<prompt> Gabaasa saayinsii jechoota 900 qabu kan dhiibbaa hoinni addunyaa Arktiik irratti qabu irratti mariatu maddisiisuunan  <response>: Naannoo Arktiik hoina addunyaatiin dhiibbaa guddaa irra gaaa dhufeera, kunis taatee kun yeroo dheeraaf hoi giddu galeessaa sirna qilleensa lafaa dabaluu agarsiisa. Dhiibbaan hoinni addunyaa Arktiik irratti qabu qorannoo cimaa taee jira, sababiin isaas naannichi sadarkaa addunyaatti buaa jijjiirama qilleensaa hubachuuf giddugaleessa waan taeef. Gabaasa kana keessatti dhiibbaa addaa hoinni addunyaa Arktikii fi sirna ikoo ishee irratti qabu irratti marianna. Dhiibbaa hoinni addunyaa Arktiik irratti fidu keessaa inni guddaan bubbee galaanaa baquudha. Galaanni Arktiik laayibara bubbee galaanaa kan furdinaa fi balinni isaa waqtii irratti hundaauun garaagarummaa qabuun kan uwwifame dha. Waggoota kurnan darban keessatti, ragaan saatalaayitii balinni bubbee galaana Arktiik baayee hirachuu isaa mulise, keessumaa jioota gannaa yeroo bubbeen kun hamma isaa isa gadi aanaa taetti. Hirinni bubbee galaanaa kun hoina addunyaa sababa hoina addunyaatiin dabaluu isaatiin kan walqabate tauu ibsameera. Akka Giddu-galli Odeeffannoo Qorqorroo fi Bubbee Biyyaalessaa jedhutti, waggoota dhiyoo asitti balinni bubbee galaanaa Arktiik hirachuun isaa saffisaa kan dhufe yoo tau, Galaanni Arktiik waggoota kurnan keessatti uwwisa bubbee isaa keessaa tilmaamaan 13.2 dhabaa jira. Bubbeen galaanaa Arktiik baquun isaa sirna ikoo Arktiik, yaaa galaanaa fi haala qilleensa addunyaa irratti dhiibbaa waan qabuuf naannichaaf buaa guddaa qaba. Dhiibbaan hoinni addunyaa Arktiik irratti fidu inni biraan, qorri permafrost qabbanaauudha. Permafrost jechuun biyyee qorraa kan lafa Arktiik baayee uwwisu agarsiisa. Hoi dabaluu irraa kan kae permafrost qabbanaauun naannoo Arktiik irratti dhiibbaa hedduu qaba. Dhiibbaan inni jalqabaa gaasiiwwan manaa kanneen akka kaarboon daayioksaayidii fi meetiinii gadi lakkifamuudha. Permafrost Arktiik kaarboonii waggoota kumaatamaan lakkaaaman keessatti kuufame baayee akka of keessaa qabu tilmaamameera. Yeroo permafrost kun qabbanaau, orgaanikiin sun ni mancaa, kaarboon daayioksaayidii fi meetiinii gara qilleensaatti gadi lakkisuudhaan dhiibbaa mana magariisaa daran hammeessa. Kana malees, lafti qorraan qabbanaae biyyee, biqiltootaa fi buuuraalee namaatiif akka deeggarsaatti waan hojjetuuf, qabbanaauun permafrost jijjiirama teessuma Arktiik fida. Permafrost bobauu isaatiin lafti tasgabbaaaa waan hin taaneef, sigiga lafaa fi buuuraaleen misoomaa akka kufan taasisa. Kana malees, qabbanaauun permafrost marsaa bishaanii irrattis dhiibbaa qaba, sababiin isaas bishaan dhangalauu fi kuusaa bishaanii irratti dhiibbaa waan qabuuf, jijjiirama lafa jiidhinaafi sirna haroowwanii fida. Hoinni addunyaa biqiltootaa fi bineensota Arktiik irrattis dhiibbaa qaba. Baqfamuu bubbee galaanaa, qabbanaauu permafrost, fi jijjiiramni hoaa fi akkaataa roobaa qaban 