<classify> VERONICA ROMWALD, MOROGORO LICHA ya Tanzaniamwaka 2006 kufikia viwango vya utokomezaji wa Ukoma kitaifa kwa kiwango chachini ya mgonjwa 1 kati ya watu 10,000, inaelezwa ugonjwa huo bado umeendelea kuwatatizo la kiafya miongoni mwa jamii nchini. Waziri waAfya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, Ummy Mwalimu alisema hayojana mjini Morogoro kupitia tamko alilotoa kuhusu Maadhimisho ya Siku ya UkomaDuniani. Kwamujibu wa takwimu za Mpango wa Taifa wa Kudhibiti Kifua kikuu na Ukoma NTLPza mwaka 2017, jumla ya wagonjwa wapya 1,933 waligunduliwa na hivyo kufanyakiwango cha ugunduzi kuwa watu 4 kwa kila watu 100,000. Takwimuhizi zinaifanya Tanzania kuendelea kuwa miongoni mwa nchi 22 zenye wagonjwawengi wa Ukoma duniani nchi nyingine ni India, Indonesia, Brazili, Ethiopia,Msumbiji, Nigeria na DRC Kongo. Hivisasa bado kuna mikoa kumi ambayo inagundua wagonjwa wapya wa Ukoma wengi zaidikila mwaka na kuchangia karibia 80 ya wagonjwa wote, alisema Aliitajamikoa hiyo ni Lindi, Rukwa, Mtwara, Morogoro, Pwani; Tanga, Geita, Dodoma,Tabora na Kigoma. Alisema badozipo wilaya 20 ambazo kiwango cha ukubwa wa tatizo la Ukoma lipo juu sana nabado hazijafikia lengo la utokomezaji. AlizitajaWilaya hizo ni Liwale, Lindi vijijini,Nachingwea, Ruangwa, Nanyumbu, Masasi mjini, Pangani, Mkinga, Korogwe, Mvomero, Kilombero, Morogoro vijijini, Ulanga, Shinyanga manispaa, Mafia, Rufiji, Kilwa, Chato, Nkasi, na Mpanda. Nidhahiri ugonjwa huo umekuwa ukiogopwa mno katika jamii yetu toka enzi na enzihasa kutokana na ukweli kwamba unasababisha ulemavu wa kudumu mwilini nakufanya waathirika kuwa tegemezi na kutothaminiwa, alisema. AlisemaWizara hiyo kwa kushirikiana na Wizara ya TAMISEMI inatekeleza shughuli mbalimbali katika kuhakikisha Ukoma unatokomezwa kabisa. SONONA Inaelezwaasilimia 50 ya wagonjwa wa Ukoma hupatwa na sonona na huishi maisha ya huzunina wasi wasi mkubwa. Hayo yotehusababishwa na mtazamo hasi wa jamii dhidi ya waathirika wa ugonjwa wa Ukoma.Mtazamo huo hasi ndio kikwazo kikubwa katika vita ya kutokomeza Ukoma dunianina hapa nchini. Wakati huohuo, Wajumbe wa Kamati ya Kuzuia Ulemavu utokanao na Ukoma Wilaya ya Mvomero wamefanya uchunguzi wanyumba kwa nyumba katika kaya sita zenye wagonjwa wa ukoma. Akizungumzana MTANZANIA Jumapili, Mratibu wa Shughuli za Kupambana na Kifua Kikuu na UkomaKilombero, Dk. Amani Nkilingi, alisema uchunguzi huo umelenga kuwaibua mapemawaliopata maambukizi ili kuwaingiza katika mfumo wa matibabu. Tunapitakatika familia ambazo zina wagonjwa wa ukoma, tunawachunguza ndugu wa karibuninaye, wale ambao wataonekana hawana dalili za ukoma wanapatiwa dawa kinga,alisema. Tumewachunguzawatu 26, tumewapa dawa kinga kwani hawakukutwa na dalili za ukoma lakiniwanaishi karibu na wale waliowahi kuugua ukoma, alisema. Jumapili yamwisho ya Januari, kila mwaka dunia huadhimisha siku ya Ukoma ambapo mwaka huuyataadhimishwa leo mkoani hapa. Maadhimishohayo, hapa nchini yanafanyika sanjali na maadhimisho ya miaka 60 ya uwepo waShirika la Ujerumani linaloshughulikia masuala ya Kifua kikuu na Ukoma GLRA. Shirika hilolimekuwa mstari wa mbele katika kuisaidia serikali kuhakikisha Ukomaunatokomezwa kwa kufadhili shughuli mbali mbali ikiwa ni pamoja na kutoa vyombovya usafiri kwa waratibu wa Kifua kikuu na Ukoma nchi nzima. Kauli mbiuya mwaka huu inasema TutokomezeUbaguzi, Unyanyapaa na Chuki Dhidi ya Waathirika wa Ukoma.  <topic>: AFYA 