<classify> MATUKIO ya ukatili wa watoto hususani ubakaji na ulawiti pamoja na ukatili wa kimwili yamekuwa yakiendelea kushamiri nchini na kufikia asilimia 66 huku mauaji yanayotokana na imani za kishirikina yakielezwa kupungua kidogo.Kanda ya ziwa inaongoza kwa matukio ya ukatili wa watoto kwa asilimia 38,ikifuatiwa na kanda ya nyanda za juu kusini kwa asilimia 32,kanda ya Pwani asilimia tisa,kanda ya kaskazini asilimia tisa,kanda ya kati asilimia saba na kanda ya magharibi asilimia tano.Aidha matukio ya ukatili dhidi ya wanawake haswa ukatili wa kimwili unaotokana na mauaji ikiwemo wivu wa kimapenzi yamekuwa yakiongezeka.Vilevile matukio mengi ya mimba za utotoni yameripotiwa Tanzania Bara kwa kipindi kinachoanzia Januari hadi Juni mwaka huu 2019 hususani katika mikoa ya Mara, Mwanza Kagera na Lindi jambo lililosababisha wasichana wengi kukatisha masomo.Hayo yamebainika katika ripoti ya nusu mwaka ya haki za binadamu ya mwaka 2019,ambayo imezinduliwa na Kituo Cha Sheria Na Haki za Binadamu LHRC.Akizungumzia utafiti uliofanywa na kituo hicho,Mtafiti Mwandamizi wa LHRC, Fundikira Wazambi alisema katika ukatili wa watoto ubakaji unachukua asilimia zaidi ya 90 huku ukatili wa kimwili ukiwa ni asilimia 34.Alisema wafanyaji wakuu wa ukatili dhidi ya watoto wameendelea kuwa watu wa karibu wa mtoto ikiwemo wazazi,ndugu,jamaa,majirani na walimu.Wazambi alisema matukio hayo ya ukatili dhidi ya watoto yameripotiwa zaidi katika mikoa ya Tabora,Njombe,Geita,Songwe,Simiyu, Pwani, Ruvuma, Kilimanjaro, Katavi, Mara, Dodoma,Kagera, Mwanza, Iringa, Morogoro, Singida, Tanga, Rukwa na Dar es Salaa.Alisema upande wa mkoa wa Mwanza, ulawiti wa watoto unaofanywa na watoto wenzao umeonekana kuwa changamoto katika kata 17 ikiwemo ya Igofo,Igoma,na Nyegezi. Matukio mengi ya ukatili wa watoto hasa ya kingono yamekuwa yakiriporiwa zaidi katika wilaya ya Misungwi,Mwanza, alisema na kuongeza kuwa wilaya ya Geita pia inasemekana kuwa na ongezeko la vitendo vya ukatili wa kingono dhidi ya watoto ambapo kwa kipindi cha miezi mitatu,jumla ya watoto 21 waliripotiwa kubakwa.Alisema mkoani Morogoro, matukio ya ukatili dhidi ya watoto unashamiri ikiwemo watoto kupewa adhabu za kikatili ikiwemo kumwagiwa maji ya moto na kuunguzwa sehemu mbalimbali za miili yao sababu ya makosa madogo mfano kupika mboga bila ruhusa ya mzazi au mlezi.Aidha alisema mhimili wa Mahakama umeendelea kujitahidi kuchukua hatua na kutoa adhabu kali kwa watu wanaofanya ukatili wa kingono dhidi ya watoto hasa katika mikoa ya Kilimanjaro,Dar es Salaam, Tanga, Simiyu, Mbeya, Tabora, Kigoma, Mwanza, Geita, Singida,Lindi na Morogoro.Kuhusu ukatili kwa wanawake alisema wivu wa mapenzi umekuwa mojawapo ya sababu kuu za ukatili wa kimwili huku ukatili wa kingono ukiwa ni changamoto kubwa kwa kundi hilo hususani mkoani Kigoma ambao kundi la vijana huwavamia wanawake majumbani mwao na kuwabaka.Kuhusu watu wenye ulemavu alisema ubaguzi na ukatili zimeendelea kuwa changamoto kubwa kwao na kuwafanya kushindwa kufurahia haki zao kikamilifu.Awali akizungumza,Mkurugenzi wa LHRC, Anna Henga alisema utafiti pia ulibaini kuwepo kwa changamoto katika mazingira ya elimu hasa mkoa wa Geita wanafunzi takriban 4000 wa shule za msingi za Mwaloni na Ihunamilo wakikosa matundu ya vyoo na kuwapasa kwenda kwa majirani.Hata hivyo alisema vifo vitokanavyo na ajali za barabarani zimepungua kidogo na marekebisho ya sheria ya asasi za kiraia yakiathiri uhuru wao wa kujumuika.Kadhalika aliishauri serikali kukamilisma mchakato wa kuteua makamishna wa tume ya haki za binadamu kwa ajili ya kusimamia masuala ya haki za binadamu na utawala bora nchini.Aidha walipendekeza watoto ambao wamekuwa ni wahanga wakuu wa ukatili kupewa ulinzu zaidi na kuwa salama ili waweze kufurahia haki zao na serikali kuanzisha mchakato wa kufanyia marekebisbo sheria ambazo ni kandamizi kwa haki za binadamu.  <topic>: KITAIFA 