxuu anniisaa ifaa, anniisaa ifaa gara anniisaa keemikaalaatti jijjiiruu, bishaan addaan bahuu, kaarboonii dhaabuu fi uumamuu gilukoosii jechuun gabaabfamuu dandau . 