<prompt> Akaretša sehlogo: Nyakišišo e mpsha e bolela gore batho ba pele bao ba bego ba dula Afrika mo e nyakilego go ba nywaga e dimilione tše pedi e fetilego ba be ba e-na le dibopego le bogolo bjo bo fapa-fapanego, go fo swana le batho ba lehono. Banyakišiši ba hweditše gore mehuta e mengwe ya tšona e be e le e menyenyane - e le ya botelele bja ka tlase ga dimithara tše hlano - mola e mengwe e ka ba e ile ya gola go fihla botelele bja dimithara tše ka bago tše tshela. Nyakišišo ye ke ya pele nywageng e 20 go bapiša bogolo bja mmele wa batho bao ba phetšego nywageng e ka bago dimilione tše 1,5 go ya go tše 2,5 e fetilego. Nyakišišo e mpsha e bolela gore batho ba pele bao ba bego ba dula Afrika mo e nyakilego go ba nywaga e dimilione tše pedi e fetilego ba be ba e-na le dibopego le bogolo bjo bo fapa-fapanego, go fo swana le batho ba lehono. Seswantšho se se bontšha marapo a Nariokotome Boy Homo ergaster Mehuta e meraro e lemogwa ka kakaretšo gore e ile ya ralala Afrika nakong ye: Homo habilis, Homo rudolfensis le Homo ergaster. Monyakišiši Dr. Jay Stock, yo a tšwago Lefapheng la tša Bohlale le Anthropology Yunibesithing ya Cambridge, o itše: Ge e ba motho yo mongwe a go botšiša gore na batho ba mehleng yeno ba botelele bja dimithara tše 1,80 le boima bja dikhilograma tše 70? o be o tla re ee, ba bangwe ba bjalo, eupja batho ba bantši ga ba bjalo, gomme seo re thomago go se bontšha ke gore go fapa-fapana mo go diregile mathomong a tlhagelelo ya motho. Go bonala phepo le mabaka a tikologo ya lefelong leo di ile tša kgatha tema go direng gore batho ba bangwe ba pele e be ba bagolo go feta ba bangwe. Ditsebi gape di dumela gore go se swane ga bong diphapano tše dikgolo tša ponagalo magareng ga tše tona le tše tshadi, tše bjalo ka bogolo le tšona di ka ba di kgathile tema. Lega go le bjalo, mo e nyakilego go ba dihlopha ka moka tšeo di ithutilwego... di akaretša batho ba banyenyane le ba bagolo gomme go lekanyetša bong go theilwe go mašaledi a lego lekatana le ao a arogantšwego a ka morago ga hlogo ya motho wa pele ke mo e nyakilego go ba mo go sa kgonegego, ba bolela nyakišišong. Kgonagalo e nngwe, yeo go naganwago gore ga e kgonege gakaalo, ke ya gore go be go e-na le mehuta e mentši ya diphedi tša lapa la batho la Homo tšeo di bego di fapana ka ponagalo. Go elwa ga mašaledi a dilo tša kgale go tšwa mafelong a kua Kenya, Tanzania, Afrika Borwa le Georgia ka bohlabela bja Yuropa go utolotše phapano e kgolo ya tikologo ya bogolo bja batho ba pele nakong ya Mehla ya Lehlwa ya mafelelo. Dihlopha tše dingwe, tše bjalo ka tšeo di dulago Olduvai, Tanzania, di be di le botelele bja dimithara tše 4,8 feela ka kakaretšo, mola tšeo di tšwago tikologong ya Koobi Fora ya Kenya...  <response>: Ditsebi di ile tša hlama mokgwa wa go bala botelele le boima bja mmele wa batho go tšwa dikarolong tše dinyenyane tša marope, tšeo tše dingwe tša tšona e bego e se tše dikgolo go feta menwana ya maoto. Banyakišiši ba hweditše gore motho wa pele o be a le botelele bja go tloga go 4 ft 8 inches go ya go mo e nyakilego go ba 6 ft. Go thwe bagologolo ba rena ba ile ba tloga Afrika ka baka la go gola ga maoto a matelele. Eupša nyakišišo ye e šišinya gore go ka ba go bile le matla a mangwe a tutuetšago. Ditsebi gape di bolela gore maemo a selete a ka ba a ikarabela ka dibopego tše di fapa - fapanego. Se se šišinya gore bogolo bja mmele ga se seka se se sa fetogego sa mehuta ya diphedi. Ke nyakišišo ya mathomo ka nywaga e 20 ya go bapiša bogolo bja mmele wa batho bao ba phetšego magareng ga nywaga e dimilione tše 1.5 le tše 2.5 e fetilego. 