<classify> Na ELIZABETH HOMBO -DAR ES SALAAM MKUTANO wa Rais Dk. John Magufuli na wafanyabiashara kutoka wilayazote nchini uliofanyika Ikulu jijini Dares Salaam jana uliibua mazito kwa pande zote mbili. Wakati Rais Magufuli akisema anayo orodha ya kampuni hewa 17,446ambazo zimekuwa zikitumia mbinu ya kukwepa kodi kwa kudai marejesho ya fedha yaOngezeko la Thamani VAT, wafanyabiashara nao waliorodhesha yale yanayoonekanakukwaza biashara zao. RAIS MAGUFULI Rais Magufuli ambaye ndiyealiitisha mkutano huo alianza kwa kuwahutubia wafanyabiashara hao zaidiakisema baadhi yao wapo wasio waaminifuambao wamekuwa wakikwepa kodi kwa kutoa rushwa na wengine kufanya udalali nakujihusisha na uhalifu. Alisema jambo hilo limejitokeza katika biashara ya sukari, mafuta ya kulana korosho. Baadhi yao wamekuwa wakitumia mbinu ya kukwepa kodi kwa kudaimarejesho ya fedha ya Ongezeko la Thamani VAT wakati mauzo yaliyofanyika nihewa ya biashara za nje na kwenye hili nataka niseme wazi nina orodha yakampuni 17,446 ambazo zimehusika na tuhuma hizo,. Nitawapa nakala ya kampuni hizi hewa ili mkafanye uchambuzi wenu nakama yalikwepa kitu chochote yakajipange kulipa ndani ya siku 30. Miongoni mwa wanaofanya vitendo hivyo ni waliowahi kubinafsishiwaviwanda na Serikali, kupewa ardhi ili kuviendeleza, kwamba baadhi yao wameamuakuuza mitambo ya viwanda hivyo au kugeuza matumizi ya viwanda bila kufuatautaratibu. Wengine wametumia maeneo hayo kukopa fedha benki kwa ajili ya kazihiyo na hawajafanya, hiyo ni dhambi na wengine najua mko hapa. Baadhi ya wafanyabiashara wamejenga viwanda kama gelesha na kuvitumiakupokea bidhaa kutoka nje bila kulipa kodi stahiki kama vile bidhaa hizozimetengenezwa nchini,alisema Rais Magufuli aliingiza mkono kwenye mfuko wakoti lake ili kutoa flash yenye orodha ya kampuni hizo lakini akashindwakuipata mara moja huku mwenyewe akishangazwa akisema au amelogwa?. Baada ya kuhangaika kwa muda wa dakika kama mbili bila mafanikio,ndipo wasaidizi wake wakamsaidia kuitoa. Aidha, alisema kumekuwa na uongezaji wa marejesho ya fedha ya VAT kwawafanyabiashara ili waweze kupewa fedha nyingi kutoka serikalini huku akiuitakuwa ni wizi. Rais magufuli alisema baadhi ya wafanyabiashara wamekuwa wakitengenezavitabu vya hesabu ili kukwepa kupeleka kodi kubwa ya ongezeko ya thamaniMamlaka ya Mapato nchini TRA. Linapofika suala la kuwasilisha asilimia 18 ya VAT wengi wamekuwawakibaki nayo kama mtaji badala ya kuipeleka serikalini na wamekuwawakitengeneza vitabu tofauti. Kimoja ni cha benki chenye mahesabu ya kweli yenye faida na kitabukingine ni cha TRA. Kwa kawaida kile kinachopelekwa benki kinakuwa cha kwelilakini kinachokwenda TRA ni kidogo wakati mwingine kinaonyesha hasara. Nataka nitoe mfano wa kampuni tatu, moja ya kampuni ina vitabu vitatuna fedha zake ni hatari ukiangalia, nina uhakika huyo mfanyabiashara ataendaakairudishe hiyo fedha iliyokuwa inatakiwa. Kampuni nyingine namba mbilitaarifa ya benki inaonyesha mwaka 2017 faida ilikuwa Sh milioni 958 lakini iliyopelekwa TRA ni Sh milioni 20 kwenyekitabu cha pili, kampuni namba tatu mwaka 2017 taarifa ya benki inaoyesha faidailikuwa Sh milioni 501 lakini TRA iliambiwa kuwa imepata faida ya Sh milioni72. Kampuni hiyo hiyo mwaka 2018 ilipeleka benki Sh milioni 508 hukukitabu cha TRA kikionyesha ni Sh milioni tatu. Kampuni namba nne ilipeleka kitabu benki chenye taarifa ya faida yaSh bilioni 5.03 lakini TRA waliambiwa kuwa wamepata faida ya Sh milioni 255,alisemaRais Magufuli. TAASISIKUKWAMISHA BIASHARA Pamoja na hilo Rais Magufuli pia alizungumzia uwepo wa taasisi nyingizinazofanya shughuli za aina moja, ambazo zimekuwa ni chanzo cha kukwamishaukuaji wa biashara nchini. Alisema uwepo wa utitiri huo wakati mwingine umekuwa kikwazo kuanzishana kuendesha shughuli za biashara nchini. Alizitaja taasisi hizo ambazo zimekuwa zikiingiliana kimajukumu kuwani Shirika la Viwango Tanzania TBS, Wakala wa Usalama na Afya Mahala Pa KaziOSHA, Mamlaka ya Chakula na Dawa Tanzania TFDA. Nyingine ni Ofisi ya Mkemia Mkuu, Wakala wa Vipimo, NEMC, Tume yaUshindani, Ewura, Sumatra na nyingine nyingi zimekuwa zikihusika katika kutozatozo na ada mbalimbali. Siyo katika upande wa udhibiti tu bali hata katika taasisizinazoratibu ukuzaji wa biashara na ujasiriamali nchini zipo nyingi na wengi wanaifahamuSido lakini sina uhakika kama wanafahamu juu ya shughuli zinazofanywa naShirika la Utafiti wa Maendeleoya Viwanda Tanzania Tirdo. Kutokana na utitiri wa taasisi hizo zimekuwa hazihudumiwi na zimekuwazinashindwa kutekeleza majukumu yake ipasavyo,alisema Rais Magufuli. Katika hoja hiyo hiyo aliinyooshea kidole Taasisi ya Sekta Binafsi nchiniTPSF, akisema ni ya muda mrefu lakini hana uhakika kama inawasaidiawafanyabiashara. Pia alisema pamojawafanyabiashara wa nje na kuja nchini lakini hajaona matokeo ya ujio wao tanguwaanze kutembelea nchini. Ukiangalia combination yaTPSF sina uhakika kama ina wafanyabiashara kutoka mikoani, ni kundi la watufulani ambao wanakaa Dar es Salaam, unajua najitahidi niwe muwazi leo ilitutafute majibu ya kujibu. TPSF sina uhakika sana kama nichombo kinachowawakilisha wafanyabiashara wote na ndiyo maana niliagiza wakuuwa wilaya na mikoa watoe wafanyabiashara watano watano kila wilaya waje kwenyekikao hiki ili tuje tusemane tupate ukweli,alisema Magufuli. Sasa hayo mtayajibu ninyiwenyewe mimi si jukumu langu ila mwangalie je uwakilishi wa wafanyabiasharakweli umegusa nchi nzima, kuna umuhimu wa kuanzisha chombo kinginekitakachowafikia moja kwa moja, je mkurugenzi wenu ana duka au kiwanda. Ukiwa msemaji wawafanyabiashara lazima uijue biashara vilivyo ili tufike mahali tutengeneze kituambacho kitawasimamia ninyi,alisema Magufuli. AFUTA TOZO 101 Katika hatua nyingine RaisMagufuli alisema tangu alipoingia madarakani, tozo 101 za kilimo, uvuvi,ufugaji na uchimbaji wa madini zimefutwa. Kodi zikiwa chache na viwango vikiwa vidogobiashara inastawi, kinyume chake biashara inadumaa na hii ndiyo sababu tumeanzakuchukua hatua za kupunguza viwango na utitiri wa kodi, tozo na ada zinazotozwanchini. Tumerekebisha baadhi ya sheriazilizokuwa kikwazo cha kufanya biashara nchini ikiwemo ya Shirika la ViwangoTanzania TBS, Wakala wa Vipimo, Tume ya Ushindani, Mahakama inayosimamiaushindani wa biashara. Lakini pia tunatafuta masokona kuboresha huduma za biashara katika kutafuta masoko ya bidhaa tunazozalishanchini kupitia maonyesho mbalimbali,alisema. Alisema ili kustawisha biasharawameanzisha huduma za pamoja Electronic single stop shop ilikurahisisha upatikanaji wa huduma muhimu kwa wafanyabiashara. MAFANIKO KIBISHARA Akizungumzia kuhusu mafaniko yaserikali kibiashara, Rais Magufuli alisema pamoja na mdororo wa uchumi lakini Tanzaniaimeendelea kufanya vizuri kibiashara. Alisema mwaka 2018 iliuzakwenye soko la Afrika Mashariki EAC, bidhaa zenye thamani ya dola zakimarekani milioni 447.5 ikilinganishwa na dola za kimarekani milioni 349.6mwaka 2017. Bidhaa tulizoagiza kutoka nchiza Afrika Mashariki mwaka 2018 zilikuwa za dola za kimarekani milioni 302.93ikilinganishwa na dola za Marekani milioni 220.4 mwaka 2017. Katika soko la Jumuiya yaUshirikiano na Maendeleo Kusini mwa Afrika SADC mwaka 2018 Tanzania iliuzabidhaa zenye thamani ya dola za Marekani milioni 999.34 ukilinganisha na dolaza Marekani milioni 877.8 mwaka 2017. Bidhaa zilizonunuliwa kutoka SADC zilikuwa nathamani ya dola za kimarekani milioni 604.3 ikilinganishwa dola za Marekanimilioni 600.6 mwaka 2017,alisema. Alisema tangu Serikali ya awamuya tano ilipoingia madarakani, jumla ya kampuni na biashara mpya 74,715zimesajiliwa huku kati yake 30,716 zikisajiliwa na Brela. Alisema majina ya biashara54,657 yamesajiliwa huku leseni za bishara zilizotolewa na mamlaka za serikaliza mitaa ni 655,340 huku viwanda vipya 3,500 vikijengwa. ATAMANIMABILIONEA 100 Aidha Rais Magufulialisema atakapomaliza muda wake wa uongozi, anatamani Tanzania iwe namabilionea zaidi ya 100. Alisema suala hilo litamfanya afurahi kuwa anamaliza muda wake na kuacha mabilionea wengikatika nchi kutokana na kile alichokuwa akikifanya katika kuboresha mazingiraya biashara. Thubutuni na msiogope kufanya biashara ya aina yoyote, nchi yetuimebarikiwa kuwa na ardhi nzuri, rutuba, maji kwa ajili ya uvuvi, mifugo,madini fursa nyingi za uwekezaji zitumieni ili ziwanufaishe ili siku nikiwanaondoka angalau niache wafanyabiashara mabilionea zaidi ya 100 nitafurahisana. Biashara mipakani kwetu Watanzania bado iko chini, tutumie fursaya masoko ya Afrika ya Mashariki na SADC ili tuweze kwenda mbali kwa sababumasoko haya yanaunganisha mamilioni ya watu. Semeni yale yote ambayo mnaona ni kero kwenu na mnataka tuyafanyiekazi, msiogope na kila mmoja azungumze kadiri anavyoona kwa faida,alisema.  <topic>: KITAIFA 