<prompt> Waaee gahee oomishtoonni jalqabaa sirna ikoo keessatti qaban natti himaa.nan  <response>: Oomishtoonni jalqabaa, autotrophs jedhamuunis kan beekaman, buuura sansalata nyaataa waan uumuuf sirna ikoo kamiifuu murteessoo dha. Sirna ikoo keessatti oomishtoonni jalqabaa anniisaa aduu irraa argamu, ykn yeroo tokko tokko keemikaalota irraa argamu fayyadamuun adeemsa footosinteesiin kaarboon daayioksaayidii gara kompaawundoota orgaanikii jijjiiruuf. Adeemsi kun anniisaa fi soorata orgaanizimoota biroo jiraachuuf barbaachisan waan oomishuuf buuura toora nyaataa uuma. Oomishtoonni jalqabaa biqiltoota, algee fi baakteeriyaa tokko tokko ni argamu. Akkaataa idileetti orgaanizimoota sirna ikoo keessatti baayinaan kan argaman yoo tau, lubbu qabeeyyii biroof nyaata qofa osoo hin taane oksijiinii ni kennu. Oomishtoonni jalqabaa kaarboon daayioksaayidii qilleensa keessaa baasuun madaallii uumamaa naannoo eeguuf itti gaafatamummaa qabu, akkasumas caasaa fiizikaalaa bocuu fi dhangalaaa bishaanii sirna ikoo tokko keessatti toachuu keessatti gahee qabu. Gabaabumatti, oomishtoonni jalqabaa hojii sirna ikoo naannoo tokkoof barbaachisoo tau, isaanis guutummaa sansalata nyaataaf buuura kan taan yoo tau, naannoo toachuufis kan gargaaranidha. Oomishtoonni jalqabaa osoo hin jiraatin, lubbuun jiraachuun orgaanizimoota biroo sirna ikoo keessatti balaadhaaf saaxilama ture. 