<prompt> Feleletša polelo ye e latelago: Gaešita le ge Naupactus e be e le bohlokwa historing ka baka la boema-kepe bja yona bjo bo lego mojako wa Kou ya Korinthe, mohlomongwe mathomong e ile ya kgethwa e le lefelo la motse ka baka la mmoto wa yona o tiilego, melala e nonnego le meetse a mantši a go ela. Ka morago ga Dintwa tša Greek-Persian e ile ya wela matleng a Athene, bao ba ilego ba dula moo ba Messenians, bao ba bego ba gapeletšwa go tlogela naga ya bona mafelelong a Ntwa ya Boraro ya Messenian ka 455 BCE, gomme nakong ya Ntwa ya Peloponnesian e be e le ntlo-kgolo ya Athene ka diporong tša bona ka moka ka Bodikela bja Greece, le lefelo la Ntwa ya Naupactus ka 429 BCE. Ka morago ga  <response>: Ntweng ya Aegospotami, ba-Messenia ba ile ba rakwa Naupactus gomme ba-Locria ba buša ba tšea motse. Ka morago e ile ya wela diatleng tša ma-Achaea, bao ba ilego ba e thopša ke Epaminondas. Philip II wa Matsedonia o ile a e nea ma-Aetolia, gomme ka baka leo gantši e bitšwa motse wa Aetolia. Ba-Aetolia ba ile ba lwela Naupactus ka matla go Baroma ka dikgwedi tše pedi ka 191 B.C.E. Ptolemy o e bitša motse wa Locri Ozolae, e lego woo ka gona o swanetšego go ba o ile wa abelwa wona ke ba-Roma ka morago ga mehla ya Pliny. 