<prompt> Marsaan El NiñoSouthern Oscillation haala qilleensaa irratti dhiibbaa akkamii qaba?nan  <response>: Marsaan El Niño-Southern Oscillation ENSO jechuun jijjiirama yeroo yeroon hoa galaanaa fi qilleensaa Galaana Paasifikii ikuwaatoorii keessatti mulatu agarsiisa. Marsaan kun marsaa lama qaba: El Niño fi La Niña. Yeroo marsaa El Ninoo qilleensi daldalaa laafaa fi bishaan hoaan gara bahaatti gara Peeruutti kan babalatu yoo tau, kunis hoi qilleensaa fi galaanaa karaa Ikuwaatooriyaal Paasifik irratti akka ol kau taasisa. Bishaan hoaan kun danfee giddu galeessaa fi baha Paasifikii keessatti duumessa fi rooba dabalataa fida. Jiidhinni dabaluu kun kutaalee dhiha Ameerikaa Kibbaa keessatti lolaa fi rooba cimaa fiduu kan dandau yoo tau, dhiha Paasifikii kan akka Awustiraaliyaa fi Indooneezhiyaa keessatti gogiinsa fiduu dandaa. La Niña ammoo, bahaa fi giddu galeessa Paasifikii keessatti hoi giddu galeessaa caalaa qabbanaaaa taeen kan beekamudha. Marsaa kana keessatti qilleensi daldalaa humna isaa dabaluudhaan baha Paasifik yeroo idilee caalaa akka gogu gochuu dandaa. Kunis kutaalee Ameerikaa Kibbaa keessatti haala gogiinsa uumuu fi Indooneezhiyaa fi kaaba Awustiraaliyaa keessatti rooba dabaluu fiduu dandaa. Marsaan ENSO haala naannoo qilleensaa addunyaa jijjiiruun haala qilleensaa fi haala qilleensaa addunyaa guutuu irrattis dhiibbaa uumuu dandaa. Jijjiiramni kun naannolee Paasifikii irraa fagaatan kan akka Ameerikaa Kaabaa keessatti jijjiirama hoaa fi rooba fiduu kan dandau yoo tau, uumamuu obomboleettii fi obomboleettii tiroopikaalaa irratti dhiibbaa uumuu dandaa. Walumaagalatti, marsaan ENSO haala qilleensa addunyaa irratti dhiibbaa guddaa kan qabu yoo tau, keessumaa haala rooba irratti dhiibbaa guddaa kan qabu yoo tau, qonna, qabeenya bishaanii fi sirna ikoo irratti dhiibbaa gaarii fi hamaa qabaachuu dandaa. 