<prompt> Jijjiirama teeknooloojii kompiitaraa hordofaa.nan  <response>: Hundeen teeknooloojii kompiitaraa jaarraa 19ffaa irraa eegalee kan argamu yoo tau, kalaqoonni akka Jacquard loom fi Charles Babbages Analytical Engine maashiniiwwan sagantaa qabaniif buuura kaaaniiru. Jalqaba jaarraa 20ffaatti maashiniiwwan adeemsa daataa elektiroomakaanikaal kan jalqaban yoo tau, kaardii punch daataa galchuuf itti fayyadamaa turan. Dhuma bara 1930mootaatti kompiitaroonni jalqabaa hunda elektirooniksii taan kan mulatan yoo tau, dandeettiin isaanii yeroo Waraana Addunyaa Lammaffaa koodii cabsuu fi balistikii shallaguuf dafanii itti fayyadamaniiru. Bara 1950moota keessa kompiitarri daldalaa jalqabaa UNIVAC I jedhamu kan jalqabame yoo tau, yeroo muraasa booda guddinni guddaan teeknooloojii kompiitaraa irratti argame. Tiraanzistaroonni tuuboo vaakiyuumii bakka buuun kompiitara xiqqaa fi anniisaa akka qusatan taasiseera. Sarkiyuutiin walitti makamaa bara 1960mootaa daran xiqqaachuu kan fide yoo tau, kunis bara 1971tti maaykiroo piroosesarri akka jalqabamu taasiseera.Bara 1970 fi 1980moota keessa kompiitarri dhuunfaa saffisaan babalachuu isaatiin humna kompiitaraa harka namoota idilee keessa galche. Bara 1990moota keessa interneetiin guddachuun isaa bara haaraa walitti hidhamiinsaa fi odeeffannoo argachuu kan fide yoo tau, meeshaaleen sochootuu fi harkaan qabaman guddachuu isaatiin kompiitara bakka kamirraayyuu jechuun ni dandaama jedhamee hojjetamuu dandaa jechuudha. Guddinni dhiheenya kana teeknooloojii kompiitaraa irratti mulate, kompiitara duumessaa, sammuu namtolchee, kompiitara kuwantum fi Intarneetii Wantootaa uumamuu isaa dabalata. Guddina kanaan kompiitaroonni maashiniiwwan gurguddaa kutaalee guutuu guutan irraa gara meeshaalee kompaaktii harka keenya keessa seenanitti kan ceʼan siʼa taʼu, dhiibbaan isaan jireenya keenya guyyaa guyyaa irratti qaban guddaa taʼeera. 