<prompt> Walnyaatinsa pirootiinii tokkoo keessatti koodii jeneetikii akkamitti akka dubbifamuu fi hiikamu ibsi?nan  <response>: Koodiin jeneetikii tuuta seera odeeffannoon DNA fi RNA keessatti koodii tae seelii lubbuu qabuun gara pirootiiniitti akkamitti akka hiikamu ibsudha. Walnyaatinsa pirootiinii keessatti koodii jeneetikii tarkaanfii hedduudhaan dubbifamee hiikama. Tokkoffaa, molakiyuuliin DNA odeeffannoo jeneetikii of keessaa qabu gara molakiyuulii ergamaa RNA mRNAtti barreeffama. Adeemsi kun niwukilasii seelii keessatti kan raawwatamu yoo tau, inzaayimii RNA poliimeereezii jedhamu tokkoon raawwatama. Yeroo tiraanskriipshinii, RNA poliimeereeziin koodii DNA dubbisee tartiiba niwuukilootaayidoota DNA keessa jiran irratti hundaauun molakiyuulii mRNA dabalataa walnyaata. Itti aansuudhaan, molakiyuuliin mRNA niwukilasii keessaa bahee gara saayitoopilaasmii geejjiba, achittis raayboosoomotaan gara pirootiiniitti jijjiirama. Raayboosoomoonni tartiiba mRNA garee niwuukilootaayidii sadii, koodonnii jedhaman keessatti dubbisu. Tokkoon tokkoon koodii amiinoo asiidii murtaaeef koodii kan kennu yoo tau, kunis ijaarsa pirootiinotaati. Adeemsi hiikkaa kan jalqabu yeroo riiboozoomiin koodii jalqabaa molakiyuulii mRNA irratti argamutti hidhamudha. Sana booda riiboozoomiin mRNA waliin sochoee, tokkoon tokkoon koodii dubbisee amiinoo asiidii walgitu sansalata pirootiinii guddachaa jirutti dabalata. Adeemsi kun hanga riiboozoomiin koodii dhaabbii gahutti itti fufa, kunis xumura hiikkaa agarsiisa. Sana booda pirootiiniin haaraan walnyaatame sun hojii isaa osoo hin hojjetiin dura adeemsa dabalataa fi dachaafamuu keessa darba. Walumaagalatti, adeemsi koodii jeneetikii dubbisuu fi hiikuu adeemsa walxaxaa fi qajeelfama olaanaa qabuu fi seelii fi orgaanizimii akka waliigalaatti sirnaan hojjechuuf barbaachisaa dha. 