<prompt> Yaad-rimee relativity jedhu naaf ibsi.nan  <response>: Relativity yaada saayinsii kan walitti dhufeenya iddoo fi yeroo gidduu jiru ilaaludha. Tiyoorii relativiitii jalqaba kan dhiyaate Albert Einstein bara 1905 yoo tau, ergasii dhagaa buuuraa fiiziksii ammayyaa taeera. Tiyoorii kun seera buuuraa tokko tokko kanneen hubannoo keenya waaee iddoo fi yeroo irratti qabnu buuuraan jijjiiran jalqabe. Akka yaada relativiitiitti seerotni fiiziksii furmaata wabii saffisa hin qabne hunda keessatti walfakkaataadha. Kana jechuun, sochiin ilaaltuu osoo hin ilaalin, taateewwan fiizikaalaa furmaata wabii inershiyaalii hunda keessatti haala walfakkaatuun amala qabu. Kunis iddoo fi yeroon qaamolee adda taan osoo hin taane, uffata diimeshinii afur qabu kan yeroo iddoo jedhamuun beekamu keessatti walitti hidhaman akka taan hubatameera. Yaad-rimeen ijoo kan biraan relativiitii saffisi ifa dhaabbataa fi sochii madda isaa irraa walaba tauu isaati. Prinsippiin kun yaada firaakshinii yeroo tokkotti tauu wajjin, Einstein yaada isaa kan firaakshinii addaa kan amala wantootaa furmaata wabii inershiyaalii keessatti ilaalan akka guddisu isa taasiseera. Boodarra Einstein yaada isaa babalisee furmaata wabii inershiyaalii hin taane, jechuunis furmaata wabii wantootni saffisaa jiran hammate. Tiyoorii kun relativiitii waliigalaa jedhamuun kan beekamu yoo tau, akkaataa harkisa lafaa qaxxaamuraa iddoo yeroo irraa kau ibsa. Akka waliigalaa relativiitiitti wantootni gurguddoon yeroon iddoo akka qaxxaamuree fi naannoo isaaniitti akka qaxxaamuru kan taasisan yoo tau, qaxxaamurri kun akka humna harkisaatti wantoota birootiin kan itti dhagaamudha. Tiyoorii rilativiitii yaalii hedduudhaan kan mirkanaae yoo tau, tiooriiwwan fiiziksii ammayyaa keessatti haala gaariin hundeeffaman keessaa tokko taeera. Hubannoo keenya waaee uumama cufaa irratti dhiibbaa fagoo kan qabu yoo tau, tilmaama akka boolla gurraacha, dambalii harkisaa fi yaada dhoiinsa guddaa big bang theory fideera. 