<classify> Aveline Kitomary -Dar es salaam IDADI ya wagonjwa wanaosumbuliwa na tatizo la kichwa na ubongo,imetajwa kuongezeka huku sababu kubwa ikiwa ni ajali za barabarani. Akizungumza na MTANZANIA katika mahojiano maalumu, Daktari Bingwa wa Ubongo, Uti wa Mgongo naMishipa ya Fahamu katika Taasisi ya Mifupa Moi, Profesa Joseph Kahamba,alisema hali ya mtindo wa maisha pia inachangia tatizo hilo. Matatizo ya kichwa na ubongoyamegawanyika katika sehemu tatu, moja ni uvimbe kichwani brain Tumour, ya pili ni maambukizi kwenye ubongo mfano jipu,TB ya ubongo, minyoo na bakteria, na ya tatu ni damu kuvuja kichwani, hiihuambatana na mtu kuumia kichwani, mishipa kupasuka na presha ya kupanda. Dalili nyingine ni kuumwa kichwa. Kuna watu wanaumwa na kichwa marakwa mara, hata akitumia dawa kichwa kinauma tu, ingawa si kila anayeumwa kichwaana tatizo la ubongo. Pia kuna maji kujaa kichwani, mara nyingi kwa watoto kichwa kikijaamaji kinaongezeka na kuwa kikubwa kwa sababu mifupa ya fuvu la kichwa nimilaini bado, lakini kwa watu wazima kichwa kikijaa maji mabadiliko hayatokeiila ukipima maji yanaonekana yamejaa kichwani. Pamoja na sababu zote hizo,ajali ndio zinashika nafasi ya kwanza katika kusababisha matatizo ya kichwa nauti wa mgongo, na sababu zinazofuatia ikiwa ni mfumo wa maisha kama vile kulavyakula vyenye wanga mwingi, mafuta na kutokufanya mazoezi, alisema ProfesaKahamba. Alisema katika kliniki yake kwa wiki anaonana na wagonjwa wasiopungua120 hadi 200 huku idadi ya madaktari wa ugonjwa huo wakiwa wachache. Kwa siku moja kwenye kliniki yangu nawaona wagonjwa 40 hadi 60,hapa bado kuna madaktari wengine wa hapa Moi na mikoani nao wanaona wagonjwa,hivyo inawezekana idadi ya wagonjwa ikawa ni kubwa zaidi kuliko hiiniliyoitaja. Changamoto iliyopo licha ya wingi wa wagonjwa, madaktari niwachache. Kwa nchi nzima wako madaktari 15, kwa hapa Moi kuna madaktari tisa,Mloganzila wawili, Lugalo mmoja, Aga Khan mmoja, Arusha Seliani mmoja, naMwanza Uhuru hospitali ni mmoja, alieleza Profesa Kahamba. Aidha alisema changamoto nyingine ni wagonjwa wengi kuchelewa kufikahospitali pindi wanapopata maumivu ya kichwa na watu kutokuwa na utamaduni wakupima afya zao mara kwa mara. Watu wanapoumwa kichwa wasichukulie kiurahisi, kichwa kinaweza kikawana sababu kubwa kuliko wanavyofikiria, ukienda hospitali ukatibiwa labdamalaria na kinaendelea kuuma ni bora ukaenda kupata vipimo vya juu zaidi iliupate matibabu sahihi, alisema.  <topic>: KITAIFA 