<prompt> Garaagarummaa pirootokoolota HTTP fi HTTPS gidduu jiru ibsi.nan  <response>: HTTP Hypertext Transfer Protocol fi HTTPS Hypertext Transfer Protocol Secure lamaan isaanii iyyuu pirootokoolota deetaa weebii irratti dabarsanidha, garuu garaagarummaan barbaachisaan tokko tokko isaan gidduu jiru. Garaagarummaan guddaan HTTP fi HTTPS gidduu jiru sadarkaa nageenyaa ti. HTTP pirootokoolii hin icciitii taeedha, jechuunis deetaan weeb biraawzari fayyadamaa fi sarvarii gidduutti darbu barreeffama ifa taeen ergama. Kana jechuun namni daataa sana addaan kute kamiyyuu waan ergamaa jiru ykn fudhatamu arguu dandaa. Kunis HTTP haleellaa akka haleellaa nama gidduu jiru, bakka qaamni sadaffaan deetaa sana addaan kututti akka saaxilamu taasisa. HTTPS ammoo pirootokoolii icciitii taeedha. Deetaa weeb biraawzari fayyadamaa fi sarvarii gidduutti haala nageenya qabuun dabarsuudhaaf icciitii SSL ykn TLS fayyadama. Kana jechuun namni tokko daataa sana yoo addaan kutellee furtuu icciitii malee dubbisuu hin dandau ture. HTTPS odeeffannoowwan miiraa kanneen akka ragaa seensaa, lakkoofsa kaardii liqii, ykn odeeffannoo dhuunfaa dabarsuudhaaf karaa nageenya qabu kenna. Garaagarummaan biraa HTTP fi HTTPS gidduu jiru akkaataa pirootokooliin lamaan walitti hidhamiinsa itti qabataniidha. Yeroo HTTP fayyadamnu, walqabsiisni biraawzari fi sarvarii gidduu jiru tokkoon tokkoon gaaffii booda cufama. HTTPS waliin, walqabsiisni gaaffii hedduudhaaf banaa taee hafa, kunis yeroo feiinsa saffisaa fiduu dandaa. Walumaagalatti, garaagarummaan guddaan HTTP fi HTTPS gidduu jiru sadarkaa nageenyaa yoo tau, HTTPS deetaa eeguuf icciitii kan dhiyeessu yoo tau, akkasumas akkaataa walitti hidhamiinsi itti qabamu yoo tau, HTTPS walitti hidhamiinsa banaa taasisuudhaan yeroo feiinsa saffisaa taeef carraa kan dhiyeessudha. 