<prompt> Akaretša sehlogo: Ga bjale go na le kgonagalo e kgolo ya gore banna ba phele tekanyo e telele ya bophelo bja bona ba phetše gabotse mmeleng go feta basadi. Go ya ka tshekatsheko ya semmušo, nako yeo mosadi a ka letelago go phela ka yona a phetše gabotse mmeleng e a fokotšega. Ga bjale go na le kgonagalo e kgolo ya gore banna ba phele tekanyo e telele ya bophelo bja bona ba phetše gabotse mmeleng go feta basadi. Lega go le bjalo, basadi ba sa dutše ba phela nako e telele go feta banna ka kakaretšo gaešita le ge sekgoba se le kgaufsi le go fela. Dipalo-palo tšeo di lokolotšwego maabane di bontšhitše gore nywageng e meraro e fetilego tekanyo ya bophelo bjo bo letetšwego bja bophelo bjo bobotse bakeng sa ngwana wa ngwanenyana kua Engelane e fokotšegile ka mo e nyakilego go ba dikgwedi tše nne. Eupša nakong yona yeo, tekanyo ya nako yeo masea a bašemane ao a sa tšwago go belegwa a ka letelago go phela ka yona a phetše gabotse mmeleng e oketšegile ganyenyane. Dipalo-palo tša morago-rago di kgobokeditšwe go tšwa go Nyakišišo ya Ngwaga le Ngwaga ya Badudi yeo e laolwago ke Ofisi ya Dipalopalo tša Setšhaba, yeo e kgoboketšago tsebišo ya batho ba 320 000 ngwaga o mongwe le o mongwe. Tebelelo ya bophelo bjo bobotse e balwa go tšwa palong ya batho bao ba bolelago gore ba phetše gabotse goba ba phetše gabotse kudu. Ditsebi di bolela gore diphetogo tše ke ka baka la diphetogo tše dikgolo tša tša boiphedišo, tša intaseteri le tša lapa tša nywaga e 50 e fetilego. Banna mo gongwe ba phela nako e telele kudu gona bjale ka gobane ke ba sego kae bao ba šomago mešomong e kotsi ya tša diintaseteri e bjalo ka ya meepo ya malahla, gomme ke ba sego kae bao ba nwago kudu goba go kgoga. Lega go le bjalo, go na le kgonagalo e oketšegago ya gore basadi ba fetše karolo e kgolo ya maphelo a bona ba le mešomong e nyakago dilo tše dintši, gotee le go godiša bana. Go ya ka ONS, nywageng e meraro magareng ga 2011 le 2013, ngwana wa ngwanenyana yo a belegwego Engelane o be a ka phela ka kakaretšo nywaga e 63,9 a phetše gabotse mmeleng. Se se bapišwa le nywaga e 64,2 magareng ga 2009 le 2011. Ka mo go fapanego, mošemane o be a ka letela go ba le boemo bjo bobotse bja tša maphelo ka nywaga e 63,3 ge e ba a belegwe magareng ga 2011 le 2013, ge go bapetšwa le nywaga e 63,2 go tloga ka 2009 go ya go 2011. Se se bolela gore ga bjale banna ba fetša 80 lekgolong ya maphelo a bona ba phetše gabotse mmeleng, ge go bapetšwa le 77 lekgolong ya basadi. Tebelelo ya bophelo ka kakaretšo go basadi ke nywaga e 83,1 gomme go banna ke nywaga e 79,4. Lega go le bjalo, dipalo di bontšha gape phapano e kgolo magareng ga leboa le borwa. Basadi go na le kgonagalo e oketšegago ya gore ba fetše karolo e kgolo ya maphelo a bona ba le mešomong e nyakago dilo tše dintši, gotee le go godiša bana,...  <response>: Ga bjale go na le kgonagalo ya gore banna ba phele karolo e telele ya maphelo a bona ba phetše gabotse mmeleng. Basadi ba sa dutše ba phela nako e telele eupša phapano magareng ga bong e thoma go fokotšega. Nyakišišo ya Ngwaga le Ngwaga ya Badudi e bolela gore diphetogo di latela phetogo e kgolo nywageng e 50 e fetilego. Basadi ba na le kgonagalo e kgolo ya go fetša maphelo a bona ba le mešomong yeo e nyakago dilo tše dintši le go godiša bana. 