<prompt> Pfupisa nyaya yacho: MaNeanderthal angave akagadzira ndokupfeka zvishongo zvokutanga zvenyika makore 130 000 akapfuura, maererano nesayendisiti. Vanzveri vanonzvera minzwa misere yakatorwa kugondo rine muswe muchena rakawanwa paKrapina muCroatia vanoti yakashandiswa kugadzira chishongo kana kuti chishongo. Makumbo acho ane mavanga akawanda, mavanga uye zviratidzo zvokuti akanga ari kupukutwa naVaNeanderthal avo vakambogara panzvimbo yaakawanikwa. Makumbo egondo anoratidzwa pamusoro apa akawanwa panzvimbo yaigarwa naNeanderthal uye ndiwo muenzaniso wokutanga wezvinhu zvemaoresa wakambowanwa, maererano nenzveri dzakazvitarisazve makore 100 pashure pokunge dzawanwa. Zvakawanikwa izvi zvichawedzera uchapupu huri kuramba huchiwedzera hwokuti vanhu vokuNeanderthal vakanga vasiri zvisikwa zvisinganzwisisi uye zvakapfava zvavanowanzotaurwa nezvazvo. Panzvimbo pezvo vari kubuda savakanga vane tsika dzakaoma kunzwisisa, vakanga vakangwara zvikuru uye vangadaro vakatogadzira unyanzvi. Pave nemakore anenge 30 000 kubvira apo madzitateguru evanhu vemazuva ano anofungidzirwa kuva akatsakatisa vanhu vekare veNeanderthal. Asi marudzi akaparara angave ari kutsiva kwatiri kubva kunze kweguva kupfurikidza nokuita kuti tive vanotambura zvikuru nezvirwere zvinogona kuuraya zvakadai sekenza uye chirwere cheshuga. Vanhu vokuNeanderthal nevanhu vemazuva ano vanofungidzirwa kuti vakararama pamwe chete kwezviuru zvemakore uye vakabatanidzwa, zvichireva kuti vanhu vokuEurope zvino vane inenge 2 muzana yeDNA yevanhu vokuNeanderthal. Aya majini akagara nhaka akabatanidzwa nengozi yakawedzerwa yekenza uye chirwere cheshuga nezvidzidzo zvitsva zvinotarisa nhoroondo yedu yokushanduka-shanduka. Zvisinei, mamwe majini atakagara nhaka angadai akavandudzawo kudzivirira kwedu zvimwe zvirwere. Masayendisiti akawana kuti rutivi rwesangano redu reHLA, runobetsera masero machena eropa kuziva nokuparadza zvinhu zvisiri zvomuviri, rwaigona kuva rwakabva kuNeanderthals. Vamwe vatsvakurudzi vakataura kuti vanhu vari kunze kweAfrica vanonyanya kubatwa nechirwere cheshuga chinonzi Type 2 nokuti vakaberekerwa muNeanderthal. Vanzveri vanobva kumayunivhesiti eOxford nePlymouth vakawanawo kuti majini anofungidzirwa kuva zvinhu zvinoparira kenza akanga aripo mugenomu reNeanderthal. Chizvarwa...  <response>: Makumbo masere egondo akawanikwa munzvimbo yaigara vanhu vekare yokuCroatia. Vaiva nemaronda anoratidza kuti vakanga vasungwa pamwe chete netsinga. Makumbo, akatorwa patsoka dzeshumba ine muswe muchena, akanga apukutwawo. Nyanzvi dzezvevanhu dzinoti ndicho chiumbwa chekare kupfuura zvose chezvishongo zvakawanikwa. Vanoti zvinoratidza kuti vanhu vekare vaishandisa zviratidzo. Makumbo acho akatangira kusvika kwevanhu vemazuva ano muEurope makore 80 000 akapfuura. Izvi zvinopesana nemafungiro evanhu vekare ekuti vanhu vekare vakanga vasina unhu uye vaiva mapenzi. Masayendisiti anotaura kuti vakanga vakangwara uye vaiva netsika dzakaoma kunzwisisa. 