<classify> KATIKA kipindi cha mwaka mmoja hadi kufikia Desemba mwaka jana, wafanyabiashara wa madini ya Tanzanite waliopo wilayani Simanjiro mkoani Manyara, wameingizia serikali kodi ya zaidi ya Sh bilioni 1.4.Waziri wa Madini, Dotto Biteko ameyasema hayo wakati akimkabidhi mkandarasi, Suma JKT eneo la kujenga kufanyia biashara wafanyabiashara Brokers, wanunuzi wadogo na wakubwa na kufunga kamera za kielektroniki CCTV kuzunguka ukuta, uliojengwa kuzunguka mgodi wote wa madini ya tanzanite katika mji wa Mererani.Biteko amesema ulipwaji wa kodi hiyo na kufika kiwango hicho ni kutokana na baadhi ya wafanyabiashara wa Tanzanite, kuamua na kuwa na uelewa wa kujua umuhimu wa kulipa kodi halali ya serikali kwa maendeleo ya nchi.Alisema serikali haiwezi kumfuatafuata mtu, kama anafanya biashara zake kihalali na analipa kodi yake, lakini itamsaka kwa udi na uvumba, iwapo atafanya biashara kwa ujanja ujanja, kwani zama hizo zimeshapitwa na wakati.Waziri huyo aliwataka wafanyabiashara wa tanzanite, kuendelea kulipa kodi kwa uzalishaji uliopo na sio kukwepa kulipa kodi, kwani serikali ya sasa iko macho kuwangamua wote wenye kutaka kufanya biashara bila ya kulipa kodi.Hadi kufikia Desemba mwaka jana wafanyabiashara wa tanzanite Mirerani wamelipa kodi ya serikali zaidi ya shilingi bilioni 1.4. Pesa hiyo ilikuwa haijawahi kulipwa kwa kipindi cha miaka mingi sana sasa wafanyabiashara wa Tanzanite wameanza kuwa waelewa wa kulipa kodi halali ya serikali, alisema Biteko.Waziri alisema kuwa iwapo mfanyabiashara wa tanzanite, atakwepa kulipa kodi kwa sasa, huyo hataonewa huruma, kwani ni mhujumu uchumi kama watu wengine, wasioitakia mema serikali ya Rais Magufuli.Alisisitiza wafanyabiashara wote kulipa kodi na sio vinginevyo, kwani hiyo ndio siri ya kila mfanyabiashara wa madini hayo.Aliwataka wawafichue wanaofanya biashara haramu, kwani hawaitakii mema biashara hiyo.Biteko alisema anayekwepa kulipa kodi, anayetorosha madini na anayeruka ukuta, wote ni wahujumu uchumi wa nchi na wakikamatwa watashitakiwa kwa kosa la uhujumu uchumi.Hivyo, aliwataka kuacha kufanya hivyo, kwani watakamatwa.Mkuu wa Mkoa wa Manyara, Alexander Mnyeti, aliwataka wafanyabiashara wa Tanzanite kufuata sheria na kanuni katika kufanya kazi hiyo.Alisema kamwe hawatakuwa na msalie mtume kwa mmiliki wa mgodi, atakayekiuka taratibu. Alisema yeyote, hata kama ni tajiri kiasi gani, atawekwa ndani ili ajibu mashitaka yake.Mnyeti alisema serikali imeweka taratibu za ajira na hakuna mtu asiyejua kuwa kila mfanyakazi anastahili kuwa na mkataba, hivyo basi wote wanapaswa kufuata sheria hiyo bila ya kusukumwa.Alisema ofisi yake imekuwa ikipata malalamiko mengi juu ya baadhi ya wamiliki migodi, kuwatelekeza wafanyakazi wao wanapopata matatizo mfano ugonjwa wa kifua kikuu.Pia alikitaka Chama cha Wachimbaji Madini Mkoa wa Manyara MAREMA, kushirikiana na serikali kufanya kazi zao na lengo ni kutaka kila mmoja kuwajibika katika nafasi yake.Mwenyekiti wa MAREMA Mkoa wa Manyara, Justin Nyari alisema chama hicho kinashirikiana na serikali katika kila jambo ili kuhakikisha wachimbaji wafaidi matunda yao katika sekta ya madini na serikali inapata kodi yake halali ili iweze kuinua uchumi wa kila mwananchi.Nyari aliwataka wachimbaji kufanya biashara halali, ikiwemo kulipa kodi halali ya serikali na kuwafichua wanaotaka kuichafua sekta hiyo ya amdini kwa kufanya biashara haramu.  <topic>: UCHUMI 