<prompt> Seenaa Adabbii Duaa Ameerikaa keessatti raawwatame ilaalchisee dhugaawwan ijoo walitti qabaa.nan  <response>: Adabbiin duaa ykn adabbiin duaa Ameerikaa keessatti seenaa dheeraa fi walxaxaa qaba. Dhugaawwan ijoo muraasni kunooti: - Adabbiin duaa Ameerikaatti kan jalqabame yeroo koloneeffannaa Awurooppaa yoo tau, ajjeechaan jalqabaa galmaae bara 1608 yeroo Kaapteen Joorji Keendaal kolonii Jamestown Virginia keessatti basaasa Ispeen tauu isaatiin ajjeefamee ture. - Jaarraa 19ffaa keessa mootummoonni yakka duaa hirisuu fi mana hidhaa mootummaa ijaaruu jalqaban. Bara 1834tti, Pensilvaaniyaa kutaa biyyaa jalqabaa ajjeechaa addabaabayii uummataa irraa gara dallaa mana hidhaa keessaatti jijjiirte taate. Adeemsi gara ajjeechaa ummataa osoo hin taane, dhuunfaatti taasifamu itti fufeera. - Jaarraa 20ffaa keessa itti fayyadamni adabbii duaa suuta suutaan gadi buaa kan dhufe yoo tau, naannoleen hedduun guutummaatti haqaniiru. - Bara 1967 fi 1977 gidduutti Ameerikaatti adabbii duaa irratti de-facto moratorium kan kaaame yoo tau, Manni Murtii Olaanaa heera mootummaa isaa ilaaleera. Dhimma Furman v. Georgia bara 1972 irratti Manni Murtii Olaanaa seerota adabbii duaa kutaa biyyattii kan wal hin simnee fi fedhii ofiitiin kan raawwataman jechuun kuffiseera garuu bara 1976tti dhimma Gregg v. Georgia waliin murtiin murtii murtaae hordofee fedhii malee akka hin raawwatamne hanga taetti akka deebiu hayyamaniiru fi buaa wal hin simne. - Erga adabbiin duaa deebiee itti fayyadamni isaa gadi buaa dhufeera. Bara 2020tti hidhamtoonni duaan itti murtaae 17 kutaalee biyyaa shan qofa keessatti ajjeefamaniiru, kunis bara 1991 irraa eegalee lakkoofsa ajjeechaa isa xiqqaadha.Dabalataanis, kutaaleen biyyaa 22 walumaa galatti adabbii duaa kan haqan yoo tau, kutaaleen biyyaa sadii dabalataan ajjeechaa akka dhaabbatu murteessaniiru. - Safuu fi bua qabeessummaa adabbii duaa irratti falmiin itti fufee kan ture yoo tau, dhimmoonni akka loogii sanyii, balaa namoota qulqulluu ajjeesuu, fi baasii hidhamtoota murtii duaa kunuunsuuf bahu mormitootaan kaafamaa tureera. 