<prompt> Jàngal ma bind  <response>: Boo bëggee bind ci Wolof, li nga wàr jëkk a xàmme mooy loy yi. Te ñooy : a, à, ã, b, c, d, e, é, ë, ẽ, f, g, h, i, ì, ĩ, j, k, l, m, n, ñ, ŋ, o, ó, õ, p, q, r, s, t, u, ù, ũ, w, x, y.Loy wu nekk, day jëmmal am riir.Waaye àm na riir yoo xàm ne 2 loy a koy indi : mb, nj, ng, nd. Niiral : mbay, nday.Maas yi ñooy : a, à, ã, e, é, ë, ẽ, i, ì, ĩ, o, ó, õ, u, ù, ũ. Yi ci des, di ay riiraale. é, ë, i, ó ak u, da ñoo dìis, ci riir.Pollet mooy ay loy yu ñu boole mu joxe am riir; riir ma man na a lëm solo, man na a ko bàñ a lëm.Baat abay pollet te lëm soloPollet amay riir yu ñu boole yu juraat menn riirRiir abay loyLoy yépp di na ñu seex ba mu des f. Ci baat u pollet, l ji da fa seex. Ci aar, a da fa seex.X ju seex moo joxe q.Maas yi bu ñuy seex, ñaareel u loy wi du àm comboñ. Niki : ùu, ée, ìi, añs.Kon ku màn a tudd loy yi, man a yër mbind. Da fa di rekk ne leeg-leeg, dégg ak bind wùute tuuti. Te 3 di na ko wàral :- leng: loy yii di b, j ak g, séen doole day wàññiku bu ñu mujjee baat. Moo tàx ngay bind jóob, di dégg jóop; bind toj, di dégg toc; bind nag, di dégg nak- jégg: bu am riir dìisee ci pollet, man na a wàll pollet yi ci topp. Moo tàx jigeen lees di bind doonte jigéen ngay dégg; pollet u ji bi moo dìis ba wàll géen. Naka noo nu jëkkar lees di bind, doonte jëkkër lees di gën a dégg ; ba tay ìt taalibe moo jub; taalibé, déedet. Jégg àm na ci làkk yu bàri: assimilation la tudd ci àngle.- sàmmoonte ak cosaanal baat: dàllu ji jóge ci dàll ak dàllu ji jóge ci dàl bokku ñuw tuddìin.Àm na ay màndarga yuy ñëw ci mbind te deesu léen tudd: ay doggamtal la ñu. Niki lomb .Lomb day màndargaal làre walla tàxañug waat giy àm ci wàx; day dox diggante ñaar i waat ngìr wane ne yaar i waat lañ yu bokkul; wàx boole léen ci dégg. Moo tàx :- muy mu di- ñuy ñu di- nan lekk na nu lekk- yaw ak yaak- màn maa di màn maay- lépp a di baax lépp ay baax- jàrul a sonn jàrl a sonnLomb bàri na làkk yu koy jëfandikoo; ràwati na yi niroo ay loy ak Wolof: farãse, àngle, italiyĩ, añs.Àm na yeneen i doggamtal yuy yombal walla neexal yërum mbind; ak a ëndi yenn yuy àm ci wàx ak wàxìin. Niki:- , baar- : tomb i aajar- ; jastandiku- ... jimbe- xala- ! rëdd-u-jalu- ? õs-u-laaj- njukkal- . tomb. Kàddu tomb lay jeexe; te ìt loy wu rëy lay tàmble.Li nuy dolli ngìr jeexal, mooy rëdd u jokkale -. Dees na ko doxale ci diggante ay waat ngìr tëgg ci benn baat. Baat ba ci juddoo ab baat u toggatle la. Niral : ày-u-bis, xel-yaar.Lii nu indi, tënk na mbindum Wolof. Li ci des nag, ràwati na xóot-xóot yi ak sew-sew yi, jàng, mìin ak jege ñu dégg Wolof moo koy mottli. 