<prompt> Gaheen baakteeriyaa naannoo keessatti qabu maali?nan  <response>: Baakteeriyaan naannoo keessatti gahee olaanaa kan qaban yoo tau, madaallii sirna ikoo naannoo eeguuf barbaachisoodha. Biyyee keessatti meeshaalee orgaanikii caccabsuu fi soorata akka naayitiroojiinii, fosfarasii fi salfarii deebianii fayyadamuudhaan biqiltoonni akka itti fayyadamaniif gahee murteessaa qabu. Sirna bishaanii keessatti baakteeriyaan balfa orgaanikii nyaachuu fi faalama cabsuun bishaan qulqulleessuuf gargaaru, qulqullina bishaanii eeguu keessatti gahee olaanaa qaba. Baakteeriyaan tokko tokko adeemsa akka naayitiroojiinii fixation, kan naayitiroojiinii hawaa gara bifa biqiltoonni itti fayyadamuu dandaanitti jijjiiru keessatti hirmaatu. Kaan immoo diigamuuf gargaaru, biqiltootaa fi bineensotaa duan gara kompaawundoota salphaa taanitti caccabsuun soorata gara biyyeetti deebisu. Adeemsi kun biyyee badhaadhuu fi soorata guddina biqiltoota haaraaf barbaachisan argachuuf gargaara. Baakteeriyaanis marsaa kaarboonii keessatti hirmaannaa isaaniitiin haala qilleensa lafaa toachuu keessatti gahee olaanaa qabu. Isaanis orgaanikii caccabsuuf gargaaru, kaarboon daayioksaayidii akka balfaatti qilleensa keessa gadhiisu. CO2 kana booda biqiltoonni footosinteesiidhaaf kan itti fayyadaman yoo tau, kunis CO2 qilleensa keessaa fudhatee oksijiinii gadi lakkisa. Kanaaf, baakteeriyaan madaallii micciiramaa gaazota qilleensa lafaa keessa jiran eeguu keessatti qooda fudhattoota ijoodha. Walumaagalatti, baakteeriyaan meeshaalee orgaanikii diiguu, soorata deebianii fayyadamuu, bishaan qulqulleessuu fi haala qilleensa lafaa toachuudhaan fayyaa naannoo keenyaa eeguuf gahee olaanaa qabu. Osoo isaan hin jiraatin sirni ikoo madaallii fi jireenyi akka nuti beeknutti akka hin dandaamnetti darbatama ture. 