<prompt> Neetworkii kompiitaraa gosa lama walbira qabuu fi wal bira qabuu.nan  <response>: Neetworkiin kompiitaraa gosa hedduu qaba, garuu kaayyoo walbira qabamuu kanaaf gosoota waliigalaa lama irratti nan mariadha: Local Area Networks LANs fi Wide Area Networks WANs. Neetworkiin Naannoo Naannoo LAN networkii naannoo teessuma lafaa xiqqaa, kan akka manaa, waajjira ykn mana barumsaa keessatti daangeffameedha. LAN keessatti meeshaaleen akka kompitara, maxxansaa fi sarvarii akkaataa idileetti keebilii Ethernet ykn Wi-Fi tiin walqabsiifamu. Faallaa kanaatiin, Neetworkiin Naannoo Balaa WAN neetworkii naannoo teessuma lafaa guddaa kan akka magaalaa, biyya ykn addunyaa guutuu illee kan hammatedha. WANn akkaataa idileetti dhaabbilee daldalaa fi dhaabbileen bakka adda addaa isaanii walitti hidhuuf kan itti fayyadaman yoo tau, sarara liizii, walitti hidhamiinsa saatalaayitii, ykn walitti makamuu teeknooloojiiwwan adda addaa of keessatti qabachuu dandaa. Garaagarummaa guddaan LAN fi WAN gidduu jiru tokko iskeelii isaaniiti. LANn meeshaalee naannoo xiqqaa, naannootti argaman keessatti walitti hidhuuf kan qophaaan yoo tau, WANn ammoo fageenya guddaa irratti bakka hedduu akka walqunnamsiisuuf kan qophaaani dha. Kana jechuun WANn akkaataa idileetti LAN caalaa walxaxaa fi qaalaaa dha, saaguu fi kunuunsuuf. Garaagarummaan LAN fi WAN gidduu jiru inni biraan saffisa dabarsuu isaaniiti. LANn walitti hidhamiinsa saffisa olaanaa kan qaban yoo tau, yeroo baayee saffisa dabarsuu deetaa sekondii tokkotti giigaabit Gbps tae ni kennu. WANn ammoo akka waliigalaatti saffisa dabarsuu suuta jedhu kan qaban yoo tau, yeroo baayee fageenya dheeraa hirmaatan irraa kan kae sekondii tokkotti meeggaabiitii dhibbaan lakkaaamu Mbps fi isaa gadi taa. Gama nageenyaatiin, LANn akka waliigalaatti WAN caalaa nageenya qaba jedhamee fudhatama, sababiin isaas naannoo xiqqaa, toatame keessatti salphaatti eegumsa argachuu fi hordofamuu dandaa. WANn ammoo balina guddaa fi balaa balaa tauu dandauuf saaxilamuu isaaniitiin balaa nageenyaaf saaxilamuu dandau. Xumura irratti, LAN fi WAN gosa neetworkii kompiitaraa lama taanii kaayyoo adda addaa kan tajaajilan yoo tau, gama iskeelii, saffisa dabarsuu fi nageenya isaaniitiin garaagarummaa adda tae qabu. 