<prompt> Tlatša polelo ye e latelago: Batho bao ba bolelago se-Xhosa maXhosa, amaMpondo, abaThembu le amaMpondomise ba be ba dula Afrika Borwa gomme ba be ba hlomilwe gabotse tikologong pele ga bokoloniale bja Dutch. Mafelo a bona a setšo a badudi ba bantši a be a akaretša dikarolo tše dikgolo tša ka bohlabela bja Afrika Borwa go tloga Nokeng ya Gamtoos go ya tikologong ya ka borwa bja motse wa mehleng yeno wa Durban. Ma-Xhosa a ile a kopana la mathomo le badudi ba Yuropa tikologong ya Bohlabela bja London ka 1686 ge baphologi ba sekepe sa kgwebo seo se robegilego sa Stavenisse ba be ba amogelwa e le baeng ke moetapele wa ma-Xhosa, Togu. Mafelelong a ngwagakgolo wa bo-18, maAfrikaanere ba-trekboers bao ba bego ba hudugela ka ntle go tšwa Kapa ba ile ba thulana le badiši ba maXhosa go dikologa selete sa Noka ya Gamtoos ya Kapa Bohlabela; ba-trekboers ba ile ba kgoromeletša maXhosa morago go ya Nokeng ya Great Fish Nxuba ka SeXhosa. Ka morago ga nywaga ya ka godimo ga e masome-pedi ya dintwa tša go se kgaotše, go tloga ka 1811 go ya go 1812, ma-Xhosa a ile a gapeletšwa go ya ka bohlabela bja Noka ya Fish ka  <response>: Ntwa ya Boraro ya ma-Xhosa. 