<prompt> Gahee footosinteesiin sirna ikoo keessatti qabu ibsi.nan  <response>: Footosinteesiin adeemsa ijoo sirna ikoo keessatti taee fi sansalata nyaataa itti fufsiisuu fi madaallii uumamaa eeguu keessatti gahee olaanaa qaba. Footosinteesiin adeemsa biqiltoonni, algee fi gosootni baakteeriyaa tokko tokko anniisaa ifa aduu, bishaanii fi kaarboon daayioksaayidii irraa argamu gara kompaawundoota orgaanikii kanneen akka gilukoosii sukkaara fi oksijiiniitti jijjiiraniidha. Adeemsi footosinteesii bifa lubbu qabeeyyii hundaaf jechuun ni dandaama madda nyaataa fi anniisaa isa jalqabaa waan uumuuf lubbuun jiraachuu lubbu qabeeyyii irra caalaan isaaniif barbaachisaa dha. Oomishtoonni kan akka biqiltootaa fi algee, footosinteesii fayyadamuun nyaata maddisiisuu fi oksijiinii gara qilleensaatti gadi lakkisuu, fayyadamtoonni akka bineensotaa fi namaa itti fayyadamu. Karaa footosinteesiin biqiltoonni nyaata mataa isaanii oomishuu qofa osoo hin taane orgaanikii buuura sansalata nyaataa of keessaa qabu maddisiisu. Kana jechuun, footosinteesiin galtee jalqabaa anniisaa keemikaalaa kennuudhaan sirna ikoo tokko keessatti dhangalaaa anniisaaf gumaacha qaba. Footosinteesiin sadarkaa qilleensaa kaarboon daayioksaayidii, gaasii manaa jijjiirama qilleensaaf gumaachu toachuu keessattis gahee murteessaa qaba. Yeroo footosintesis kaarboon daayioksaayidiin naannoo irraa xuuxamee molakiyuulota gilukoosii ijaaruuf oola. Kunis hamma kaarboon daayioksaayidii qilleensa keessa jiru hirisuun dhiibbaa jijjiirama qilleensaa salphisuuf gargaara. Walumaagalatti, footosinteesiin adeemsa barbaachisaa sansalata nyaataa itti fufsiisuu fi madaallii uumamaa sirna ikoo keessatti eegudha. Ifni aduu, bishaanii fi kaarboon daayioksaayidii gara kompaawundoota orgaanikii fi oksijiiniitti jijjiiruudhaan, footosinteesiin lubbuun jiraachuu lubbu qabeeyyii irra caalaan isaanii ni deeggara, hamma kaarboon daayioksaayidii hawaa ni toata, akkasumas hariiroo walxaxaa addunyaa uumamaa uumuuf gumaacha. 