<prompt> Ngwala tšwetšopele ya serapa se - Ge go tšwelela bolwetši bjo bogolo  <response>: Ka morago ga gore go be le tlhaselo e kgolo ya bolwetši bja go ruruga ga mmele kua London ka 1854, Dr. John Snow o ile a kgoboketša tsebišo mabapi le batho bao ba swerwego ke bolwetši bjo, kudu-kudu mabapi le lefelo leo ba bego ba le go lona kua Soho London, a diriša mekgwa e sa tšwago go thoma ya go hlahloba lefelo le go nyakišiša moo batho ba tsenego gona gore a fihlelele phetho ya gore meetse ao a šilafaditšwego e be e le wona a rwalago bolwetši bjo, gomme o ile a atlega go thibela mothopo wa bolwetši. Mmapa wo o bego o sepedišana le pego ya gagwe ya 1855 o be o bontšha melato ya motho ka noši, e kgobokeditšwe lefelong le lengwe le le lengwe la ntlo, o bontšha gabotse go tsepamišwa ga meetse go dikologa Pompo ya Broad Street gotee le dikgoba mafelong ao a bego a e-na le methopo e mengwe ya meetse. Mmapa wo ga bjale o retwa e le wo o fetošago dilo; gaešita le ge karolo ya wona nyakišišong ka boyona le mafelelo a wona go rarolleng ngangišano mabapi le sebaki sa bolwetši gantši di feteletšwa, o swanelwa ke go lebogwa ka baka la temogo ya Snow ya gore mmapa e be e le sedirišwa se se šomago kudu sa go fetišetša mekgwa ya ka lefelong ya bolwetši. 