<prompt> Akaretša sehlogo: Stephen Hawking o dirile boipiletšo bjo bo tšwago pelong bja gore go thibelwe batho ba bangwe bao ba nago le bolwetši bja motor neurone gore ba se hwe ba se na lentšu. Rathutamahlale yo a tumilego kudu lefaseng o boletše gore go lahlegelwa ke bokgoni bja go boledišana ke e nngwe ya ditlhohlo tše di boifišago kudu tšeo di lebanego le batho bao ba nago le bolwetši bja motor neurone. Lega go le bjalo, balwela-tokelo ba boifa gore dikgoba tše dintši tša tša ditšhelete go dikologa Brithania di bolela gore balwetši ba bantši ba palelwa ke go hwetša thušo yeo ba e nyakago. Ba bangwe ba be ba dutše ba letile ka dikgwedi tše dintši, moo ba bego ba ithekga ka baratiwa ba bona gore ba ba hlalosetše dinyakwa tša bona, eupša ba bangwe ba be ba e-hwa pele ga bona. Rathutamahlale Hawking, yoo kanegelo ya gagwe e tutuetšago e lego taba-kgolo ya filimi ya bophelo ya The Theory of Everything yeo e thopilego sefoka sa Oscar yeo e nago le Eddie Redmayne, o ile a lahlegelwa ke bokgoni bja go bolela ka 1985. Stephen Hawking o boletše gore go se kgone go boledišana ke e nngwe ya dibopego tše di tšhošago kudu le tše di aroganyago tša go phela ka bolwetši bja motor neurone. O dirile boipiletšo bja go kgonthišetša gore bao ba tlaišegago ba bangwe ga ba hwe ba se na lentšu. Ga bjale o bolela ka sedirišwa sa go kopanya mantšu ka lentšu la gagwe le le kgethegilego la elektroniki leo le tsebjago lefaseng ka bophara. O itše: Ke mothekgi wa Mokgatlo wa Malwetši a Motor Neurone. Lesolo la bona la O se ke wa Ntlogela ke Ehwa ke se na Lentšu le gatelela kamoo go se kgone go boledišana e lego e nngwe ya dikarolo tše di tšhošago kudu le tšeo di aroganyago tša go phela le bolwetši bja motor neurone MND. Yo mongwe le yo mongwe yo a nago le MND o swanetše go kgona go fihlelela kalafo ya polelo le ya polelo le mehuta ka moka ya thekinolotši ya didirišwa tša poledišano yeo e lego gona. Ga go na motho yo a swanetšego go hwa a se na lentšu. Dipalo di bontšha bonyenyane balwetši ba babedi go ba bahlano bao ba nago le bolwetši bja MND ba leta dibeke tše di fetago tše tshelelago gore ba hwetše didirišwa tša poledišano tšeo ba di nyakago, tšeo di ka akaretšago go tloga go ditšhate tše bonolo tša alfabete le kalafo ya go bolela go ya go thekgo ya thekinolotši ya maemo a godimo e bjalo ka didirišwa tša go fetolela mongwalo polelong, ditshepedišo tša go lebelela ka mahlo le go boloka mantšu. Magareng ga 80-95 lekgolong ya batho bao ba phelago le MND ba lahlegelwa ke bokgoni bja go bolela ka tekanyo e itšego pele ba e-hwa. Go fokola ga mešifa ya molomo le ya leleme, dinoto tša lentšu le kgara go tlaleletša go fokotšweng ga bokgoni bja go bolela le go metša. Batho ba ka fihlago go 5 000 ba phela le MND ka nako le ge e le efe eupša 30 lekgolong ya bona e hwa ka ngwaga o tee ka morago ga go hlahlobja, gomme ba ka godimo ga 50 lekgolong ba hwa ka nywaga e mebedi...  <response>: Rathutamahlale Hawking, yo a swerwego ke bolwetši bjo, o ile a lahlegelwa ke bokgoni bja go bolela ka 1985. O boletše gore e be e lee nngwe ya dibopego tše di tšhošago kudu le tše di aroganyagotša bolwetši. Balwela-tokologo ba boifa gore balwetši ba bantši ba a hwa pele ba ka hwetša thušo yeo ba e nyakago. Ba bantši ba leta ka dikgwedi bakeng sa didirišwa tša poledišano, ba ithekgile ka lapa gore le ba hlalosetše dinyakwa tša bona, eupša ba bangwe ba hwa pele. Ditlabakelo tše bohlokwa di akaretša ditšhate tša ditlhaka, kalafo ya polelo gotee le didirišwa tša thekinolotši ya godimo tša go bolela, ditshepedišo tša go lebelela ka mahlo le go boloka mantšu. Batho ba 5 000 ba phela ka bolwetši - 30 e hwa ka ngwaga wa pele ga ge bolwetši bo lemogwa. 