<prompt> Aadaa Giriik Durii ibsi.nan  <response>: Aadaan Giriik Durii herrega, falaasama, ogbarruu, aartii, tiyaatiraa fi siyaasa keessatti gumaacha gochuun beekamaadha. Giriikonni durii ummata galaanarraa kan turan yoo tau kunis qaroomina biroo wajjin daldala balaa fi yaada wal jijjiiruuf sababa tae. Waljijjiirraan kun gochaalee aadaa Giriikii bocuu keessatti gahee olaanaa kan qabu yoo tau, duudhaa bahaa fi dhihaa walitti makamuu sochoaa fi adda tae uumeera. Aadaa Giriikii Durii keessatti wantoota beekamoo taʼan keessaa tokko amantii waaqolii hedduu waaqeffannaa waaqolii fi waaqolii dubartootaa hedduu kan of keessaa qabu ture. Waaqoliin Giriikii anthropomorphic turan, jechuunis amaloota fi miira namaa fakkaatu kan qaban yoo tau, yeroo baayee aartii fi ogbarruu keessatti akka bifa namaa qabanitti kan agarsiifaman turan. Giriikonni waaqoliin isaanii gaara Olympus gubbaa jiraatanii dhimma namootaa keessa akka seenan kan amanan siʼa taʼu, waaqolii isaanii kabajuu fi aarsaa dhiheessuuf mana qulqullummaa gurguddaa ijaaru turan. Falaasamni aadaa Giriikii Durii keessatti wanti barbaachisaa taʼe kan biraa ture. Falaasoonni gurguddoon kan akka Pilaatoo, Aristootil fi Soqiraaxis Giriik keessaa kan baan yoo tau, naamusni kun akka mala addunyaa, maalummaa dhugaa fi hiika jireenyaa hubachuuf gargaarutti guddate. Falaasoonni Giriikii gaaffiiwwan buuuraa waaee jiraachuu ilaalchisee kaaniif deebii kennuu kan barbaadan sia tau, yaadni isaanii fi barumsi isaanii jaarraa hedduudhaaf yaada warra dhihaa irratti dhiibbaa uumuun itti fufeera. Aartiin Giriikii, keessumaa fakkii bocuu fi ijaarsi, madaallii, walsimsiisaa fi miira walmadaaluu isaatiin kan beekamu ture. Bareedinni akka mulata sirnaatti kan ilaalamu yoo tau, aartistoonni Giriikii bifa namaa isa gaarii tae hojii isaanii keessatti qabachuuf yaalan. Arkiteekchariin Giriikii durii, fakkeenyaaf kan tae Paarteenoon Ateenaa keessatti, utubaawwan babbareedoo, simmeetirii jioomeetirii fi pirooppoorshinii mudaa hin qabneen beekama. Gama ogbarruutiin Giriik durii walaloo epic kan akka Homer fi Hesiod, akkasumas barreessitoota tapha kan akka Sophocles, Euripides fi Aeschylus oomishtee turte. Tiyaatirri Giriikii akka mala waaqolii kabajuu fi seenaa waaee uumama namaa himuuf kan guddate yoo tau, Giriikonni qaroomina jalqabaa yaad-rimee diraamaa, qoosaa fi balaa guddisan turan. Siyaasa keessatti Giriik Durii yaad-rimee dimokiraasii kan dhalte yoo tau, Ateenaa keessatti, adeemsa murtii mootummaa keessatti lammiileen hammatamuu isaaniitiin kan beekamu ture. Haa tau malee, dubartoota, daaimman, garboota fi orma osoo hin dabalatin dhiironni bilisa taanii fi gaeessota taan qofti akka lammiitti ilaalamuu fi akka hirmaatan kan hayyamamu tauu hubachuun barbaachisaadha. Walumaagalatti aadaan Giriik Durii duudhaa, kalaqaa fi waljijjiirraa walmakaa ulfaataa fi walxaxaa ture. Dhaalli isaa addunyaa hara keessa jiraannu kana kan tureera, bocuu itti fufee jira. 