 Nyora kupfuurira kweiyi ndima - Carlos María de Bustamante akaberekerwa muguta reOaxaca musi wa 4 Mbudzi 1774. Muna 1796 akatanga kudzidza mutemo, akabatanidzwa mukuedza kuwana kuzvitonga kweMexico kubva kuSpain, uye, apo izvozvo pakupedzisira zvakawanwa, zvakapesana nemagadzirirwo aAgustín de Iturbide ekushandura iyo republic ichangoberekwa kuita humambo hunogara nhaka. Akaiswa mutorongo kakawanda uye akadzingwa, zvisinei akagadzwa munzvimbo dzinokosha muHurumende. Hondo yeMexico neAmerica ya1846-48 yakanga iri tsime rokusuwa kukuru kwaari. 