<prompt> Akaretša sehlogo: Marulelo ao a phuhlamego, mapokisi ao a senyegilego le mabato ao a nwelelego - tše ke diswantšho tše di boifišago tšeo di gatišitšwego ka gare ga sepetlele sa balwetši ba monagano seo se tlogetšwego moo balwetši ba kilego ba tswalelelwa gona gomme ba dirwa lobotomies. Lefelo leo le lahlilwego ka leboa la Wales, leo le tsebjago e le Denbigh Asylum, le sentšwe ka mo go feletšego ke mollo mola go sa dutše go e-na le dikheše tšeo di sa senyegago tšeo di bego di dirišetšwa go thibela balwetši go tšhaba mafelong a bona ao a kgethilwego. Balwetši ba fetago ba 20 ba ile ba kgethwa bakeng sa kalafo ya lobotomy ya ka pele magareng ga 1942 le 1944 sepetlele, gomme molwetši o tee o ile a hwa ka baka la mokgwa wo o belaetšago. Go kgaola malokololo, mo go bego go akaretša go tlošwa ga dikarolo tša bjoko, go ile gwa thoma go dirwa ka mehla ka bo-1930 e le kalafo yeo go bego go naganwa gore ke ya bao ba bego ba lebelelwa e le ba se nago tlhaologanyo - eupja mokgwa wo wa bošoro o ile wa kgaotšwa nywaga-someng e mebedi ka morago ka go tsenywa ga dihlare-tagi tša go lwantšha bolwetši bja monagano. Moago wo o kilego wa ba o kgahlišago e bile e le o mogolo o ile wa agwa ka 1848 gomme wa hlangwa ke moagi Thomas Full James. E ile ya bewa gore e tswalelwe ke MP Enoch Powell ka 1960 gomme mafelelong ya tswalelwa sa ruri ka 1995. Motšea-diswantšho Mathew Growcoot o hlalositše boemo ka gore: E be e le lefelo le le tšhošago kudu leo nkilego ka ba go lona. Go be go e-na le medumo e mentši e sa tlwaelegago yeo e tšwago meagong yeo ke bego ke sa nyake go arogana le mogwera wa-ka. Ka nako e nngwe bobedi bja rena re ile ra kwa seo se bego se kwagala bjalo ka sello gomme ra ema ra lebelelana. Ga ke dumele go dipoko eupša ke be ke sa nyake go dula mo. Lefelo le ile la ba ka tlase ga taelo ya go reka ka kgapeletšo ya lekgotla la Denbighshire. Eupša seo se a ipiletšwa ke beng ba gona bjale ba lefelo leo. Lebato la ka pele ke la Grade II gomme go dirilwe tšhišinyo ya go aga dintlo go dikologa mojako. Lega go le bjalo, ditshenyagalelo tša go tsošološa di lekanyeditšwe go ba kgaufsi le dimilione tša diponto. Mna Growcoot o okeditše ka gore: E be e le boemong bjo bo fokolago kudu. Go be go bonala eka pomo e sentše lefelo ka moka, selo se sengwe le se sengwe se be se sentšwe. Go be go se na seo se bego se ka le thibela go tsena lefelong leo gomme ka baka leo go senywa ga dilo le tshenyo ya mollo di be di bonagala gabotse. Ke ipotšiša gore tšhelete e ka fihla bokgoleng bofe go tsošološa...  <response>: Sepetlele seo se tlogetšwego ka leboa la Wales e kile ya ba legae la balwetši ba 1 500 bao ba bego ba tswaleletšwe le go dirwa lobotomies. Diswantšho tše di tšhošago di utolla moago wo o sentšwego ka karolo o e-na le dikhapote tše di senyegilego, mabato ao a wetšego le marulelo ao a phuhlamego. Motšea-diswantšho Mathew Growcoot o hlalositše go kwa go fegelwa ka gare ga moago wo o tlogetšwego, wo o tsebjago e le Denbigh Asylum. 