<classify> MRATIBU wa Utafiti wa Zao la Migomba Tanzania, Dk. Mpoki Shimwela amesema kuwa uzalishaji wa zao la migomba unapungua kwa asilimia 50 hadi 70 kutokana na magonjwa mbalimbali pamoja na wadudu hivyo teknolojia za kisasa ndizo zitakazoweza kuongeza uzalishaji huo.Dk. Shimwela ambaye ni Mtafiti Mwandamizi katika Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania TARI, Kituo cha Utafiti Maruku kilichoko mkoa wa Kagera, alisema hayo alipokuwa akizungumza na Habari Leo kwenye maadhimisho ya sikukuu ya wakulima nane nane yanayofanyika Kitaifa mkoani Simiyu.Alisema ugonjwa wa unyanjano ni tishio kwa zao la migomba kwani mpaka sasa aina zote za migomba zinashambuliwa na ugonjwa huo pia unaenea kwa kasi katika maeneo mbalimbali.Alisema moja ya njia ya maambukizi ya ugonjwa huo wa unyanjano ni mbegu hivyo alitoa wito kwa wakulima kutochukua mbegu kiholela na kupeleka mikoa mingine kwani uliingia Tarime na Ukerewe kupitia mbegu.Ugonjwa huu pia unaenezwa kwa zana mbalimbali ikiwemo mapanga yanayotumika kuvuna ikiwa ni pamoja na kutoa elimu kwa wakulima kuhusu ugonjwa huu kwani wengi wao hawaujui, alisema.Alisema ugonjwa huo unahitaji msukumo mkubwa wa serikali ili iweke sheria ndogo ndogo kwa maeneo yaliyoathirika kutokuhamisha mbegu kutoka sehemu moja kwenda nyingine.Aliitaja mikoa inayolima zao hilo la migomba kuwa ni Kagera, Kigoma, Mara wilaya ya Tarime, Kilimanjaro, Mbeya, Ruvuma wilaya ya Mbinga pamoja na Morogoro. Kwa upande mwingine alisema kuwa wakulima wengi hawana mbinu za uwekaji wa migomba na utunzaji kwa kutumia mbinu bora.Kwa mfano sehemu ambayo migomba imekuwa ikilimwa kwa muda mrefu kama Kilimanjaro na Kagera kuna upungufu mkubwa wa mbolea, alisema. Naye Mkurugenzi wa TARI Maruku, Dk. John Saria alisema kituo hicho ndicho kinachofanya utafiti wa migomba Tanzania, kazi yake kubwa ni kuboresha migomba iliyokuwepo ikiwemo ya kienyeji. Migomba ya kienyeji inapendwa sana na wenyeji wa mkoa wa Kagera ili kuwasaidia, tunaboresha kile tulichonacho kwa kuwapa teknolojia nzuri ya utunzaji wenye tija. Kwa kufanya hivi inaongeza mavuno zaidi ya kile wanachopata, alisema. Alisema kwa kuwa mbegu hizo za kienyeji zimekuwa zikishambuliwa zaidi na magonjwa, kituo kimekuwa kikizalisha aina ya migomba inayokinzana na magonjwa ikiwemo FHIA 23, Williams, Grand Naine na FHIA 17. Kwa upande wake Mkurugenzi Mtendaji wa TARI, Dk. Geoffrey Mkamilo alisema kituo hicho kinatakiwa kifanye kazi ya utafiti na ubunifu ili kuboresha zao hilo.  <topic>: KITAIFA 