<prompt> Naapooliyoon Boonapaartii akkamitti aangootti akka ol bae ibsi.nan  <response>: Napoleon Bonaparte hogganaa waraanaa fi siyaasaa Faransaay yoo tau, sadarkaa dhumaa Warraaqsa Faransaayii fi waraana ishee waliin walqabate keessatti aangootti ol bae. Korsikaatti dhalatee Faransaayitti kan barate yoo tau, bara 1785 waraana Faransaay keessatti leetenaantii lammaffaa tae.Erga Warraaqsi Faransaay bara 1789 eegale booda Naapooliyoon ajajaa waraanaa tauun maqaa guddaa horatee, duula gamtaa adda addaa saboota Awurooppaa irratti geggeesse milkaainaan geggeesse. Bara 1799tti mootummaan jeequmsa keessa waan tureef, Naapooliyoon qaama fonqolcha mootummaa milkaaaa taee, Qoonsilaa Jalqabaa Rippabiliika Faransaay taee, buuuraan aangoo abbaa irree argate. Bara 1802tti umurii guutuu Qoonsilaa tauun kan filataman yoo tau, bara 1804tti ammoo Emperor Faransaay tauun labsame. Yeroo aangoo irra turanitti, seera Naapooliyoon kan biyyoota hedduu keessatti seera siviilii ammayyaaf buuura taee tajaajile dabalatee haaromsa gurguddoo hedduu hojiirra oolcheera. Injifannoon waraanaa Naapooliyoon Impaayera Faransaay babalisee yaada Warraaqsaa babalise. Haataʼu malee, hawwiin isaa yeroo booda waraana gatii guddaa baasu walitti aansuun kan isa geesse siʼa taʼu, bara 1812tti weerarri balaa guddaa geessise Raashiyaa irratti raawwachuun isaa jalqaba kufaatii isaa taʼeera. Bara 1814tti aangoo gadhiisuuf dirqamee gara odola Elbaatti baqate. Garuu miliqee gara Faransaayitti deebiee, bara 1815tti lola Waterloo irratti osoo hin moamin dura mootummaa deebisee toate.Ergasii ammas baqate, yeroo kana gara odola fagoo Saint Helena, achitti bara 1821tti due.Napoleons rise to power milkaaina waraanaa, dandeettii carraa argate fayyadamuu, akkasumas akka tarsiimoo fi qindeessituutti dandeettii isaa irraa kan kae ture. Kaumsi isaas jeequmsaa fi bakka aangoo Warraaqsi Faransaay dhiisee tureen kan mijeesse yoo tau, kunis hogganaa cimaa sabni barbaachisu taee akka of dhaabu isa dandeessiseera. 