<prompt> Taateewwan walduraa duubaan kufaatii Impaayera Roomaa dura turan ibsi.nan  <response>: Kufaatiin Impaayera Roomaa Dhihaa bara 476 Dh.K.D.tti kan raawwatame seenaa addunyaa keessatti taatee guddaa taee fi xumura Roomaa durii fi jalqaba bara giddu galeessaa kan bakka buuudha. Qabxii fi taateewwan hedduun yeroo kanaaf sababa taan. Armaan gaditti taateewwan gurguddoo kufaatii Impaayera Roomaa Dhihaa keessatti gumaachan tokko tokko ilaalchisee gabaabinaan ibsameera. 1. Rakkoo dinagdee: Diinagdeen Roomaa baayeen isaa injifannoo fi boojuu waraanaa irratti kan hundaae ture. Impaayerri kun akkuma babalachaa dhufeen baasii kunuunsuuf bahu dabalaa kan deeme sia tau, carraan buaa karaa injifannoo argachuu xiqqaa ture. Kunis baasii waraanaaf garmalee baasuu wajjin walqabatee tasgabbii dhabuu dinagdee fide. Qaalaiinsi jireenyaa oomishtummaa qonnaa gadi buuu waliin haala kana hammeessa. 2. Rakkoo waraanaa: Naannoo bara 200 Dh.K.D irraa eegalee Roomaan gosoota Jarmanii adda addaa daangaa isaanii irratti kasaaraa argachuu eegalte. Bara 378 Dh.K.D Visigoths lola Adrianople irratti warra Roomaa injifachuun waraana Roomaa akka malee dadhabsiise. Roomaan sadarkaa isaanii guutuuf loltoota kiraa sassaabdota irratti hirkattee kan turte taʼus, yeroo baayʼee amanamummaan isaanii gaaffii keessa galcha ture. 3. Weerara gosoota Barbaarii: Kufaatiin Roomaa Dhihaa yeroo baayee weerara gosoota barbarootaa, irra caalaa Visigoths, Vandals, fi Saxons wajjin walqabatee jira. Impaayera Roomaa Dhihaa irra deddeebianii haleeluu, magaalota weeraruun saamuun badiisa balaa geessisu turan. 4. Garmalee hojii garbaa irratti hirkatanii hojjechuu: Diinagdeen Roomaa garboota yeroo waraanaa boojiaman irratti baayee hirkataa ture. Waraanni akkuma hirachaa dhufeen dhiyeessiin garboota hirachaa dhufe, kunis oomishtummaan baayee akka hiratu taasiseera. 5. Malaammaltummaa mootummaa: Jaarraawwan kufaatii Roomaa dura turan keessatti mootummaan malaammaltummaa baayachaa dhufe. Yeroo baayʼee mootonni mirga dhalootaatiin utuu hin taʼin waraanaan kan filataman siʼa taʼu, kunis bulchitoota umrii gabaabaa jiraatan walitti aansuun akka jiraatan godha ture. Malaammaltummaan, malaammaltummaa fi malaammaltummaa bifa birootiin babalatee ture. . Impaayerri Roomaa Bahaa haalaan badhaadhaa ture, gara waggaa kumaa kan biraattis ni jiraata ture akka Impaayera Baaizaantiin. Impaayerri Roomaa Dhihaa ammoo, mootota dadhaboo walitti aanan waliin qabsaaee, dhuma irratti weerara barbarootaaf ni harka kennata ture. Kufaatiin Impaayera Roomaa Dhihaa adeemsa suuta suutaan jaarraa hedduudhaaf raawwatame ture. Buaa walnyaatinsa mancaiinsa keessoo fi dhiibbaa alaa ture. Barreessitoonni seenaa tokko tokko akka jedhanitti 