<prompt> Akaretša sehlogo: Go fetile nywaga e dikete ga e sa le batho ba fenya tlhago, gomme re sa dutše re ikgantšha ka seo. Eupša monyakišiši yo a phagamego o re re be re ipona re le bohlokwa kudu - ka gobane re thušitšwe ke bagwera ba rena ba kgale. Go thwe batho ba ile ba kopana le dimpša pejana ga 40 000 B.C., e lego seo se ilego sa re nea mohola o bjalo wa go tsoma moo se ilego sa dira gore go fedišwe manaba a rena a ma-Neanderthal. Mogwera yo kaone-kaone wa motho: Seswantšho sa bogologolo sa ka legageng kua Libya sa dimpša tšeo di kitimišago phukubje Dithabeng tša Akakus. Kgopolo e mpsha e bolela gore batho ba ile ba kopana le bagologolo ba dimpša tša ka gae pejana kudu go feta kamoo go bego go naganwa ka gona mathomong. Go tlogelwa ka morago: Ge batho ba pele ba be ba tsoma ka diphiri, baphenkgišani ba bona ba ma-Neanderthal kua Yuropa ba ile ba tšwela pele ba diriša didirišwa tša bogologolo ka ntle le thušo le ge e le efe, go ya ka setsebi sa tša batho Dr. Pat Shipman kgopolo ya mothadi wa diswantšho Kgopolo ye e tsošago ngangišano e tšweleditšwe ka pukung e mpsha ke setsebi se se tumilego sa tša batho Pat Shipman wa Yunibesithing ya Pennsylvania State. O ile a hlohla pono e tlwaelegilego ya tša thutamahlale ya gore diphiri di ile tša rušwa feela nywageng e fetago e 10 000 e fetilego, ka morago ga ge batho ba pele ba šetše ba tiišitše Yuropa. Kgopolo yeo e šišinya gore batho ba mehleng ya Neanderthal mohlala wo o lego seswantšhong ba be ba sa swane le mokgwa wa go tsoma. Go e na le moo, o boletše gore batho ba ile ba thoma go tlwaetša le go tswadiša diphiri - e lego seo se ilego sa lebiša diphoofolong tšeo re di tsebago lehono - kapejana ka morago ga ge ba fihlile kontinenteng ba e-tšwa Afrika nywageng e ka bago 70.000 e fetilego. Ka nako yeo, meloko ya rena ya kgaufsi ya leabela ya ma-Neanderthal e be e buša Yuropa, e lwela go phologa ge e be e tsoma dibopiwa tše bjalo ka di-mammoth tša boya ka didirišwa tša pele. Eupša kapejana ka morago ga moo mehuta ya diphedi yeo e bego e phadišana le yona e ile ya hwa, ya tlogela tsela e bulegilego bakeng sa batho bao ba nago le temogo bao ba bopago batho ba lehono. Dikgopolo tše matla tšeo di ganetšanago mabapi le go hwelela ga tšona di akaretša gore ma-Neanderthal, go swana le di-mammoth tša boya, a be a sa kgone go lebeletšana ka katlego le go fetoga ga boemo bja leratadima ga mehla ya mafelelo ya lehlwa goba gore batho e be e le batsomi ba babotse. Lega go le bjalo, Dr. Shipman o boditše The Observer gore: Re ile ra dira kgwerano le phiri gomme seo e ka ba e bile bofelo bja motho wa Neanderthal. Dimpša tša kgale tša diphiri di be di tla latela le go tlaiša...  <response>: Di-Neanderthal di ile tša fedišwa ka morago ga ge batho ba bogologolo ba fihlile ba e-tšwa Afrika. Bo-rathutamahlale ga ba dumelelane ka lebaka - eupša setsebi se segolo sa tša batho se ka ba se na le karabo. Ngaka Pat Shipman o boletše gore re kopantšwe le diphiri ka go dirišana le tšona. Diphiri di be di goga phoofolo gomme batho ba e bolaya, ba abelana nama ka morago. Ka nako yeo batho ba Neanderthal ba be ba sa kgone go fenya mekgwa e phagamego ya go tsoma ya batho. 