<prompt> Akaretša sehlogo: Ke se sengwe sa dilo tše di nago le mpholo kudu tšeo di tsebjago ke motho gomme se dirišitšwe go tšhela dikgoši, babušiši gaešita le dipere tša diphadišano tšeo di thopago sefoka. Eupša bo-rathutamahlale ba utolotše sehlopha se tee se senyenyane sa batho bao ba dulago karolong e lego lekatana ya Andes ka leboa-bodikela bja Argentina bao ba tšweleditšego tekanyo e itšego ya go lwantšha arsenic. Ba hweditše gore ka nywaga e dikete badudi ba lefelong leo ba ile ba ba le bokgoni bja leabela bja go šila arsenic e le gore ba fokotše mafelelo a yona mebeleng ya bona. Basadi ba lefelong la San Antonio de los Cobres kua Andes seswantšhong se se lego ka mo godimo ba na le mohuta o fapanego wa leabela wo o ba neago kgotlelelo e kgolo ya mpholo wa arsenic ka go ba thuša gore ba šile arsenic gabotse. Go naganwa gore lefaseng ka bophara go ba le mpholo wa arsenic wo o bakwago ke meetse le dijo tše di šilafaditšwego go gobatša batho ba fetago dimilione tše 137. Gaešita le tekanyo e nyenyane ya mpholo wa arsenic e ka baka kgobalo ya maswafo, pelo, dipshio le sebete, ya lebiša go kankere, bolwetši bja pelo le bolwetši bja swikiri. Lehu le le makatšago la Napoleon Bonaparte le tšweleditše dikgopolo tše dintši tša go loga maano-mabe a polao ka nywaga e mentši. Go be go thwe Mmušiši o bolailwe ke kankere ya mpa. Ngaka yeo e bego e eteletše pele go hlahloba setopo e hweditše bohlatse bja seroba sa ka mpeng eupša batho ba bangwe ba ile ba bolela gore e be e le tlhaloso e swanetšego kudu go ma-Brithania, ao a bego a nyaka go phema go solwa ka baka la go hlokomela ga ona Mmušiši. Tatago Napoleon o bolailwe ke kankere ya ka mpeng. Ka 1955 diary tša mohlanka wa moetapele di ile tša gatišwa, tšeo di bego di akaretša tlhaloso ya Napoleon yo a bego a le malaong dikgwedi pele ga lehu la gagwe. Go ithekgile ka tlhaloso ye, bo-rathutamahlale ba ile ba tšweletša dikgopolo tše dingwe mabapi le lebaka leo ka lona a hwilego - tšeo di akaretšago mpholo wa arsenic. Arsenic e be e dirišwa e le mpholo mehleng yeo ka gobane e be e sa lemogege ge e be e dirišwa ka nako e telele. Go ile gwa bolelwa ka pukung ya ka morago gore mmele wa Napoleon o ile wa hwetšwa o bolokegile ka mo go makatšago ge o be o išwa ka 1840 le gore arsenic ke sešireletši. Ka 2007 setsebi sa tša mpholo se ile sa bolela gore se hweditše arsenic ya diminerale meriri ya Napoleon, yeo e ilego ya thekga kgopolo ya gore o bolailwe. Pampiri ya leboto yeo e bego e dirišwa ka phapošing ya go robala ya mmušiši kua St...  <response>: Badudi ba lefelong la San Antonio de los Cobres, Argentina ba kgona go lwantšha mpholo. Methopo ya bona ya meetse e šilafaditšwe ka arsenic yeo e lego ka makga a 20 go feta tekanyo yeo e lebelelwago e le e bolokegilego. Bo-rathutamahlale ba Yunibesithing ya Lund kua Sweden ba ile ba dira diteko tša leabela bathong ba lefelong leo. Go hweditšwe gore badudi ba na le dikarolwana tša leabela tšeo di fetošago arsenic. Metse e sa dutše e ka ba yeo e nago le mpholo wa maemo a godimo eupša e ka kgotlelela maemo a fase. Go naganwa gore mpholo wa arsenic o gobatša batho ba fetago dimilione tše 137 lefaseng ka bophara. 