<prompt> Lebelela temana e lego ka mo tlase gomme o arabe potšišo ka morago ka leleme le le swanago le temana: Karolo: Dišupanako tša diswantšho tša Egipita di be di arola nako ya mosegare ka dikarolo tše 12 gomme karolo e nngwe le e nngwe e be e arolwa gape ka dikarolo tše di nepagetšego kudu. Mohuta o mongwe wa dišupanako tša moriti o be o e-na le kutu e telele yeo e nago le maswao a mahlano ao a feto-fetogago le lepara le le phagamego leo le bego le dira moriti godimo ga maswao ao. E be e bewa ka bohlabela mesong e le gore letšatši leo le hlabago le lahlele moriti godimo ga maswao, gomme e be e lebišwa ka bodikela mosegare wa sekgalela e le gore e sware meriti ya thapama. Obelisks e be e šoma ka tsela e swanago kudu: moriti wo o bego o lebišitšwe godimo ga maswao ao a bego a e dikologile o be o dumelela ba-Egipita go bala nako. Lešika le gape le be le bontšha ge e ba e be e le mesong goba thapama, gotee le dinako tša selemo le tša marega. Sedirišwa sa boraro sa go hlatholla nako, seo se tšweleditšwego ka c. 1500 B.C.E., e be e swana ka sebopego le sekwere sa T seo se kobegilego. E ile ya lekanya go feta ga nako ka moriti wo o bego o dirwa ke lepara la yona leo le bego le le ka lehlakoreng la yona leo le bego le sa laolwe ke mola wa go se lekane. T e be e lebišitšwe ka bohlabela mesong gomme e retologa mosegare wa sekgalela, e le gore e kgone go dira moriti wa yona ka lehlakoreng le lengwe. Gaešita le ge di be di nepile, dišupanako tša moriti di be di ithekgile ka letšatši, ka gona di be di se na mohola bošego le nakong ya ge go e-na le maru. Ka baka leo Baegipita ba ile ba hlama didirišwa tše mmalwa tša go bala nako, go akaretša dišupanako tša meetse le tshepedišo ya go lekola mosepelo wa dinaledi. Tlhaloso ya kgale kudu ya sešupanako sa meetse e tšwa mongwalong wa lebitla la mohlankedi wa lekgotla wa Egipita wa lekgolong la bo-16 la nywaga B.C.E. Amenemhet, yo a mo hlaolago e le mmopi wa sona. Go be go e-na le mehuta e mmalwa ya dišupanako tša meetse, tše dingwe e le tše di raraganego kudu go feta tše dingwe. Mohuta o mongwe o be o e-na le sekotlelo seo se nago le mašoba a manyenyane ka tlase ga sona, seo se bego se phaphametše ka meetseng gomme se dumeletšwe go tlala ka lebelo leo le nyakilego go ba la ka mehla; maswao a ka thoko ga sekotlelo a be a bontšha nako yeo e fetilego, ge meetse a be a fihla go sona. Sešupanako sa meetse sa kgale-kgale seo se tsebjago se hweditšwe ka lebitleng la kgoši Amenhotep I 15251504 B.C.E., e lego seo se šišinyago gore di be di dirišwa la mathomo kua Egipita ya bogologolo. Mokgwa o mongwe wa Baegipita wa go hlaola nako bošego e be e le go diriša methaladi yeo e bitšwago merkhets. Di be di dirišwa bonyenyane ga e sa le go tloga ka 600 B.C., tše pedi tša didirišwa tše di be di lebišitšwe go Polaris, e lego naledi ya leboa ya leboa, e le gore go tšweletšwe leboa-borwa... Potšišo: Obelisk e be e bontšhang?  <response>: go sa šetšwe gore e be e le mesong goba thapama 