<classify> WIZARA ya Madini imeutaka Mgodi wa Dhahabu wa North Mara kulipa fidia inayofikia Sh bilioni 12 kwa wananchi wanaozunguka mgodi huo ulioko mkoani Mara.Waziri wa Madini, Doto Biteko na Katibu Mkuu wa wizara hiyo, Profesa Simon Msanjila wamekutana na uongozi wa Mgodi wa North Mara juzi mjini hapa na kuutaka ulipe fidia ya ardhi kwa wananchi hao.Akizungumza katika kikao hicho, Biteko aliwaeleza wajumbe hao walipaswa kuchukua hatua kadhaa kuonesha wanatii maagizo ya serikali, lakini kutokana na wao kuhisi serikali haina cha kufanya, wakaamua kutulia kwa miezi minne ambapo wamefika ofisini kueleza masuala ambayo hayajafanyiwa kazi.Hatuwezi kuwa tunakaa, tunafikia maamuzi ninyi mnayapinga, ni nani yupo juu ya serikali, alihoji. Mnajua suala la ardhi ni kubwa, mnajua ni maelekezo ya Rais, sasa Rais ameagiza halafu hakitokei kitu.Mimi sielewi. Afadhali watu wangeanza kulipwa unaweza sema sasa hatua za malipo zinafanyika. Aliwaeleza wajumbe hao uongozi wa mgodi huo hawamfuati mtu mahususi katika kutatua suala hilo na kubainisha mgogoro huo hautatatuliwa na wizara isipokuwa ni watu wenye mamlaka na masuala ya ardhi.Akizungumzia chanzo cha mgogoro kuchukua muda mrefu, alieleza tatizo la kuongezeka gharama za malipo limetokana na mgodi kuchelewesha malipo ya tathimini ya awali ambayo ilikuwa Sh bilioni 1.6, hivyo kusababisha kufanyika ya pili iliyofikia kiasi kikubwa cha Sh bilioni 12 ukilinganisha na awali.Alisema baada ya tathmini kufanywa kwa ajili ya malipo ya fidia, malipo yanapaswa kufanyika si zaidi ya miezi sita baada tu ya tathmini kufanyika; aidha, mgodi ulipaswa kutoa tangazo ili kusimamisha uendelezaji wa maeneo kwani maeneo yakiendelezwa na tathmini kutolipwa kwa wakati kiasi kilichothaminishwa awali kinakuwa si dhahiri tena maana uwekezaji katika eneo husika unaongezeka.Akifafanua hilo baada ya kuzungumza na Mthaminishaji Mkuu wa Serikali kwa simu, Biteko alisema ameelezwa tathmini inayofuatwa ni ile iliyofanyika awamu ya pili na kukazia hawawezi kufuata ya awali kutokana na kwamba muda wa kuwalipa fidia hizo ulipaswa kutozidi miezi sita tangu tathmini kufanyika.Kwa upande wake, Katibu Mkuu, Profesa Msanjila alisema haiwezekani aje mtu asiyekuwa na uamuzi, waziri atoe uamuzi halafu mtu aliyeko Uingereza mwekezaji ayapinge, akisema huo ni udhalilishaji.Maamuzi ya mwisho yakishafanywa na serikali hakuna serikali nyingine au kampuni iyapinge! Maamuzi yanayotolewa Tanzania hayawezi kwenda kujadiliwa London sio sheria hiyo, ndio maana kampuni lazima iwe imesajiliwa Brela, hakuna mambo ya kusema mshauri yupo London au Afrika Kusini, alisema.Aliwataka makubaliano waliyoafikiana vikao vya nyuma kuwa kama kiongozi wa North Mara anafahamu hana mamlaka kufanya uamuzi, basi asihudhurie vikao vinavyolenga kupitisha uamuzi, yazingatiwe.Awali Jane Lekashingo ambaye ni mmoja wa viongozi kutoka Mgodi wa North Mara alisema kiongozi mkuu wa masuala ya kisheria katika mgodi huo yupo Uingereza na kama kuna suala lolote la kisheria ni sharti ashirikishwe ili kufanya uamuzi wa pamoja.Baada ya mahojiano makali na yaliyochukua muda mrefu, viongozi wa Mgodi wa North Mara walielewa na kukiri baadhi ya wananchi waliofanyiwa tathmini ya malipo yako sahihi na kuahidi kufanya malipo.Waliahidi baada ya kufika katika vituo vyao vya kazi watakwenda kuendelea na taratibu za malipo ili kuonesha uungwana na kuonesha utii kwa serikali kwa makubaliano yaliyofikiwa na viongozi wakuu wa nchi.Pamoja na kukiri wamejifunza kutokana na kikao hicho, viongozi hao walisema wataendelea kujifunza kwani wameona kuchelewa kwao kulipa fidia hizo, kumesababisha kampuni kutumia kiasi kikubwa cha fedha kulipa wananchi kutokana na shughuli za kimaendeleo walizoendelea kufanya katika maeneo yao.  <topic>: KITAIFA 