<prompt> Tarree dhugaawwan hawwataa afur waaee bosona roobaa Amaazoon maddisiisi.nan  <response>: Bosona roobaa Amaazoon naannoo uumamaa ajaaibaa fi badhaadhaa yoo tau, dhugaawwan hawwataa hedduu of keessaa qaba. Kanneen adda taan afur kunooti: 1. Bosona roobaa Amaazoon biyyoota Ameerikaa Kibbaa sagal: Biraazil, Booliiviyaa, Peeruu, Ikuwaadoor, Kolombiyaa, Veenzuweelaa, Gaayana, Surinaam fi Faransaay Gaayana keessatti iskuweer kiiloo meetira miliyoona 6.7 ol kan qabu dha. Kutaan isaa inni guddaan Biraazil keessatti argama. 2. Bosona roobaa Amaazoon biqiltootaa fi bineensota adda addaa kan nama hin amansiifne kan qabu yoo tau, gosoota lafarra jiran kudhan keessaa tokko sirna ikoo Amaazoon keessa akka jiraatu tilmaamameera. Kunis gosoota biqiltootaa 40,000 ol, gosoota ilbiisota miliyoona 2.5, akkasumas gosoota simbirrootaa fi hoosistoota 2,000 ol kan dabalatudha. 3. Lagni Amaazoon dheerinni isaa km 6,400 ol tae onnee bosona roobaa keessa darba. Laga addunyaa irratti dheerinaan lammaffaa yoo tau, laga Abbayyaa booda xiqqoo kan argamu yoo tau, bishaan kuufamaa isaa tilmaamaan iskuweer kiiloo meetira miliyoona 7 kan uwwisudha. Laga 1,100 ol kan qabu yoo tau, isaan keessaa 17 maayilii 1,000 ol dheeratu. 4. Bosona Amaazoon kaarboon daayioksaayidii xuuxuu fi kuusuu keessatti gahee murteessaa waan qabuuf haala qilleensa addunyaa toachuuf barbaachisaa tauu isaa haala nama ajaaibuun, kunis dhiibbaa jijjiirama qilleensaa hirisuuf gargaara. Mukkeen fi biyyeen naannoo Amaazoon waggaatti naannoo kaarboon daayioksaayidii toonii biiliyoona 2 xuuxuun, kaarboonii lafa irratti murteessoo taan keessaa tokko akka tau tilmaamameera. 