<prompt> Kaumsaa fi seenaa Intarneetii ni ibsinan  <response>: Intarneetiin akkuma hara beeknu jalqaba bara 1960mootaa fi jalqaba bara 1970moota keessa kan ture yoo taellee, hundeen isaa guddina kompiitaraa fi neetworkii kompiitaraa irraa caalaatti hordofamuu dandaa. Ameerikaatti ture kan piroototaayippiin interneetii jalqabaa kan jalqabame yoo tau, bara 1969tti ARPANET Advanced Research Projects Agency Network kan hundeeffame yoo tau, maallaqa Ministeera Ittisaa Ameerikaatiin kan hojjetame ARPANET qorattootaa fi barsiisota walitti hidhuuf kan uumame yoo tau, odeeffannoo fi qabeenya haala bua qabeessa taeen akka qooddatan taasisuudha. Teeknooloojiin lafee dugdaa ARPANET uume packet-switching jedhamu yoo tau, kunis tooftaa daataa paaketoota xixiqqootti caccabee kompiitara tokko irraa gara kompiitara biraatti akka darbu, achiis bakka itti imalutti deebiee walitti qabamuu dandau ture. Kun guddina murteessaa interneetii ammayyaaf karaa banu ture. Waggoota kurnan itti aananiif, Ameerikaa fi addunyaa guutuutti, neetworkiin kompiitaraa biroo hedduun hundeeffamaniiru. Neetworkiin kun kanneen akka Laaboraatoorii Fiiziksii Biyyaalessaa Yunaayitid Kingidam fi Saayiklaadis Faransaayitti argamu yeroo baayyee mootummoota irraa maallaqa kan argatan yoo tau, qorattootaa fi barsiisota walitti hidhuuf kan kaayyeffate ture. Bara 1983tti ARPANET networkii adda addaa lamatti qoodame: MILNET, kan kaayyoo waraanaaf oolu, fi ARPANET haaraa, kan qorannoo waraanaa hin taanee fi kaayyoo barnootaaf oolu. Yeroo kana ture kan itti fayyadamni pirootokoolii TCPIP - kan amma qunnamtii interneetii hundaaf istaandaardii tae - balinaan kan babalate. Kalaqni Weebsaayitii Addunyaa World Wide Web bara 1989tti Tim Berners-Lee jedhamu seenaa interneetii keessatti milkaaina guddaa kan biraa ture. Qorataan Dhaabbata Qorannoo Niwukilaraa Awurooppaa CERN Siwiizarlaanditti argamu Berners-Lee, Weebsaayitiin odeeffannoo haala fayyadamtootaaf mijaawaa taeen qindeessuu fi qooduuf gargaarutti hojjete. Daldalaaf fi jaallatamuun interneetii dhuguma bara 1990moota keessa kae, sababiin isaas kompiitarri dhuunfaa gatii madaalawaa fi dhaqqabamaa taaa dhufe. Guddinni weeb biraawzaroota kan akka Netscape Navigator fi Microsoft Internet Explorer namoonni Weebsaayitii kana salphaatti akka argatan fi akka naannaan taasiseera. Akkasumas yeroo kana ture kan Dhaabbileen Tajaajila Intarneetii ISP jalqabaa hundeeffamanii, maatii fi dhaabbilee daldalaaf interneetii kan kennan. Intarneetiin akka meeshaa qorattootaa fi barsiisotaa taee kaumsa isaa irraa kaasee gara neetworkii addunyaa namootaa fi meeshaalee biliyoonaan lakkaaaman walitti hidhutti guddateera. Akkaataa itti wal qunnamnu, hojjennu, fi odeeffannoo itti argannu irratti warraaqsa kan fide yoo tau, dhiibbaa guddaa geessiseera 