<prompt> Feleletša polelwana e latelago: Go tšwelela ga dinaga tše di tšwetšego pele le phadišano e matlafaditšwego magareng ga tšona go ile gwa hlohleletša go hlongwa ga dikepe tše di tšwetšego pele tšeo di nago le dikepe tše dintši tša go sesetša. Magareng ga ngwaga-kete wa pele wa nywaga B.C.E., mebušo ya Mediterranean e ile ya tšweletša dikepe tše dikgolo le tše di raraganego ka go latelana, tšeo di bego di le tša maemo a godimo kudu e le dikepe tše tharo tša kgale tšeo di bego di rwala basepediši ba go fihla go ba 170. Triremes e ile ya lwa dintwa tše mmalwa tše bohlokwa dintweng tša dikepe tša Dintwa tša Gerika-Persia 502449 BC le Ntwa ya Peloponnese 431404 BC, go akaretša le  <response>: Ntwa ya Aegospotami ka 405 B.C., yeo e ilego ya tiiša go fenywa ga Athene ke Sparta le bagwera ba yona. Sekepe seo se nago le dikepe tše tharo e be e le sekepe sa maemo a godimo seo se bego se bitša tšhelete e ntši go se aga le go se hlokomela ka baka la sehlopha sa sona se segolo. Lekgolong la bo-5 la nywaga, go be go tšweleditšwe dikepe tša ntwa tše di hlabologilego tšeo di bego di nyaka mebušo e megolo yeo e nago le ikonomi e hlabologilego gore e di age le go di hlokomela. E be e tswalanywa le thekinolotši ya morago-rago ya dikepe tša ntwa mo e ka bago lekgolong la bo-4 la nywaga B.C. gomme e be e ka dirišwa feela ke mmušo o tšwetšego pele wo o nago le ikonomi le taolo e tšwetšego pele. Go be go nyakega bokgoni bjo bogolo bja go sesetša gomme basesiši e be e le badudi bao ba lokologilego bao ba bego ba na le phihlelo ya nywaga e mentši ya go sesetša. 