<prompt> Akaretša sehlogo: Charles Darwin ka boyena o ile a di hlalosa e le diphoofolo tše di makatšago kudu tšeo di kilego tša utollwa gomme o be a gakantšhwa ke kamoo di ka bago di bile gona ka gona. Ga bjale bo-rathutamahlale ba utolotše sephiri sa nywaga e 180 sa mathomo a tlhagelelo a diamuši tša Amerika Borwa tšeo di nago le mangwele tšeo di hwilego nywageng e 10 000 e fetilego. Diphoofolo tše di nago le mangwele tšeo di dulago dikontinenteng - diphoofolo tše di nago le mangwele - di ile tša gakantšha diithuti tša tša kgale ka ge di e-na le dika tše di swanago le tša digagabi, ditlou le dikamela. Macrauchenia patachonica ya maoto a mane, yeo e bontšhitšwego seswantšhong sa bokgabo se se lego ka mo godimo, e ile ya gakantšha borathutamahlale ga e sa le go hwetšwa mešaletša ya mehuta ya diphedi yeo e hwilego mo e ka bago nywaga e 10 000 e fetilego, e hweditšwe ke Charles Darwin nywageng e 180 e fetilego. Eupša ga bjale ka go hlahloba diprotheine tšeo di bolokilwego marapong ao a epilwego, borathutamahlale ba kgonne go bontšha gore diphoofolo tšeo di tswalana kudu le dipere tša mehleng yeno. Mokgwa wo ba o dirišitšego le wona o holofetša go utolla tsebišo e mpsha mabapi le mehuta e mengwe ya diphedi tšeo e lego kgale di hweletše. Methopo ya marapo ya phoofolo ya pele ya go bitšwa primate yeo e hweditšwego kua Amazon e ka ba e le tshwene ya mathomo yeo e ilego ya tloga Afrika ya phatša Lewatle la Atlantic go ya Amerika Borwa. Seo se utolotšwego se šišinya gore dikgabo di fihlile pele Amerika Borwa mo e nyakilego go ba nywaga e dimilione tše 10 pejana go feta kamoo go bego go naganwa ka gona pele. Bo-rathutamahlale ba dumela gore di-primate tša mathomo di ile tša ya Amerika Borwa, yeo e kilego ya ba sehlakahlaka se se lego lekatana pele se kopana le Amerika Leboa nywageng e dimilione tše tharo e fetilego, di e-tšwa Afrika ka dikepe tša tlhago tšeo di bego di sepela-sepela go phatša lewatle la Atlantic. Ka morago dihlopha tše pedi tša diphedi tša pele di ile tša fetoga ka go arogana gore di bope malapa a fapanego a diphedi tša pele. Lega go le bjalo, bohlatse bja nako yeo leeto le le makatšago le diregilego ka yona e bile bjo bo sa felelago gomme lešope la kgale kudu la kgabo leo le hweditšwego Lefaseng le Lefsa e be e le la nywaga e dimilione tše 26 leo le hweditšwego Bolivia. Eupša ga bjale meno ao a epolotšwego ao a hweditšwego lebopong la noka karolong e lego lekatana ya Amazon kua Peru, ao a ngwadilwego nywaga e dimilione tše 36 e fetilego a šišinya gore go tshelela ka mošola go tšwa Afrika go ka ba go diregile pejana kudu. Go agwa lefsa ga Perupithecus ucayalensis ya nywaga e dimilione tše 38 ka go le letshadi yeo e hweditšwego Amerika Borwa go bontšhwa ka mo godimo gotee le mohuta wo e bego e swana kudu le wona - Talahpithecus parvus, yeo...  <response>: Banyakišiši ba ile ba hlahloba mešaletša e 48 ya diphoofolo tše di nago le mangina go tšwa Amerika Borwa. Mehuta ya diphedi - Toxodon plantensis le Macrauchenia patachonica - e ile ya utollwa la mathomo ke Charles Darwin kua Uruguay le Argentina nywageng e 180 e fetilego. Bo-rathutamahlale ba kgale ba ile ba katanela go dira phetho ya ge e ba diphoofolo tše di sa tlwaelegago tšeo di bego di lebelelwa di be di tswalana kgaufsi kudu le dikokoni, dikamela goba ditlou. Bo-rathutamahlale ba tšweleditše mokgwa o mofsa wa go sekaseka diproteine ka marapo ao a ka utollago ditswalano magareng ga diphoofolo tšeo di hwilego nywaga e dimilione e fetilego. Mokgwa wo o ka fihla morago nakong go feta go hlahlobja ga DNA ya bogologolo. Ba hweditše gore diphoofolo tše di hwilego tša Amerika Borwa di be di tswalana le dipere. Mokgwa wo o mofsa - wo o bitšwago proteomics - o ka fetoša thuto ya tša kgale. 