<classify> RAMADHAN HASSAN DODOMA SERIKALI imetoa Mapendekezo yaMpango wa Maendeleo wa Taifa na ukomo wa bajeti ya Serikali kwa mwaka 202021,ambapo inatarajia kukusanya na kutumia Sh trilioni 34.88, ambazo kwa kiasikikubwa zitajikita kwenye miradi ya ujenzi na Uchaguzi Mkuu unaotarajiwakufanyika Oktoba. Waziri wa Fedha na Mipango, Dk. Philip Mpango,akiwasilisha mapendekezo mbele ya wabunge Dodoma jana, alisema kwa kuzingatiasera za bajeti kwa mwaka 202021, Sh trilioni 34.88 zinatarajiwa kukusanywa nakutumika. Mapendekezoya kiwango na ukomo wa bajeti ya mwaka 202021 yamezingatia mahitaji halisi yaugharamiaji wa miradi mikubwa ya kimkakati, ulipaji wa mishahara na deni laSerikali pamoja na utekelezaji wa vipaumbele vingine vya taifa. Mapendekezoya kiwango na ukomo yanajumuisha mapato ya ndani ya Sh trilioni 24.07 sawa naasilimia 69 ya bajeti yote, mikopo ya ndani Sh trilioni 4.90, mikopo ya njeyenye masharti ya kibiashara Sh trilioni 3.04 na misaada na mikopo nafuu kutokakwa washirika wa maendeleo Sh trilioni 2.87 sawa na asilimia 8.2 ya bajetiyote, alisema Dk. Mpango. Alisema katika bajeti hiyo, Sh trilioni 21.98zimetengwa kwa matumizi ya kawaida na Sh trilioni 12.90 za matumizi yamaendeleo sawa na asilimia 37.0 ya bajeti yote. Bajeti ya maendeleo inajumuisha Sh trilioni10.16 fedha za ndani, sawa na asilimia 78.8 na Sh trilioni 2.74 fedha za nje.Matumizi haya yanajumuisha gharama za Uchaguzi Mkuu wa mwaka 2020, alisema Dk.Mpango. Alisema bajeti ya mwaka 202021inazingatia azma ya Serikali ya awamu ya tano chini na uongozi wa Rais Dk. JohnMagufuli, ya kujenga uchumi wa viwanda na kuboresha ustawi wa jamii. Dk. Mpango alisema bajeti yamwaka 202021 ni ya mwisho katika utekelezaji wa ilani ya CCM ya mwaka 2015. Hivyo, bajeti hii itaendelea nautekelezaji wa maeneo makuu manne yaliyoainishwa katika ilani, ambayo nikuondoa umasikini na kupunguza tatizo la ukosefu wa ajira kwa vijana. Mengine ni kuendeleza vitadhidi ya rushwa na ubadhirifu wa mali za umma na kuendelea kudumisha amani,ulinzi na usalama wa maisha ya wananchi na mali zao. Ili kufikia malengo hayo,Serikali itaendelea kuongeza na kuimarisha ukusanyaji wa mapato ya ndanikugharamia shughuli za Serikali, ikiwemo utekelezaji wa miradi mikubwa ya kimkakatina uboreshaji wa huduma za kijamii kwa lengo la kuleta maendeleo ya haraka. Aidha, Serikali itaendeleakusimamia nidhamu katika matumizi ya fedha za umma na kufanya ufuatiliaji natathmini ya matumizi, hususan katika miradi ya maendeleo. Lengo kuu ni kupata thamanihalisi ya fedha katika utekelezaji wa miradi ya maendeleo. Kama mnavyofahamu, mweziOktoba mwaka huu tutafanya Uchaguzi Mkuu wa Rais, wabunge na madiwani. Kwaupande wa Serikali, tumejipanga kikamilifu katika maandalizi ikijumuishamahitaji ya kibajeti kwa ajili ya kufanikisha uchaguzi huo. Napenda kuchukua nafasi hiikuwasihi Watanzania wote washiriki uchaguzi huu muhimu na wazingatie umuhimu wakuendelea kudumisha amani ya nchi yetu. Kila anayehusika atekelezewajibu wake kulingana na nafasi yake tukianzia kwa viongozi wa madhehebu yadini, wagombea wa nafasi mbalimbali, wapigakura, Tume ya Taifa ya Uchaguzi,vyombo vya ulinzi na usalama, wasimamizi wa uchaguzi, vyombo vya habari na hatawaangalizi wa kimataifa watakaokuwepo nchini wakati huo. Napenda kuwahakikishiaWatanzania na jumuiya ya kimataifa kuwa uchaguzi utazingatia haki na utafanyikakwa usalama, amani na utulivu wa hali ya juu, alisema Dk. Mpango. SERA ZA MAPATO NA MATUMIZI MWAKA 202021 Dk. Mpango alisema katika mwaka 202021, mapato ya Serikaliyanatarajiwa kuongezeka na hivyo kuweza kugharamia miradi mikubwa ya kimkakati. Alisema katika kufanikisha azma hiyo, sera za mapato kwa mwaka 202021zitajielekeza kwenye kuboresha mazingira ya uendeshaji biashara na uwekezajikwa kutekeleza mpango kazi wa kuboresha mazingira ya biashara nchini ili kukuzabiashara ndogo na za kati kwa ukuaji endelevu wa uchumi. Dk. Mpango alisema zitajikita pia kuboresha mazingira ya ulipaji kodikwa hiyari pamoja na upanuzi wa wigo wa kodi, kuimarisha usimamizi wa sheria zakodi ili kutatua changamoto za ukwepaji kodi na kupunguza upotevu wa mapato. Alisema pia zitajikita kuimarisha usimamizi wa ukusanyaji wa mapato yandani yakijumuisha mapato ya mamlaka za Serikali za Mitaa kwa kuhimiza matumizisahihi ya mifumo ya Tehama, kuwianisha na kupunguza tozo na ada mbalimbali ilikuboresha mazingira ya kufanya biashara na uwekezaji. Alisema zitajikita pia kuendelea kutekeleza Mwongozo wa Ushirikiano waMaendeleo Tanzania DCF na kuendelea kukopa kutoka katika vyanzo vyenyemasharti nafuu na mikopo inayotolewa kwa utaratibu wa udhamini kutoka taasisiza udhamini wa mikopo. Katika mwaka 202021, Serikali itaendelea kusimamia nidhamu yamatumizi ya fedha za umma lengo kuu ni kuziba mianya ya uvujaji wa fedha zaumma na kuelekeza kiasi kikubwa cha fedha kwenye miradi mikubwa ya kimkakati namiradi mingine muhimu. Aidha, Serikali itaendelea kuhakiki, kulipa na kuzuiaongezeko la uzalishaji wa madeni ya Serikali, alisema Dk. Mpango. Mchanganuo wa mapato na matumizi A. Mapato ya Ndani Serikali Kuu Sh trilioni 23.250 i Mapato ya Kodi TRA Sh trilioni 20.325 ii Mapato yasiyo ya kodi Sh trilioni 2.924 B. Mapato ya Halmashauri Sh bilioni 814 C. Misaada na Mikopo nafuu kutoka Washirika waMaendeleo Sh trilioni 2.874 i Misaada na Mikopo nafuu GBS Sh bilioni138 iiMisaada na Mikopo nafuu ya Miradi Shtrilioni 2.460 iiiMisaada na Mikopo nafuu ya Kisekta Sh bilioni275 D. Mikopo ya Ndani na Nje Sh trilioni 7.939 i Mikopo ya Nje Sh trilioni 3.035 ii Mikopo ya Ndani Sh trilioni 1.588 iiiMikopo ya Ndani- Rollover Sh trilioni3.316 JUMLA YA MAPATO YOTE ABCD Sh trilioni 34.879 Matumizi E. Matumizi ya Kawaida Sh trilioni 21.980 i MfukoMkuu wa Serikali Sh trilioni 10.476 -Malipo ya Riba Ndani Sh trilioni 1.630 -Malipo ya Mtaji Ndani Rollover Sh trilioni3.316 -Malipo ya Mtaji Nje Sh trilioni 2.463 Malipo ya Riba Nje Sh trilioni 1.239 Michango ya Serikali kwenye Mifuko ya Hifadhiza Jamii Sh trilioni 1.299 -Matumizi Mengine ya Mfuko Mkuu Sh bilioni527 ii Mishahara Sh trilioni 7.762 iiiMatumizi Mengineyo OC Sh trilioni 3.741 Malipo ya Madeni yaliyohakikiwa Sh bilioni200 Matumizi mengineyo Sh trilioni 3.541 F. Matumizi ya Maendeleo Asilimia 37.0 ya BGT Shtrilioni 12.899 i Fedha za Ndani Sh trilioni 10.163 -Malipo ya Madeni yaliyohakikiwa Sh bilioni400 -Ugharamiaji wa SGR Sh trilioni 2.100 -Ugharamiaji wa Mradi wa Umeme wa Julius Nyerere Shtrilioni 1.600 -Miradi mingine Sh trilioni 6.063 iiFedha za Nje Sh trilioni 2.736 JUMLA YA MATUMIZI YOTE EF Sh trilioni 34.879 NAKISI YA BAJETI ASILIMIA YA PATO LA TAIFA 2.6  <topic>: KITAIFA 