<prompt> Adeemsi footosinteesii maali fi biqiltoonni akkamitti itti fayyadamu?nan  <response>: Footosinteesiin adeemsa biqiltoonni, algee fi baakteeriyaawwan tokko tokko ifa aduu, kaarboon daayioksaayidii fi bishaan gara soorataa fi oksijiinii barbaachisoo taanitti jijjiiraniidha. Lubbu qabeeyyii hundaaf jechuun ni dandaama madda anniisaa fi nyaata isa jalqabaa waan taeef, jireenya lafarra jiruuf adeemsa barbaachisaa dha. Adeemsi footosinteesii kan raawwatamu kilooropilaastoota seelii biqiltootaa keessatti yoo tau, isaanis pigmentii magariisa kiloorofiilii jedhamu of keessaa qabu. Piigmentiin kun anniisaa ifa aduu irraa xuuxee gara anniisaa keemikaalaatti jijjiiruuf itti gaafatamummaa qaba, karaa walnyaatinsa baayookeemikaalaa walxaxaa walduraa duubaan. Yeroo footosinteesii kaarboon daayioksaayidiin biqiltuun kun karaa qola xixiqqoo baala isaa keessa jiran kanneen istoomaataa jedhamaniin fudhata. Bishaan karaa hundee xuuxamee karaa sirna ujummoolee dhiigaa biqiltuutiin gara baalaatti geejjiba. Meeshaaleen jallisii kun erga kilooropilaastoota bira gaanii booda, walnyaatinsa keemikaalaa armaan gadiitiin gilukoosii sukkaara salphaa fi oksijiinii uumuuf itti fayyadamu: 6CO2 6H2O anniisaa ifaa C6H12O6 6O2. Gilukoosiin madda nyaata biqiltuu kanaa isa jalqabaa yoo tau, kunis karaa hafuura baafannaa seeliitiin anniisaa oomishuuf itti fayyadama. Oksijiiniin yeroo footosinteesiin uumamu akka oomisha cinaa tokkootti gara qilleensaatti kan gadi lakkifamu yoo tau, kunis jireenya erobiik lafarra jiru hundaaf madda oksijiinii murteessaa taa. Walumaagalatti, footosinteesiin adeemsa biqiltoonni anniisaa aduu irraa argamu fayyadamuun gara anniisaa keemikaalaa itti fayyadamuu dandautti akka jijjiiran taasisudha. Jireenya lafarra jiruuf adeemsa murteessaadha, lubbu qabeeyyii hundaaf nyaataa fi oksijiinii kan kennudha. 