<prompt> Mata duree tokko yoo kennameef, waaee isaa dhugaawwan hawwataa taan shan kenni.Bosona Roobaa Tiroopikaalaa  <response>: 1. Bosona roobaa tiroopikaalaa biqiltootaa fi bineensota adda addaa kan qaban yoo tau, gosoota bineensota addunyaa 50 ol taaniif bakka jireenyaa taa. Sirnoonni ikoo badhaadhaa taan kun biqiltoota biyya alaa kanneen akka orkidee fi biroomeeliiyaadii, akkasumas bineensota baayee hin argamnee fi balaa jala jiran kan akka orangutan, jaguar fi poison dart frog dabalatee biqiltootaa fi bineensota adda taan of keessaa qabu. 2. Bosona roobaa rooba olaanaa qabaachuun kan beekamu yoo tau, waggaatti giddu galeessaan rooba seentimeetira 30 hanga 450 ni argatu. Roobni cimaan haala hoaa fi jiidha qabu waliin walqabatee naannoo jiidha qabu guddina biqiltoota lalisaa taaniif mijataa tae uumuuf gargaara. 3. Bosona roobaa Amaazoon biyyoota Ameerikaa Kibbaa sagal keessatti kan argamu yoo tau, addunyaa irratti bosona roobaa tropical isa guddaadha. Tilmaamaan iskuweer kiiloo meetira miiliyoona 5.5 kan uwwisu yoo tau, mukkeen dhuunfaa gosoota 16,000 irraa gara biiliyoona 390 taan of keessaa qaba. 4. Bosonni roobaa tiroopikaalaa haala qilleensa addunyaa toachuu keessatti gahee olaanaa kan qabu yoo tau, kaarboon daayioksaayidii baayee xuuxuu fi kuusuu gargaara. Bosona ciruun garuu kaarboonii baayee gara qilleensaatti gadi lakkisuu dandaa, kunis jijjiirama qilleensaaf gumaacha qaba. 5. Oomishaaleen jireenya keenya guyyaa guyyaa keessatti itti fayyadamnu hedduun kanneen akka buna, chokoleetii, banaanaa, fi laastikaa bosona roobaa tropical irraa madda. Sirnoonni ikoo kun argannoo haaraa argachuufis carraa guddaa kan qaban siʼa taʼu, saayintistoonni gosoonni biqiltootaa, ilbiisotaafi maayikiroo-orgaanizimoota adda hin baafamne miliyoonaan lakkaaʼaman ammallee bosona roobaa addunyaa keessatti argamuuf eegaa jiran jiraachuu akka dandaʼan tilmaamaniiru. 