<prompt> Barreeffama oduu taateewwan dhiyeenya weerara vaayirasii koronaan walqabatan gabaabsee qopheessuu.nan  <response>: Addunyaan weerara COVID-19 amma deemaa jiru waliin walaansoo itti fufteetti, taateewwan tibbana mudatan qabsoo vaayirasicha irratti abdii fi qormaata fidaniiru. Gama tokkoon talaallii hedduu raggaasifamuu fi raabsuun dhuma irratti weerarri vaayirasichaa akka xumuramu abdii uumeera. Namoonni miliyoonaan lakkaaaman talaalliin kan fudhataman yoo tau, tamsainni kun gareewwanii fi naannoolee hedduu hammachuudhaaf babalachaa jira. Haa tau malee, gosootni vaayirasichaa haaraa fi caalaatti daddarboo taan, keessumaa kanneen jalqaba Yunaayitid Kingidam, Afrikaa Kibbaa fi Biraazil keessatti adda baafaman mulachuun qondaaltota fayyaa yaaddoo uumeera. Dhiibbaan kun biyyoota hedduu keessatti uggura haaromfamee fi uggura imala akka kaaamu taasiseera. Gama dinagdeetiin biyyoonni hedduun tarkaanfiiwwan kakaumsaa hojiirra oolchuun dhaabbileen daldalaa fi namoota dhuunfaa dhiibbaa maallaqaa weerara vaayrasii koroonaa dandamachuuf gargaaran. Ameerikaatti, kaffaltii kallattiin lammiilee Ameerikaa irra caalaan isaaniif kaffalamu dabalatee, dhiheenya kana paakeejii gargaarsaa doolaara tiriliyoona 1.9 raggaasifameera. Gama kaaniin Dhaabbanni Fayyaa Addunyaa tatamsaina vaayirasichaa toachuuf qajeelfama fayyaa hawaasaa kan akka haguuggii fuulaa uffachuu fi fageenya hawaasummaa shaakaluu hordofuun barbaachisaa tauu cimsee ibsuu itti fufeera. Dhaabbatichis namni hundi bakka jiraatus tae humna maallaqaa isaa osoo hin ilaalin ittisa vaayirasichaa akka argatu gochuuf talaallii haqaan raabsuun barbaachisaa tauu cimsee ibseera. Walumaagalatti, qabsoon weerara COVID-19 itti fufee jira, guddina abdachiisaa fi qormaata itti fufee jiru. Talaalliin rakkoon kun dhuma irratti akka xumuramu abdii kan kennu yoo tau, gosootni haaraan uumamuu fi rakkoon dinagdee itti fufee jiru garuu jioota dhufan keessatti of eeggannoo fi tumsa itti fufiinsa qabuun barbaachisaa tauu mulisa. 