<prompt> Adeemsa footosinteesii hima 5n ibsi.nan  <response>: Footosinteesiin adeemsa biqiltoonni, algee fi baakteeriyaawwan tokko tokko ifa aduu gara anniisaa keemikaalaa bifa gilukoosii ykn sukkaara birootti jijjiiraniidha. Adeemsi kun kan raawwatamu kilooropilaastoota keessatti yoo tau, isaanis kiloorofiilii, pigmentii anniisaa ifa xuuxu of keessaa qabu. Yeroo footosintesis kaarboon daayioksaayidii CO2 fi bishaan H2O bakka ifa jirutti fayyadamuun gilukoosii C6H12O6 fi oksijiinii O2 uumu. Adeemsi kun sadarkaa lamatti salphaa tauu dandaa: walnyaatinsa ifa irratti hirkate, kan anniisaan ifa bifa ATP fi NADPH gara anniisaa keemikaalaatti jijjiiramuu fi walnyaatinsa ifa irraa walaba tae ykn marsaa Kaalviin, kan CO2 anniisaa maddisiifame fayyadamuun gara kaarboohayidireetiitti dhaabbata sadarkaa tokkoffaa irraa eegalee. Footosinteesiin madda anniisaa jalqabaa lubbu qabeeyyii lafa irra jiran hundaaf jechuun ni dandaama, akkasumas sirna ikoo lafaatif barbaachisaa dha, CO2 qilleensa keessaa balleessuun O2 gadhiisa. 