<prompt> Seenaan kubbaa miilaa maali?nan  <response>: Kubbaan miilaa ispoortii beekamaa taee fi bara 1891 barsiisaa barnoota sochii qaamaa lammii Kaanaadaa Jeems Naayismiit jedhamu kan kalaqamedha. Yeroo sanatti Naismith Mana Barumsaa Leenjii YMCA Idil-addunyaa Springfield, Massachusetts keessatti hojjechaa turte. Tapha mana keessaa kan jioota qorraa kutaa jeequmsa qabuuf yaada atileetiksii kan jeequ uumuuf itti kenname. Naismit yaadota hedduu erga didee booda tapha kubbaa gara baaskitii peechiitti darbachuu of keessaa qabu yaada tokko qabate. Taphichi jalqaba irratti taphattoota sagal waliin kan taphatamu yoo tau, kubbaa kubbaa miilaa fayyadamaa ture. Kaayyoon taphichaa kubbaa gara baaskitii peechi kan baabura gadii barandaa jiim irratti mismaaraan dhaametti darbachuu ture. Yeroo qabxiin tokko galfamu hundatti, namni qulqulleessituu sadarkaa tokko baasee kubbaa sana akka deebisuu dandaʼuuf taphichi ni dhaabata ture. Taphni kubbaa miilaa dafee jaallatama kan argate yoo tau, kolleejjii fi manneen barnootaa sadarkaa lammaffaa keessatti jalqabame. Waggoota jalqabaa taphichi baayina taphattootaa, baayina mana murtii fi seera adda addaa dabalatee jijjiirama walduraa duubaan mulateera. Bara 1895 lakkoofsi taphattootaa sagal irraa gara shanitti gadi bue. Bara 1897tti baaskitoonni peechisii hooppii sibiilaa kan kiyyoo qabuun bakka buufaman. Naismith seera jalqabaa 13 tapha kanaaf kan barreesse yoo tau, isaanis akka seera istaandaardii tapha kanaaf fudhataman. Liigiin kubbaa miilaa piroofeeshinaalaa jalqabaa, Liigiin Kubbaa Miilaa Biyyaalessaa NBL bara 1898 Ameerikaatti kan hundeeffame yoo tau, bara 1949tti NBL Waldaa Kubbaa Miilaa Ameerikaa waliin walitti makamee Waldaa Kubbaa Miilaa Biyyaalessaa NBA kan hara baayee tae hundeesse liigii piroofeeshinaalaa beekamaa tae. Kubbaan miilaas gara ispoortii idil-addunyaatti guddateera, Federeeshiniin Kubbaa Miilaa Idil-addunyaa FIBA bara 1932 hundeeffame.Bara 1936 irraa eegalee qaama tapha Olompikii taee jira.Hara kubbaan miilaa namoota miliyoonaan lakkaaaman addunyaa irratti amaatarootaa fi sadarkaa ogummaatti. 