<prompt> Waaee boqonnaa saayinsii ammayyaa natti himaanan  <response>: Yeroo dhiyoo asitti buaa baii saayinsii ammayyaa guddaa tae keessaa tokko guddina teeknooloojii gulaallii jiinii CRISPR-Cas9 ti. CRISPR Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats meeshaa cimaa saayintistoonni tartiiba DNA sirritti akka xiyyeeffatanii fi fooyyessuuf dandeessisudha. Teeknooloojiin kun bara 2012 Emmanuelle Charpentier fi Jennifer Doudna tiin kan argame yoo tau, damee gulaallii jiinii irratti warraaqsa kan fide yoo tau, qorattoonni jijjiirama sirrii jiinooma lubbu qabeeyyii irratti haala saffisaa, salphaa fi baasii xiqqaadhaan akka raawwatan taasiseera. Sirna CRISPR-Cas9 fayyadamuun saayintistoonni dhukkuboota jeneetikii ittisuu ykn fayyisuu, yaala haaraa kaansarii qopheessuu fi midhaan haaraa raammoo irraa bilisa taee fi jijjiirama qilleensaa dandamachuu dandau uumuuf jecha jiiniiwwan adda taan irratti xiyyeeffachuu dandau, yookaan buqqisuu yookaan bakka buusuu dandau. Teeknooloojiin kun hojii yaalaa fi qonnaaf carraa guddaa kan qabu yoo tau, qorattoonni dhukkuboota jeneetikii kanneen akka hirina dhiigaa sickle cell, cystic fibrosis fi dhukkuba Huntingtons disease jedhamuuf yaala qopheessuuf itti fayyadamaa jiru. Teeknooloojii kana guutummaatti hubachuu fi guddisuuf ammallee hojiin baayeen kan hafe yoo tau, qorannoo saayinsii irratti dhiibbaa guddaa kan qabu yoo tau, qoricha, qonnaa fi baayooteknooloojii jijjiiruuf dandeettii guddaa qaba. 