<classify> BAJETI iliyogusa maisha ya Watanzania wengi imesomwa bungeni jana huku ikionesha dhamira ya dhati ya Serikali ya Awamu ya Tano kuinua wananchi wanyonge kiuchumi, kuboresha mazingira ya kufanya biashara na uwekezaji na kulifanya taifa kujitegemea kuelekea uchumi wa viwanda.Jambo jingine muhimu katika bajeti hiyo ni hatua zilizochukuliwa kuzuia wafanyabiashara walanguzi kwa kuwaongezea tozo kwenye bidhaa zinazoagizwa kutoka nje ya nchi.Akiwasilisha mapendekezo ya Bajeti Kuu ya Serikali kwa Mwaka 20192020, Waziri wa Fedha na Mipango, Dk Philip Mpango alisema jumla ya Sh trilioni 33.11 zinatarajiwa kukusanywa.Dk Mpango alisema katika mapendekezo hayo, serikali imetoa pia unafuu kwa wafanyabiashara na wawekezaji wanaoanzisha biashara mpya nchini, ambapo kuanzia Julai, mwaka huu kwa kipindi cha miezi sita hawatakuwa wanalipa kodi ili kutoa mwanya kwa wafanyabiashara hao kujiandaa na kufanikisha vibali vingine kama leseni.Sura ya BajetiAlisema kwa kuzingatia shabaha, malengo pamoja na sera za bajeti kwa mwaka 201920, Sura ya Bajeti inaonesha kuwa jumla ya Sh trilioni 33.11 zinatarajiwa kukusanywa na kutumika katika kipindi hicho. Jumla ya mapato ya ndani yatarajiwa kuwa shilingi trilioni 23.05 sawa na asilimia 69.6 ya bajeti yote, alisema Dk Mpango.Alisema kuwa kati ya mapato hayo serikali inalenga kukusanya mapato ya kodi ya jumla ya Sh trilioni 19.10 sawa na asilimia 12.9 ya Pato la Taifa.Alisema mapato yasiyo ya kodi kwa mwaka 201920 yanatarajiwa kuwa Sh trilioni 3.18 na mapato kutoka vyanzo vya Halmashauri ni Sh. bilioni 765.5.Mikopo na misaada Dk Mpango alisema serikali inatarajia kukopa Sh trilioni 4.96 kutoka soko la ndani ambapo kati ya kiasi hicho, Sh trilioni 3.46 ni kwa ajili ya kulipia hatifungani na dhamana za serikali zinazoiva na kiasi cha Sh bilioni 1.5 sawa na asilimia moja ya Pato la Taifa ni mikopo mipya kwa ajili ya kugharamia miradi ya maendeleo.Kwa lengo la kuongeza kasi katika utekelezaji wa miradi ya miundombinu, serikali inatarajia kukopa Sh trilioni 2.32 kutoka soko la nje kwa masharti ya kibiashara, alisema.Aidha alisema Washirika wa Maendeleo wanatarajiwa kuchangia Sh trilioni 2.78 ambayo ni asilimia nane ya bajeti.Misaada na mikopo hii inajumuisha miradi ya maendeleo Sh trilioni 2.31, mifuko ya pamoja ya kisekta Sh bilioni 199.5, misaada na mikopo nafuu ya kibajeti Sh bilioni 272.8, alisema.Matumizi Dk Mpango alisema serikali inapanga kutumia Sh trilioni 33.11 kwa matumizi ya kawaida na maendeleo.Alifafanua Sh trilioni 20.86 zimetengwa kwa ajili ya matumizi ya kawaida ikijumuisha Sh trilioni 9.72 kwa ajili ya ulipaji wa deni la Taifa na Sh trilioni 7.56 kwa ajili ya mishahara.Aidha alisema Sh trilioni 3.58 ni kwa ajili ya matumizi mengineyo ikijumuisha Sh bilioni 460.5 kwa ajili ya matumizi yatokanayo na vyanzo vya ndani vya halmashauri.Alibainisha kuwa serikali imetenga fedha kwa ajili ya Uchaguzi wa Serikali za Mitaa mwaka 2019 na maandalizi ya Uchaguzi Mkuu wa mwaka 2020.Matumizi ya maendeleo yanatarajiwa kuwa Sh trilioni 12.25 sawa na asilimia 37 ya bajeti yote ambapo kiasi cha Sh trilioni 9.74 ni fedha za ndani na Sh trilioni 2.51 ni fedha za nje, alisema.Alisema kiasi cha Sh trilioni 2.48 ni kwa ajili ya mradi wa ujenzi wa Reli ya Kati ya Kisasa SGR Sh trilioni 1.44 ni kwa ajili ya Mradi wa Kufua Umeme Mto Rufiji, Sh bilioni 450 ni kwa ajili ya mikopo ya wanafunzi wa elimu ya juu.Alisema Sh bilioni 288 ni kwa ajili ya elimu bure. Aidha serikali imetenga jumla ya Sh bilioni 600 kwa ajili ya kulipa madeni yaliyohakikiwa ya watumishi, watoa huduma na makandarasi wa barabara, maji na umeme.Katika bajeti hiyo yenye sura mbili, moja ni ile inayoakisi uhalisia wa maisha ya Mtanzania kwa kufuta tozo 54 na hiyo ni matokeo ya siku chache zilizopita baada ya Rais John Magufuli kukutana na kufanya mazungumzo na wafanyabiashara Ikulu,Dar es Salaam na wao kueleza kero mbalimbali za tozo wanazokutana nazo.Aidha sura ya maisha ya wananchi kwenye bajeti hii ni pamoja na uamuzi wa serikali kufuta kodi ya ongezeko la thamani kutoka asilimia 18 hadi asilimia sufuri kwenye huduma za umeme unaouzwa kutoka Tanzania Bara kwenye Zanzibar.Dk Mpango alisema serikali inaona haja ya kuwainua wananchi wake na hususani wakulima na wajasiriamali wadogo ambapo kodi ya ongezeko la thamani imefutwa kwa vifaa vya kukaushia nafaka , ili kutoa unafuu kwenye gharama za kukausha nafaka kwa ajili ya kuzihifadhi na pia hatua hiyo itasaidia ukuaji wa kilimo cha mazao ya nafaka.Aidha kwenye sekta ya maji, mapendekezo ya bajeti ya mwaka 20192020 imegusa wananchi wa kawaida kwani imefuta pia ada ya matumizi ya maji kwa watumiaji wenye visima nyumbani ambayo ilikuwa ikitozwa kuanzia Sh 100,000 na kuendelea.Dk Mpango alisema kufutwa kwa ada hiyo kutasaidia wananchi wanaochimba visima vya maji kwa ajili ya matumizi binafsi nyumbani na kuwezesha upatikanaji wa maji hayo kwa gharama nafuu.Pia serikali imefuta kodi ya ongezeko la thamani kwenye makasha yenye majokofu yanayotumika kwenye kilimo cha kisasa cha mbogamboga kwa wakulima watakaoingiza makasha hayo nje kwa madhumuni ya kilimo tu.Kwenye sheria ya Usalama barabarani, serikali imeangalia kilio cha wananchi wengi kwa kuongeza muda wa leseni za udereva kutoka miaka mitatu ya sasa hadi kufika miaka mitano na hiyo inatokana na ukweli kwamba leseni hizo zimetengenezwa kwa uwezo wa kukaa hadi zaidi ya miaka 10.Kwa upande wa watoto, serikali pia imeona umuhimu wa watoto wengi kupata huduma bora za mavazi na kujisitiri kwa kufuta ushuru wa forodha kutoka asilimia 10 ya sasa hadi asilimia 0 kwenye malighafi ya kutengenezea taulo za watoto maarufu kama Baby Diapers kwa zile zinazotengenezwa nchini.Watakaofaidika na hili ni viwanda vinavyozalisha bidhaa hizo hapa nchini na utaratibu utakaotumika katika kuagiza unafuu wa ushuru ni ule wa kuwapa unafuu wa ushuru wa forodha,alisema Dk Mpango.Alisema kwenye sekta ya kilimo ambayo inaajiri asilimia kubwa ya wananchi nayo imeguswa kwa kufuta ushuru wa forodha kutoka asilimia 25 iliyokuwa ikitozwa awali kwenye vifungashio vya mbegu vinavyotumika na wazalishaji wa ndani.Akizungumzia kufutwa kwa tozo 54, Dk Mpango amefafanua kuwa upande wa Mamlaka ya Chakula na Dawa TFDA zimefutwa aina tofauti saba za kodi kero ikiwemo tozo ya ukaguzi wa maduka mapya ya samaki iliyokuwa ikitozwa Sh 50,000.Kwa upande wa Shirika la Viwango Tanzania TBS, nao walikuwa na tozo kero ambazo ni kati ya hizo 54, na zilizofutwa ni tozo sita na baadhi yake ni tozo ya Sh 50,000 ya maombi ya alama ya ubora TBS mark.Nyingine ni zile zilizo chini ya Mamlaka ya Maabara ya Mkemia Mkuu wa Serikali ambapo tozo 14 zimefutwa.Aidha msamaha wa kodi ya ongezeko la thamani uliokuwa ukitolewa kwenye taulo za kike umerejeshwa baada ya msamaha huo kutoonesha unafuu wa bei kwa walengwa, bali wanaonufaika ni wafanyabiashara.Pia serikali imepunguza ushuru wa forodha kutoka asilimia 100 hadi asilimia 35 kwa mwaka mmoja kwenye uagizaji wa sukari kutoka nje.Aidha kwa upande mwingine, ada ya leseni za udereva imeongezeka kutoka Sh 40,000 ya sasa hadi kufika Sh 70,000 kuanzia Julai Mosi mwaka huu, lakini hata hivyo uhai wa leseni ya udereva umeongezwa kutoka miaka mitatu hadi mitano.Kadhalika kwa pikipiki ya matairi matatu maarufu kama bajaj ada imeongezeka kutoka Sh 10,000 hadi Sh 30,000 na pikipiki kutoka Sh 10,000 hadi 20,000.Aidha kwa wapenda anasa ya bidhaa bandia za urembo nao wameongezewa ushuru ambapo nywele bandia zimewekewa ushuru kwa sasa kwa asilimia 25 kwa zile zinazotoka nje na asilimia 10 kwa zile zinazotengenezwa ndani ya nchi. Lengo la kuweka ushuru huo ni kuiwezesha serikali kupata mapato kwenye chanzo hicho kipya cha mapato.  <topic>: KITAIFA 