<prompt> Akkaataa yakka saayibarii ittisuu dandeessan ibsi.nan  <response>: Yakki saayibarii bara dijitaalaa keessatti yaaddoo guddachaa dhufeera, sababiin isaas odeeffannoon miira namaa kakaasu fi daldalli maallaqaa toora interneetii irratti raawwatamaa jira. Tarkaanfiiwwan namoonni dhuunfaa fi dhaabbileen yakka saayibarii ittisuuf fudhachuu dandaan muraasni kunooti: 1. Jechoota icciitii cimaa fayyadamuu: Qubee, lakkoofsaa fi mallattoo walitti makame fayyadamuu, odeeffannoo salphaatti tilmaamamuu dandau kan akka guyyaa dhalootaa ykn teessoo fayyadamuu irraa fagaachuu. Akkasumas yeroo hunda jechoota icciitii jijjiiruun jecha icciitii tokko akkaawuntii hedduu irratti fayyadamuu dhiisuun gaariidha. . 3. Imeelii fi hidhaa shakkisiisaa irraa of eeggadhaa: Gowwoomsaan fishing tooftaa yakkamtoonni saayibarii itti fayyadaman waan taeef, yeroo hidhannoo cuqaastan ykn madda hin beekamne irraa attachment banattan of eeggannoo godhaa. Odeeffannoo dhuunfaa ykn maallaqaa kennuu kee dura dhugummaa iimeelii fi marsariitiiwwanii mirkaneessi. 4. Firewall fayyadamuu: Firewall hayyama malee kompiitara ykn network akka hin seenne gargaaruu dandaa. Dallaa ibiddaa sirnaan qindaauu fi yeroo hunda fooyyauu isaa mirkaneessi. 5. Back up data: Yeroo hunda data barbaachisaa tae backup gochuun bakka nageenya qabutti kuusuu, kan akka hard drive alaa ykn cloud storage. Kunis yoo haleellaan saayibarii mudate miidhaa gahu xiqqeessuuf gargaaruu dandaa. 6. Hojjettoota barsiisuu: Dhaabbileef barnoonni hojjettootaa nageenya saayibarii keessatti waan barbaachisaa taedha. Balaa saayibarii, amala toora interneetii nageenya qabu, fi imaammata nageenya dhaabbataa irratti leenjii yeroo hunda kennuu. 7. Herregaa fi ibsa hordofuu: Kaffaltii ykn daldala hayyama hin qabne kamiyyuu herrega faayinaansii fi ibsa hordofuu, sochii shakkisiisaa kamiyyuu hatattamaan gabaasuu. 8. Icciitii fayyadamuu: Icciitii daataa miira namaa kakaasu furtuu ykn jecha icciitii sirrii malee nama kamiifuu akka hin dubbifamne gochuudhaan eeguuf gargaaruu dandaa. Faayilota fi iimeelii miira namaa kakaasan icciitii gochuu, fi tajaajila ergaa fi faayilii qoodu icciitii tae fayyadamuu yaadaa. Tarkaanfiiwwan kana hordofuudhaan namoonni dhuunfaa fi dhaabbileen carraa yakka saayibariitiin miidhamuu isaanii hirisuu dandau, akkasumas daataa isaanii isa miira qabeessa taee fi odeeffannoo faayinaansii eeguuf gargaaruu dandau. 