<classify> VERONICA ROMWALD DAR ES SALAAM SAFARI ya kuanzisha hospitali maalumu itakayotoa huduma zauchunguzi na matibabu dhidi ya magonjwa ya moyo nchini, ilianza rasmi mnamomwaka 1970. Kipindi hicho serikali ilikuwa ipo chini ya uongozi wa HayatiBaba wa Taifa, Mwalimu Julius Kambarage Nyerere. Wakati huo serikali ilijipanga kwa mikakati madhubutiikiwamo kusomesha wataalamu watakaotoa huduma hizo pamoja na kuandaamiundombinu na vifaa vya kutosha. Uimara na uwezo wa Taasisi ya Moyo Jakaya Kikwete JKCI katikakutoa huduma za uchunguzi na matibabu ya magonjwa ya moyo ndani na nje ya nchisasa unavuma kwa kishindo duniani. Katika mahojiano maalum na gazeti hili,Mkurugenzi Mtendaji wa JKCI, ProfesaMohamed Janabi, anasema idadi ya wagonjwa wanaopata huduma ya uchunguzina matibabu nayo inazidi kuongezeka mwaka hadi mwaka. Tumezidi kupigahatua, takwimu zetu zinaonesha idadi ya wagonjwatunaowahudumia inazidi kuongezeka mwaka hadi mwaka. Mwaka 2015 tulipoanza rasmi kwa mujibu washeria tuliona wagonjwa wa nje Outpatient 23,000, mwaka 2016 tuliona wagonjwa nje 53,000, mwaka 2017 tulionawagonjwa zaidi ya 60,000 na mwaka 2018 tumeona zaidi ya wagonjwa 76,365,anasema. Anasema ikijumuishwa miaka hiyo mitatuwameshahudumia wagonjwa wa nje zaidi ya 200,000 na wamelaza inpatient wagojwazaidi ya 11,000. 3330 wapasuliwa Ndani ya kipindi hicho tumeweza kuwafanyiaupasuaji wagonjwa 3330, mgonjwa mwenye umri mdogo alikuwa na miaka minne namwenye umri mkubwa alikuwa na miaka 82. Ukijumuisha na wale ambao tumewahudumialakini hawakuhitaji upasuaji, tumeona wagonjwa zaidi ya 250,000 katika kipindicha miaka mitatu anasema. Anasema iwapo taasisi hiyo ingekuwahaijaanzishwa nchini ingeichukua serikali miaka ipatayo minane kufikia idadihiyo. Kila mwaka ilikuwa inapeleka wagonjwa kati ya200 hadi 350 na wengi wao walikuwa wagonjwa wa moyo, kila mmoja aligharimukiasi cha sh. milioni 29, utaona tumeokoa maisha na tumeokoa fedha nyingi zaserikali, anasema. Halihalisi Anasema magonjwa ya moyo duniani hivi sasa ni tishio, ndiyoyanayoongoza kwa kusababisha idadi kubwa ya vifo, kulingana na Shirika la AfyaDuniani kila mwaka huua watu milioni 18 sawa na asilimia 31 ya vifo vyote. Anasema WHO linaeleza idadi hiyo ni mara tatu zaidi ya vifovitokanavyo na ugonjwa wa Ukimwi ambao unakadiriwa kusababisha vifo milionitano kila mwaka. Kwa mujibu wa WHO, asilimia 75 ya vifo vinavyotokana namagonjwa ya moyo hutokea barani Afrika na kwamba idadi kubwa ya vifo hutokeahuko Latin Amerika na sehemu za Bara la Asia, anasema Profesa Janabi. TegemeoAfrika Mkurugenzi wa Idara ya Magonjwa yaMoyo wa Taasisi hiyo, Dk. Tulizo Shemu, anasema uimarishaji wa huduma katika taasisi hiyo uliofanywa na serikalihadi kufikia mwaka 2018 umewawezesha kutoa huduma za uchunguzi na matibabu yakibingwa kwa wagonjwa wa moyo. Na kwamba ndani ya mwaka huu hakuna hata mgonjwammoja aliyepewa rufaa kwenda nje kwa matibabu. Haya ni mafanikio makubwa kwani imesaidia kuokoa fedha nyingiza serikali ambazo hutumika kugharamia matibabu kwa wagonjwa ambao hupelekwanje ya nchi. Kwa mwaka wa fedha 20162017 wagonjwa wa moyo waliopelekwa njeya nchi walikuwa 17 tu, kila mgonjwa mmoja aligharimu serikali kiasi zaidi yaSh milioni 30 za matibabu, anabainisha Shemu ambaye pia ni Daktari Bingwa waMagonjwa ya Moyo wa JKCI. Anaongeza: Taasisi hiyo kwa sasa imekuwa na jina kubwa kwasababu ya matibabu ya kibingwa tunayotoa, tunaaminika barani Afrika, hasa Ukandawa Mashariki na Kati, tunapokea wagonjwa kutoka maeneo mbalimbali ndani hadi njeya nchi, hii ina maana kwamba wana imani na huduma tunazotoa. Hivi karibuni katika kliniki yangu, nilipokea na kumuona mgonjwa kutoka Misri, kitendo cha kuja hapaJKCI, kimetupa picha kwamba mataifa mengi sasa yana imani na sisi, anasema. Anasema hivi sasa wanapokea wagonjwa wa nje 300 kwa siku,wagonjwa 10 hadi 15 ni wa rufaa na wagonjwa wawili kati ya hao ni kutoka nchiza Afrika Mashariki na Kati. Tunatoa mafunzo kwa madaktari mbalimbali ambapo kwa mwakamadaktari wapatao 20 wanapata mafunzo katika taasisi hiyo, hakuna mgonjwaambaye anaweza kufika na asipatiwe huduma, wagonjwa wote wanatibiwa bila kujalihali zao kifedha. Gharama zetu ni za kawaida kabisa lakini hakuna mgonjwa atakosahuduma, tuna wale ambao hawawezi kabisa kugharamia matibabu lakini naotunawahudumia, anasisitiza. Anasema: Tunaishukuru mno Serikali ya China kwa msaada waowaliotoa, hatuwezi kuzungumzia mafanikio ya JKCI tulipofikia sasa kuaminiwaduniani na kuwa tegemeo Afrika Mashariki na Kati, tukaacha kuitaja China. Pamoja na msaada wa jengo bado China imeendelea kutoa msaadamkubwa wa mafunzo kwa madaktari wa JKCI, wanakwenda nchini humo kwa mafunzokila mwaka pia madaktari bingwa wa moyo kutoka China huja kwetu kutoa matibabupamoja na kutoa mafunzo. Kila baada ya miaka miwili tunapokea madaktari bingwa kutokaChina tunakaa nao hapa kwa miaka miwili tukisaidiana kutibu na pia tunapatamafunzo kutoka kwao, pia tuna madaktari wetu wako China kwa mafunzo mbalimbali. Daktari wa usingizi kutoka China, Win Chengwei, anasemawanajivunia kwa ushirikiano mkubwa uliopo kati ya serikali yao na Tanzania. Binafsi nafurahi kufanya kazi pamoja na madaktari wa Tanzania nakusaidia kuokoa maisha ya watanzania na wagonjwa wan chi mbalimbali wanaofikahapa kupata huduma. Nimebobea upande wa huduma ya dawa ya usingizi na huwa natoamafunzo kwa madaktari wengine, lakini jambo la msingi kuepukana na magonjwahaya ni watu kuzingatia ulaji unaofaa, kufanya mazoezi, kuepuka uvutaji wasigara na unywaji wa pombe, anatoa rai. Angala kimataifa Profesa Janabi anasema: Katika kuimarisha uhusiano nauboreshaji wa upasuaji wa magonjwa ya moyo ya kuzaliwa nayo kwa watoto, mwaka2018, Tanzania kupitia JKCI iliachaguliwa kuwa kituo cha ufuatiliaji na shirikala International Quality Improvement Collaborative for Congenital Heart Surgery IQIC, nchini Marekani. Kabla ya kuchagulia kuwa kituo cha mafunzo, Desemba mwakajuzi, Shirika la IQIC ambalo linasimamiwa na Hospitali ya kimataifa ya watotoya Boston nchini Marekani liliangalia Hospitali ambayo inafanya kazi zake vizuri katika upasuaji wa moyo kwawatoto na kuomba taarifa ya kazi walizozifanya kwa kipindi cha miaka miwili iliyopita, anasema. Profesa Janabi anasema kwa kutambulika kwake kimataifa nakuwa moja ya vituo 66 kutoka nchi 25 duniani, JKCI itatumika kutoa elimu katikanchi za Afrika. Wataalamu kutoka IQIC watakuwa wanakuja kutoa elimu kwamadaktari wetu pamoja na madaktari wengine wa moyo kwa watoto wa Afrika, anabainisha. Anasema katika kliniki ya watoto kila siku wanatoa hudumakwa wagonjwa kati ya 25 hadi 30 nakulaza mgonjwa mmoja hadi wawili na kwamba zaidi ya asilimia 75 ya watotowanaofanyiwa upasuaji ni wale wenye matatizo ya moyo ya kuzaliwa nayo. Ikiwamo matundu na magonjwa yanayoshambulia milango ya mishipa mikubwa na midogo ya moyo, asilimia25 ni wale ambao walizaliwa salama lakini wameyapata matatizo hayo baada yakuzaliwa, anasema. Safariilivyoanza Katika jarida la JKCI la kipindi cha Julai hadi Desemba,toleo namba 001, ukurasa wa pili, inaelezwa serikali ilianza mikakati kwakuwapeleka wataalamu wawili nje ya nchi kusomea magonjwa ya moyo ambao niProfesa Idrissa Mtulia na Profesa Willium Mahalu. Wataalamu hao walipohitimu masomo yao walirejea nchini,hatua hiyo ilifanya ongezeko la madaktari bingwa wa moyo kufikia watatu akiwamoWilliam Makene ambaye alikuwa ni daktari wa moyo wa Mwalimu Nyerere. Pamoja na hatua hiyo bado ndoto ya kuanzishwa kwa hospitalihiyo haikutimia kwani miundombinu ya kufanyia kazi haikuwapo tayari. Mwaka 1990 madaktari hao wa moyo kwa kushirikiana naviongozi wa Kitaifa walijadili upya na kufanyia kazi mikakati ya kuanzishakituo maalum cha matibabu ya moyo na kuhakikisha huduma inakuwa endelevu. Mikakati ilijumuisha uandaaji wa vikosi kazi maalum ambavyovilipewa jukumu la kupata uzoefu kutoka nchi nyingine juu ya uanzishwaji nauendelezwaji wa vituo vya matibabu ya moyo. Hatua hiyo ililenga kutatua changamoto ambazo zilichangiavituo vingi vya matibabu ya moyo kushindwa kutoa huduma endelevu hasa katika Barala Afrika. Inaelezwa serikali haikukata tamaa, jitihada ziliendelea ambapo200506 chini ya uongozi wa awamu ya nne ya Rais Mstaafu Jakaya Kikwete, katikaHospitali ya Taifa Muhimbili, idara ya magonjwa ya ndani, wataalamu 26walipelekwa india kusomea magonjwa ya moyo. Mikakati hiyo ilizaa matunda kwani mwaka 2008 Wizara yaAfya na Ustawi wa Jamii, kwa kushirikiana na Menejimenti ya MNH ilianzishaidara maalum ya matibabu ya moyo. Hatua hiyo ililenga kuimarisha matibabu ya moyo hudumaambayo ilikuwa inapatikana chini ya uongozi wa idara ya magonjwa ya ndani. Wataalamu waliokwenda kujifunza nchini India walirejea 2008na kuanza kufanya kazi ya upasuaji kwa kutumia chumba cha upasuaji Taaasisi yaMifupa Muhimbili MOI, wagonjwa walilazwa wodi namba 12 iliyopo kibasila MNH. Nuruyachomoza Ndoto ya kuanzishwa kwa hospitali hiyo ilianza kutimiabaada ya ombi lililowasilishwa na Rais Mstaafu wa awamu ya nne, Jakaya Kikwete,kwa Serikali ya Jamhuri ya Watu wa China ambako aliomba kusaidiwa kufanikisha hilo. China iliridhia ombi hilo na kuchukua jukumu la kujengajengo lenye gharama ya Sh bilioni 13.6 na serikali ya Tanzania ilitoa Sh bilioni13 zilizotumika kununua mashine za kisasa, vitanda na vifaa vinginevyo muhimu. Katika kipindi hicho madaktari waliokuwa wanasoma nchiniMarekani, Israel, China, Afrika Kusini na Ulaya walikuwa wameshahitimu masomoyao na kurudi nchini. Mwaka 2014 Kituo Maalum cha Matibabu ya Moyo kilizinduliwarasmi na Kikwete. Ili kuhakikisha kinakuwa na mamkala kamili, uwezo namaamuzi kuhakikisha huduma zinakuwa endelevu, Septemba 5, 2015 hati yakuanzisha Taasisi ya Moyo Jakaya Kikwete JKCI. Hati hiyo ilisainiwa kwa kuzingatia sheria, taratibu nakanuni za nchi, hivyo JKCI ilianza kufanya kazi rasmi kama taasisiinayojitegemea Julai mosi, 2016. Mchangowa vyombo vya habari Profesa Janabi anavishukuru vyombo vya habari kwanivimefanya kazi kubwa kuitangaza taasisi hiyo na kuelimisha jamii kuhusu afya yamoyo. Leo hii Watanzania wanajua wakipata tatizo la moyo waendewapi kupata huduma, mmefanya kazi kubwa, wafanyakazi wetu nao wanaendeleakufanya kazi kwa bidii, nina uhakika miaka mitatu ijayo tutazidi kujivunia kuwamfano bora, anasema. Katika hafla ya kusherehekea miaka mitatu ya tangukuanzishwa kwa taasisi hiyo na kuukaribisha mwaka mpya 2019, iliyofanyikaJanuari 11, mwaka huu, aliwatunuku vyeti waandishi na vyombo vya habari. Mwandishi wa makala haya ni miongoni mwa waliotunukiwacheti cha heshima kwa kutambua mchango wake katika kuelimisha jamii kuhusu afyaya moyo, hii ni awamu ya pili kwa JKCI kumtunuku, awamu ya kwanza ilifanyahivyo mwaka 2016.  <topic>: AFYA 