<classify> TEHRAN, IRAN WAKATI mvutano kati ya Marekani na Iran ukizidi kuchukuasura mpya na hata baadhi kujenga hofu kwamba unaweza kuiingiza dunia katikavita kuu ya nne, Jeshi la Israel IDF limesema limejipanga kwa kila hali iwapoIran itaishambulia ama moja kwa moja au kwa njia nyingine. Kwa mujibu wa taarifa hizo ambazo hazikutaja chanzozilizowekwa kwenye mtandao wa The Times of Israel, jeshi hilolimekwishakamilisha hatua nyingi kuhakikisha linaweza kujibu maendeleo yoyoteikiwa ni pamoja na jaribio lolote la Iran kuishambulia Israel, ama kutoka Gaza,Lebanon au Syria. Taarifa hizi mpya zimekuja siku moja baada ya Iran kusemaMarekani imeshindwa kuharibu mifumo yake ya kompyuta inayodhibiti roketi namitambo yake ya kurushia makombora. Juzi Marekani ilisema imefanikiwa kuharibu mifumo hiyo yakompyuta. Wajuzi wa masuala ya kidiplomasia, wanasema hatua hiyo yaIsrael kujiandaa kijeshi inatokana na Iran kuilenga kutokana na jiografia yaukaribu wake, lakini kama njia ya kumkomesha adui yake Marekani. Inaelezwa hatua hiyo ya Iran inatokana na kutambua kuwa Israelimekuwa nguzo ya Marekani katika nyanjambalimbali za kiuchumi na maendeleo ya kiteknolojia. Pengine kwa muktadha huo huo, mwishoni mwa wiki hii Marekaniilimtuma mshauri wake wa masuala ya usalama, John Bolton kwenda Israel naJumapili alionekana akiwa na Waziri Mkuu Benjamin Netanyahu mjini Jerusalem. The Times of Israel ikinukuu Channel 12 wameandika kuwa Netanyahualimshukuru Bolton kwa kusimama pamoja na Israel, lakini pili kwenda kujadili changamotokubwa wanayokabiliana nayo pamoja Mashariki ya Kati, hasa katika wakati huualiouita sensitive. KAULI YA IRAN Wakati hali ikiwa hivyo, jana Waziri wa Mawasiliano waIran, Mohammad Javad Azari, aliandika kupitia ukurasa wa Twitter kuwa Marekaniilijaribu kwa nguvu kubwa kuishambulia mifumo ya kompyuta zinazoongoza mifumoya ulinzi ya Iran, lakini jaribio hilo lilishindikana. Azari alisema mwaka uliopita Iran ilifanikiwa kuzimamajaribio ya mashambulio mtandaoni milioni 33 dhidi ya mifumo yake ya kompyuta. Mashambulio hayo ameyaita kuwa ni ugaidi. Vyombo vya habari vya Marekani viliripoti mwishoni mwa wikikuwa nchi hiyo ilifanya mashambulizi ya mtandao dhidi ya mifumo ya makombora yaIran hata baada ya Rais Donald Trump kusitisha mipango ya kushambulia. Joto la mvutano kuzidi kupanda baina ya mataifa hayomawili linatokana na hatua ya Irankuidungua ndege isiyo na rubani ya jeshi la Marekani wiki iliyopita baada yakudai kupita katika anga lake na kukaidi kuondoka. Uamuzi huo ulionekana kupandisha ghadhabu ya Rais Trumpambaye aliyaamuru majeshi ya nchi yake kuishambulia Iran Alhamisi wikiiliyopita kabla ya kubatilisha uamuzi wake huku akisisitiza kuwa ndege yakehiyo ilikuwa inapita katika anga la kimataifa. Trump alibadili uamuzi wa kulipa kisasi kwa sekunde mojabaada ya kuambiwa na majenerali wake kwamba watu 150 wangefariki nchini Iran endapoMarekani ingetekeleza shambulio hilo. Wakati akitangaza kusitisha vita hiyo, pengine kama njia ya kuitia hasira Marekani, Iran iliachia mkandawa video unaoonesha ndege hiyo ikitunguliwa. Marekani nayo mara moja ilikuwa imeanza kufanya matayarishoya awali ya kuishambulia Iran. Pamoja na hayo, Trump mara kadhaa amekaririwa akisema hatakivita, lakini Marekani haitakubali Iran itengeneze silaha za nyuklia. Uamuzi wa Iran kuidungua ndege ya Marekani unaendelezasintofahamu baina ya mataifa hayo mawili, hususani katika eneo la mpaka bainaya Ghuba ya Oman na Ghuba ya Uajemi. Iran tayari imeandika barua Umoja wa Mataifa UN ikielezajinsi inavyochokozwa na Marekani. Katika barua aliyomwandikia Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifana Baraza la Usalama, Balozi wa Iran wa UN, Majid Takht Ravanchi naye alitoalugha ile ile inayofanana kimantiki na ya Trump kuwa Iran haitaki kuingia vitani, lakini ina hakiya kujilinda dhidi ya vitisho vya maadui. Tayari Rais wa Urusi, Vladimir Putin ameonya kuwa vitabaina ya mataifa hayo mawili italeta janga ambalo madhara yake hayaelezeki. Katibu Mkuu wa UN, Antonio Guterres amezitaka pandezinazokinzana kujizuia. Nchini Marekani, Spika wa Bunge la Wawakilishi kutoka chamacha upinzani cha Democrat, Nancy Pelosi amekwishakaririwa akisema Marekanihaina hamu ya vita dhidi ya Iran. Aliyekuwa Makamu wa Rais wa taifa hilo, na kinara wa kutakatiketi ya urais kupitia Democrats, Joe Biden, amemkosoa Trump kwa kusema serazake dhidi ya Iran ni janga la kujitakia. Mzozo wa sasa tayari umesababisha kadhia kadhaa ikiwamo beiya mafuta katika soko la dunia kupanda kwa asilimia tano. Zaidi mashirika kadhaa ya ndege yanayopita katika anga laIran likiwamo lile la United Airlines wiki iliyopita yalisitisha safari zakekwa sababu za kiusalama baina ya miji yaNewark na Mumbai. CHANZO CHA MGOGORO Nchi hizo mbili zimekuwa katika mgogoro tangu mwaka janabaada ya Rais Trump kujitoa katika mkataba wa kimataifa wa mwaka 2015 uliolengakumaliza mpango wa nyuklia nchini Iran. Trump aliamua kuwekavikwazo baada ya kuona makubaliano hayo yana kasoro. Uamuzi wa huo wa Marekani ulijibiwa na Iran kwa kuamuakuacha kutekeleza kile ambacho iliahidi kufanya mwanzoni mwa mwezi wa Mei nakutishia kuanza kutengeneza tena nyukilia. Kumekuwa na mashambulizi dhidi ya meli za mizigo na mafutakatika eneo la Ghuba ya Oman, ambapo Marekani na Saudi Arabia zimeishutumu Irankuyatekeleza ingawa yenyewe inakanusha. Marekani imeshaongeza uwepo wa majeshi yake na vifaa vyakivita katika eneo hilo la Mashariki ya Kati, hali inayoonesha kuwa mzozo huosi wa kuisha leo au kesho. Habari hii imeandaliwa kwa msaada wa mitandao ya habari yakimataifa  <topic>: KIMATAIFA 