<classify> KATIKA juhudi za kulinda soko la bidhaa za ndani, serikali za Uganda na Kenya zimepiga marufuku bidhaa kutoka nje ya nchi za Jumuiya ya Afrika Mashariki EAC.Hatua hiyo imechukuliwa ili kutoa mwanya kwa bidhaa za nyumbani, kupata soko ndani ya ukanda huo. Rais wa Uganda, Yoweri Museveni alipiga marufuku baadhi ya bidhaa kutoka nje ya EAC kuingizwa nchini humo, hasa ambazo zinatengenezwa ndani ya Uganda, kwani kuendelea kuruhusu ni kuua soko la bidhaa za wazalendo.Wakati Uganda ikichukua hatua hiyo, wafanyabiashara wa samaki nchini Kenya wamepata ahueni baada ya marufuku ya kuagiza samaki kutoka nje ya nchi hususani China kutangazwa na Rais Uhuru Kenyatta.Tangazo hilo la kupiga marufuku uagizaji samaki kutoka nchi za kigeni, limetolewa baada ya wafanyabiashara wa sekta hiyo, kulalamika kuhusu ushindani mkubwa sokoni, unaoletwa na bidhaa za bei nafuu za kutoka China.Akiwa kwenye kikao cha kujadili masuala ya wafanyabiashara wadogo katika Chuo Kikuu cha Biashara cha Strathmore, Rais Uhuru Kenyatta alisisitiza kuwa ipo haja ya kuwa na zuio la muda ili kuyapa masoko ya bidhaa za ndani uhai.Kwa upande wa Uganda, Rais Museveni alitoa marufuku hiyo wiki iliyopita wakati alipokutana na ujumbe wa Chama cha Wazalishaji cha Uganda UMA, ukiongozwa na Mwenyekiti wa chama hicho, Barbra Mulwana katika Ikulu ya Entebbe.Katika kikao hicho kilichohudhuriwa pia na Waziri wa Biashara na Viwanda, Amelia Kyambadde, Waziri wa Fedha, Matia Kasaija na Waziri wa Nchi na Uwekezaji, Evelyn Anite, Rais Museveni alisema hakuna haja ya kuruhusu uingizwaji wa sukari kwa sababu bidhaa hiyo inatengenezwa nchini humo.Kwamba kama kuna upungufu, sukari inaweza kuagizwa katika nchi jirani ndani ya jumuiya, badala ya kukimbia nje. Hakuna haja ya kuingiza sukari au bidhaa nyingine yoyote ambayo tunazalisha wenyewe hapa Uganda au nchi za Afrika Mashariki.Kujaribu kufanya kitu kama hicho itakuwa ni kula rushwa, alisema Museveni. Rais Museveni alisema hayo wakati akijibu malalamiko, yaliyotolewa na mwenyekiti wa UMA akiwakilisha chama hicho kuhusu bidhaa za nje, kuharibu soko la bidhaa za ndani, ambazo hazina tofauti yoyote.Ujumbe huo ulilalamikia baadhi ya viongozi wa serikali kwa kuivuruga kaulimbiu ya chama hicho ya Nunua Uganda, Jenga Uganda kwa kifupi ikijulikana kama Bubu, inayolenga kuhimiza wananchi kununua bidhaa zinazotengenezwa ndani ya nchi.Mulwana alimwambia rais kuwa baadhi ya viongozi wa taasisi za umma, wanaendelea kununua bidhaa za nje ya nchi wakati kuna zinazotengenezwa na wananchi wa Uganda katika juhudi ya kujenga taifa lao.Akitoa msisitizo kuhusu marufuku hiyo, Rais Museveni alitishia kumfukuza kazi kiongozi yeyote atakayopendelea zaidi bidhaa za nje ya nchi, badala ya zile zinazotengenezwa na Waganda wenyewe nchini humo.Upatikanaji samaki Kenya Pamoja na ushindani mkubwa unaoletwa na samaki kutoka nje ambao wanapatikana kwa bei nafuu, takwimu zinaonesha kuwa idadi ya samaki imekuwa ikipungua kwa muda wa miaka mitatu mfululizo kutoka tani 98,000 mwaka 2016 hadi tani 92,000 mwaka uliopita kutoka Ziwa Victoria.Hali hiyo imesababishwa na kuenea kwa wingi kwa magugu maji na mbinu za uvuaji wa samaki zisizofaa. Pamoja na hayo, uchunguzi unaonesha kuwa idadi ya samaki aina ya sangara imepungua kwa kiasi kikubwa.Samuel Owino, mwanaharakati wa eneo la Dunga Beach, Kaunti ya Kisumu, alisisitiza kuwa wanajitahidi kuyalinda mazingira wanakozaa samaki kwenye Ziwa Victoria kama sehemu ya kampeni ya kuongeza samaki katika ziwa hilo.Katika Ziwa Turkana hali ni hiyo hiyo, ambako idadi ya samaki waliovuliwa wamepungua kutoka tani 70,000 mwaka 2016 hadi 4,000 mwaka uliopita. Chanzo cha hali hiyo kimetajwa kuwa uvuvi haramu unaoteketeza mazalia ya samaki na kukauka kwa maji ya Ziwa Turkana.Upungufu wa samaki katika maziwa mbalimbali nchini, umeikumba pia Bahari ya Hindi ambapo idadi ya samaki wanaovuliwa imepungua kwa asilimia 3.7. Takwimu zinaonesha kuwa samaki katika bahari hiyo wamepungua kutoka tani 24,000 mwaka 2016 hadi tani 23,000 mwaka huu.  <topic>: KITAIFA 