<classify> RAIS John Magufuli ametoa vitambulisho maalumu 670,000 vya wafanyabiashara ndogo machinga na mamalishe, vitakavyogawiwa nchi nzima kwa lengo la kuwasaidia kufanya biashara zao kwa uhakika sambamba na kutambuliwa na Mamlaka ya Mapato Tanzania TRA.Pamoja na hayo, Rais huyo amezitaka mamlaka husika nchini ikiwemo TRA, Wizara ya Fedha Hazina na wakuu wa mikoa, kuhakikisha wanashirikiana kwa kuweka utaratibu wa pamoja, utakaoondoa mianya yote ya ukwepaji kodi.Tayari Dk Magufuli amebainisha kuwa anayo orodha ya wafanyabiashara, tena wakubwa wanaokwepa kodi, wakiwamo 1,422, ambao mpaka sasa hawajachukuliwa hatua na mamlaka yoyote.Dk Magufuli alisema hayo katika kikao cha kazi kati yake na viongozi wa TRA, wakuu wa mikoa na makatibu tawala, kilichofanyika jijini Dar es Salaam jana kujadili mapato ya nchi. Katika kikao hicho, aliwakabidhi wakuu hao wa mikoa kila mmoja vitambulisho 25,000 na kuagiza vitolewe kwa wafanyabiashara hao, ambao nao kila mmoja atatakiwa kuvilipia Sh 20,000, ambayo ni gharama halisi ya utengenezwaji wake. Alisema mfanyabiashara ambaye ana mtaji usiozidi Sh milioni nne, ndiye anayestahili kupatiwa vitambulisho hivyo.Na kila atakayepatiwa kitambulisho hiki asibughudhiwe na mtu yeyote na atakuwa huru kufanya kazi sehemu yoyote Tanzania. Haiwezekani mama lishe anayeuza samaki kila siku anabughudhiwa na kukimbizwa huku mara kule, wengine wanamwagiwa vitu vyao bila kujali, sasa nimeamua kufanya tofauti nimechapisha vitambulisho mimi mwenyewe tena bure, alisema Rais Magufuli.Alisema vitambulisho hivyo vina alama ya siri, ambayo ili itambuliwe lazima utumie mashine maalumu na vimeandikwa Kitambulisho cha Mjasiriamali Mdogo, vimetolewa na Wizara ya Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa Tamisemi, ambapo Rais naye ana kitambulisho namba T 000.Mwanzoni mwa mwaka huu, TRA ilianzisha mfumo wa kuwapatia vitambulisho machinga ili kuwatambua na kurasimisha shughuli hiyo, ambapo ilielezwa kuwa zaidi ya machinga 20,000 wangesajiliwa nchini kote ; na tayari baadhi ya majiji, yalikuwa yameanza kufanya usajili huo. Rais Magufuli alisema kitambulisho hicho ni kwa ajili ya matumizi ya TRA pekee.Alisema katika ugawaji wa vitambulisho hivyo, ni lazima kuandika jina la mfanyabiashara kwenye kitambulisho na kubaki na namba yake ya kitambulisho; na majina ya wafanyabiashara hao yakabidhiwe ofisini kwake. Na niseme kwa dhati, mtu utakayemkuta na kitambulisho hiki anafanya biashara ya chini ya shilingi milioni nne hata kama ana kibanda msimsumbue, wala halmashauri isiende kukusanya hela, muangalie tu kama mfalme, wala mgambo asipite pite pale, na nawaomba wamachinga na mama lishe wakivae tu kwa jeuri, alisema Rais Magufuli.Aliwatakaa wafanyabiashara hao kuwa waaminifu, wasitumiwe na wafanyabiashara wakubwa, kuwauzia bidhaa zao na pia waangalie sehemu sahihi ya kufanyia biashara. Aliwataka wakuu wa mikoa, kutoa taarifa watakapopungukiwa vitambulisho hivyo, ambavyo ni vya mwaka mmoja, ili wapewe vingine. Alisema kwamba hakuna atakayeweza kuvighushi, kwani vimedhibitiwa.Katika mkutano huo, baada ya kugawa vitambulisho hivyo kwa baadhi ya wakuu wa mikoa, baadhi yao walianza kugawa vitambulisho kwa wafanyabiashara wadogo, akiwemo Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam, Paul Makonda. Suala la ulipaji kodi Akizungumzia suala la kodi, Dk Magufuli alionesha kukerwa na makusanyo hafifu ya mapato ya serikali, ambapo amesema hali hiyo inatokana na mamlaka zinazokusanya mapato, kushindwa kutumia fursa za mapato kukusanya, ikiwa ni pamoja na taratibu za kodi kuwa na mapungufu.Alitaja mapungufu hayo ya TRA kuwa pamoja na kuweka viwango vya kodi juu, kushirikiana na wafanyabiashara kukwepa kodi, urasimu na kushindwa kusimamia mifumo ya kodi. Aliwataka kuweka mazingira rafiki ya watu kulipa kodi na kuimarisha mifumo ya kielektroniki katika ukusanyaji kodi. Ukusanyaji wa mapato ni muhimu kwa maendeleo ya nchi, kwani kodi inasaidia katika miradi mbalimbali, nawapongeza watumishi wa TRA kwa kazi nzuri ya kukusanya kodi, lakini bado kuna changamoto ya ukusanyaji mapato bado ni hafifu sana, alisema Rais Magufuli.Alisema kutokana na mapungufu hayo ya mfumo wa taratibu za kodi, Tanzania sasa ina wigo mdogo wa kodi kwa uwiano wa makusanyo na pato la taifa, ikilinganishwa na nchi nyingine za Afrika Alisema uchumi wa nchi unakua na hali ya mfumuko wa bei iko vizuri, lakini nchi haifanyi vizuri katika makusanyo ya mapato; na ndio maana ameamua kuitishwa kikao hicho.Tanzania ina watu milioni 55 lakini idadi ya walipakodi ni watu milioni 2.27, uwiano wa kodi kwa GDP kwa asilimia ni asilimia 12.8, hii inatokana na nchi yetu kushindwa kutumia fursa ya vyanzo vya mapato vilivyopo katika kukusanya kodi, lazima tuseme kweli tumeshindwa, alisema Rais Magufuli. Alieleza kuwa miaka mitatu iliyopita, ukusanyaji mapato uliongezeka, hata hivyo kinachokusanywa bado ni kidogo, ukilinganisha na baadhi ya nchi Afrika.Alibainisha kuwa TRA inayo mapungufu, ikiwemo kuwa na tatizo la ugawaji wa watumishi bila uwiano na majukumu katika mikoa na wilaya, baadhi ya maeneo kuwa na watumishi wengi bila tija na watumishi wazuri kupigwa vita.Huyu hafai, huyu anafaa, na wanapelekwa watumishi wengine kwa sababu ya kupendelewa na matumizi ya mifumo ikiwemo EFDs hayajakamilika hali inayosababisha upotevu wa mapato, badala ya kutoa risiti za EFDs anakupa risiti ya kuandikwa kwa mkono, alisema.Alitaja changamoto nyingine za mamlaka hiyo kuwa ni baadhi ya mameneja kukwepa majukumu yao, mawasiliano hafifu kati ya viongozi wa juu na wale wa chini, kupanga malengo bila kufanya utafiti na kushindwa kusimamia kodi kwenye bandari kavu na wafanyabiashara wanaosafirisha na kuingiza bidhaa nchini. Kodi ya majengo, nyumba Alisema kuna malalamiko mengi kutoka kwa wananchi kuhusu viwango vikubwa vya kodi wanavyotoza, ikiwa ni pamoja na kodi ya majengo.Ndio sababu majengo yaliyosajiliwa mpaka sasa ni milioni 1.6, hiki pia ni kichekesho kwa ukubwa wa Tanzania na idadi ya watu waliopo, haiwezekani tuwe na idadi hiyo ya majengo, alisema.Alisema inawezekana kilichofanya TRA wasajili idadi hiyo ndogo ya majengo, ni viwango vikubwa wanavyotoza. Aliagiza Wizara ya Fedha na Mipango na TRA, kuangalia upya viwango vya kodi, ambavyo wanaweza kumudu ili watu wajitokeze kulipa kwa hiyari. Alishauri kodi kuwa Sh 10,000 kwa nyumba za kawaida na 20,000 kwa ghorofa kwa nyumba za Wilayani na Vijijini na Sh 50,000 kwa nyumba za kawaida na ghorofa.Aliagiza tozo izingatie hati ya kiwanja ; na sio idadi ya nyumba zilizopo kwenye kiwanja. Alisema nchi pia haifanyi vizuri katika ukusanyaji wa mapato yasiyo na kodi na mashirika mengi hayatoi gawio. Alitoa mwito kuongeza bidii katika kukusanya kodi.Rais Magufuli alisema baadhi ya wafanyabiashara, wanatumia mianya kukwepa kodi kwa kuongeza gharama za uzalishaji na uendeshaji na kampuni nyingine zinatangaza kupata hasara kila mwaka ili kukwepa kodi. Rais alisema mazingira ya ufanyaji biashara nchini, sio mazuri hasa katika kuvutia wawekezaji na huduma mbalimbali, tozo nyingi, ucheleweshaji bandarini na vizuizi barabarani.Alisisitiza kuwa kuna uhusiano mkubwa kati ya mfumo wa kodi na mazingira bora ya biashara na ongezeko la mapato. Hata hivyo, Rais Mafuli pia alisema ana taarifa za wafanyabiashara wanapitisha bidhaa zao bila kulipa kodi na kubainisha kuwa kuna wafanyabiashara 1,422 wanapitisha bidhaa bila kulipa kodi.Ninafahamu wakwepa kodi wanapita kila mahali, kuna maeneo mengi wanapitisha bidhaa bila kulipa kodi, ukienda kule Mwakibinga Tanga, Dar es Salaam kule Mbweni, Ununio na maeneo mengine ni maeneo maarufu ya kukwepa kodi, TRA wapo, polisi wapo, waziri upo, katibu mkuu, wakuu wa mikoa na wakuu wa wilaya mpo, katibu tarafa, mmeshindwa kitu gani?Wanashirikiana na maofisa TRA walio katika mipaka hiyo na wanajulikana, biashara ya Kariakoo wanajulikana wanaleta makontena mpaka 700 kwa mwaka na wanawaletea wengine wakati wana uwezo wa kuagiza, kweli TRA hamjui, mkuu wa mkoa hujui, mkuu wa wilaya hujui sitaki kuwataja wengine anaishia na O, serikali inakosa mapato, alisema.Kamishna Mkuu wa TRA, Charles Kichere alisema makusanyo ya mapato yameimarika na hiyo inatokana na usimamizi imara wa Rais Magufuli. Pia, alisema sasa wanapitia mifumo yao ya Tehama ili kuondoa utegemezi katika mifumo ya nje iliyokuwa ikitumika.  <topic>: KITAIFA 