<classify> WIZARA ya Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto imesema, wanawake wanaonyonyesha watoto wachanga kwa kuchanganyia na vyakula vingine wanahatarisha afya za watoto kwa kuwa wanakosa virutibisho muhimu na matokeo yake kukumbwa na udumavu wa mwili na akili na kusababisha vifo chini ya miaka mitano.Kaimu Mkurugenzi Msaidizi Huduma za Lishe kutoka Wizara hiyo , Dk Grace Moshy amesema hayo mjini Morogoro katika mada ya Hali ya lishe na hatua za Serikali za utoaji elimu kwa jamii kuhusu lishe bora wakati wa mdahalo wa siku ya chakula Duniani kwa mwaka 2019 yenye kauli mbiu ya Lishe bora kwa Ulimwengu usio na njaa.Mdahalo huo uliandaliwa na Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa FAO .Uliwashirikisha viongozi wa serikali, Naibu Mawaziri, Omary Mgumba Kilimo na Dk Faustine Ndugulile wa Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto na wale wa asasi zisizo za serikali, wahadhiri na wanafunzi wa Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA.Dk Moshy alisema utafiti uliofanywa na wizara hiyo miaka ya hivi karibuni umebaini wanawake wanaofuata utaratibu wa unyonyeshaji maziwa yao ndani ya kipindi cha miezi sita ni asilimia 58 na iliyobakia wananyonyesha watoto wao kwa kuchanganya na vyakula vingine.Alisema katika unyonyeshaji wa maziwa na mama pekee , hali bado si sawa kwani wanawake wengi hawanyonyeshi watoto inavyopaswa wala kufuata taratibu za unyonyeshaji zinazotakiwa.Mtoto baada ya kuzaliwa kwanza anatakiwa anyonyeshwe ndani ya saa moja lakini wengi kutokana na sababu mbalimbali wanachelewa kuanza kunyonyesha. Vile vile kwenye kunyonyesha mtoto anapaswa anyonyeshwe ndani ya miezi sita, anyonye maziwa ya mama pekee bila kuchanganyiwa na kitu kingine, alisisitiza Dk Moshy.Mtoto ndani ya kipindi hicho mama anamchanganyia maji, maziwa ya kawaida, uji mwepesi na hivyo vyote vinaathiri lishe ya mtoto ndiyo maana matatizo mengi ya kilishe yanatokea kwa watoto wanaokuwa na umri chini ya miaka mitano, alisema.Dk Moshy alisema tatizo ni kubwa kwa wanawake walioajiriwa au kujiajiri ambapo uanzishaji wa lishe mbadala ndio chanzo kikubwa cha magonjwa mbalimbali ya watoto na hata wakiwa wakubwa .Hata hivyo, alisema serikali inaendelea kuchukua hatua mbalimbali za kupunguza athari za lishe duni kupitia afua za lishe ili kupungua tatizo hilo na pia kuendelea kutoa vidonge vya matone ya vitamini A kwa watoto anapotimiza miezi sita na vidonge vya minyoo ya tumbo.Kwa mujibu wa Dk Moshy, suala la lishe ya udumavu , ukondefu na uzito pungufu kwa watoto limeanza kupungua kutoka asilimia 48 kwa matokeo ya utafiti wa mwaka 1999 hadi kufikia asilimia 31.8 katika matokeo ya utafiti uliofanyika mwaka 2018 wakati malengo ya kidunia ni kufikia angalau asilimia 30.  <topic>: KITAIFA 