<prompt> Akaretša sehlogo: CNN Go bonala gore Jupiter e ka ba e le selo se se fetago feela kgwele e kgolo ya gase yeo e dikologago dikhilomithara tše dimilione tše makgolo tše sego kae kgole kudu tshepedišong ya rena ya letšatši. Rena batho ba lefaseng re ka ba re leboga polanete ye e kgolo bakeng sa go ba gona ga rena. Bo-rathutamahlale ba babedi ba šišinya gore tshepedišo ya ka gare ya letšatši e kile ya ba legae la sehlopha sa Dipolanete tše Dikgolo - e lego dipolanete tšeo di bego di le dikgolo go feta tša rena eupša e le tše dinyenyane go feta Neptune. Lega go le bjalo, Jupiter o ile a fediša badudi bao ba pele ba dipolanete tša ka gare, a ba pšhatlaganya gomme a ba gogola letšatšing, go ya ka sehlogo seo se gatišitšwego bekeng ye ka go Proceedings of the National Academy of Sciences. Leeto le le makatšago la Jupiter la go ya letšatšing le go boa le ile la thea motheo wa go bopša ga Lefase le dipolanete tše dingwe tše dinyenyane tša kgaufsi - e lego Mercury, Venus le Mars. Konstantin Batygin wa Caltech, e lego yo mongwe wa bangwadi ba sehlogo seo o itše: Modiro wa rena o šišinya gore go huduga ga Jupiter go ya ka gare le ka ntle go ka ba go ile gwa fediša moloko wa pele wa dipolanete gomme gwa thea motheo bakeng sa go bopša ga dipolanete tša lefase tšeo di nago le boima bjo bonyenyane tšeo re nago le tšona lehono tshepedišong ya rena ya letšatši. Kgopolo ye e leka go hlalosa lebaka leo ka lona tshepedišo ya rena ya letšatši e lego e sa tlwaelegago tikologong ya rena ya galase. Mekgatlo e mengwe e mentši yeo e nago le dipolanete tšeo di dikologago naledi yeo e swanago le letšatši la rena e bonagala e fapane kudu. Ka kakaretšo di na le bonyenyane polanete e tee yeo e lego e kgolo kudu go feta ya Lefase yeo e lego kgaufsi le ya Mercury. Eupša ga ba na dilo tše dintši tšeo di lego kgole kudu. Mohlomongwe ke ka baka la go senya ga Jupiter mo go diregilego mathomong a histori ya tshepedišo ya letšatši. Batygin o itše: Ga go na lebaka la go nagana gore mokgwa o mogolo wa go bopša ga dipolanete ka moka ga galaxy ga se wa swanela go ba o diregile mo. Go na le kgonagalo e kgolo ya gore diphetogo tšeo di dirilwego ka morago di ile tša fetoša sebopego sa yona sa mathomong. Yena le mongwadi-gotee le yena - Gregory Laughlin wa Yunibesithing ya California, Santa Cruz - ba theile boemo bja go huduga ga Jupiter bjo bo bego bo tšweleditšwe ke bo-rathutamahlale ba bangwe. E tsebja e le tiragalo ya Grand Tack, e hlalosa gore Jupiter e gogelwa letšatšing ka...  <response>: Bo-rathutamahlale: Go huduga mo gogolo ga Jupiter go ile gwa lebiša tshenyegong ya Dipolanete tše Dikgolo Go thwe leeto leo le ilego la šwalalanya polanete le ile la thea metheo ya Lefase. 