<prompt> Akaretša sehlogo: Biri ke e nngwe ya dino tša kgale kudu lefaseng gomme e kgathile tema e bohlokwa setšhabeng - bobedi ka baka la bohlokwa bja yona bja phepo le ditirelo - ka nywaga e dikete. Ga bjale, dikarolwana tša letsopa tša nywaga e 5 000 tšeo di bego di dirišwa ke ba-Egipita ba bogologolo go dira biri di utolotšwe lefelong la go aga kua Tel Aviv, Isiraele. Dikgapetla tša dibjana tša letsopa di tšwa ka dibjaneng tše dikgolo tša letsopa tšeo di bego di dirišwa go dira biri ya dienywa yeo e bego e tlogelwa e bela letšatšing. Pukutla go ya tlase bakeng sa bidio. Dr Barkan o itše: Gare ga makgolokgolo a dikarolwana tša dibjana tša letsopa ka seswantšhong tšeo di hlaolago setšo sa lefelong leo, dikarolwana tše mmalwa tša dibjana tše dikgolo tša letsopa di ile tša utollwa tšeo di bego di dirilwe ka setšo sa Egipita gomme di be di dirišwa go lokiša biri. Diego Barkan wa Lekgotla la Bohlale la Isiraele o boletše gore go hweditšwe mekoti e 17 yeo e bego e dirišetšwa go boloka ditšweletšwa Mehleng ya Pele ya Boronse, go tloga ka 3500 go ya go 3000 B.C.E. Biri e be e le seno se se ratwago kudu ke batho le medimo kua Egipita ya bogologolo. Le gona e be e nwewa ke bahumi le badiidi, batho ba bagolo le bana. Se e be e le ka gobane e be e hlwekile go feta meetse ao a tšwago nokeng goba mokerong gomme gantši a be a šilafetše. Reshafim.org e begile gore biri e be e lebelelwa e le sejo sa motheo, gotee le senkgwa. Bašomi ba be ba lefša ka borotho, makhura, biri le merogo ke bathwadi ba bona. Kabelo ya motheo e be e le dinkgo tše pedi tšeo di bego di e-na le dilitara tše pedi tša biri. Go fo swana le lehono, Baegipita ba be ba rata gore biri ya bona e tonye gomme ba boloka dinkgo ka meetseng. Gare ga makgolokgolo a dikarolwana tša dibjana tša letsopa tšeo di hlaolago setšo sa lefelong leo, dikarolwana tše mmalwa tša dibjana tše dikgolo tša letsopa di ile tša utollwa tšeo di bego di dirilwe ka setšo sa Egipita gomme di be di dirišwa go lokiša biri, o boletše bjalo ka polelo. Meruswi e be e dirilwe ka tšhilo ya mahlaka le dilo tše dingwe tša tlhago bakeng sa go di matlafatša e lego mokgwa woo o bego o se gona mabitleng a letsopa a lefelong leo. Go epša ke ga pele ga go nea bohlatse bja go dula ga Baegipita bogareng bja Tel Aviv nywageng e 5 000 e fetilego. Go tlaleletša go dibjana, go ile gwa utollwa thipa ya bronze le didirišwa tša letsopa tša nywaga e 6.000 e fetilego. Dr. Barken o itše: Ye gape ke bohlatse bjo bo lego ka leboa-boa bjo re nago le bjona bja mo-Egipita...  <response>: Dikarolwana tša dibjana tša letsopa di ile tša ntšhwa ka mengobong e 17 kua Tel Aviv, Isiraele. Methapo e be e dirišwa nywageng e 5 000 e fetilego go dira biri ya dienywa, yeo e bego e le sejo sa motheo. Biri e be e dirwa ka garase e apeilwego le meetse, gomme go tsenywa dienywa. Dilo tšeo di hweditšwego ke tša mathomo tšeo di hlatselago go ba gona ga Baegipita kua Tel Aviv nywageng e 5 000 e fetilego. 