<classify> Chanzo cha picha, Getty ImagesWahudumu wa afya nchini Scotland wamepewa mwongozo mpya unaoangazia uhusiano kati ya pombe na saratani.Mwongozo huo uliochapishwa na Scottish Health Action on Alcohol Problems SHAAP, unabainisha kuwa unywaji pombe ni sababu ya hatari kwa saratani kadhaa.Inapendekeza wataalamu wanaweza kupunguza hatari za saratani zinazohusiana na pombe kwa kusaidia wagonjwa kupunguza ulaji wao.Mwenyekiti wa SHAAP Dk Alastair MacGilchrist alisema madhara ya pombe ni mojawapo ya masuala makubwa ya afya ya Scotland.Mnamo mwaka 2015, karibu 6.5 ya vifo nchini Scotland vilitokana na unywaji pombe, na 28 ya vifo hivyo vilitokana na saratani. Hii ilikuwa mara ya mwisho kwa takwimu hizi kuhesabiwa.Multiple myeloma: Aina ya saratani ambayo dalili yake kuu ni maumivu ya mgongoMwongozo huo pia unabainisha kuwa wanywaji wa kiume wana uwezekano wa mara mbili wa kunywa zaidi ya kiwango kilichopendekezwa cha uniti 14 kwa wiki kuliko wanywaji wa kike.Mnamo mwaka 2019, 32 ya wanaume walizidi kikomo kilichopendekezwa cha kila wiki ikilinganishwa na 16 ya wanawake, ilisema.Pia iliangazia kwamba viwango vya wastani vya kila wiki vya unywaji pombe unaoripotiwa binafsi huwa juu katika vikundi vya watu matajiri zaidi.Katika mwaka huo huo, kiwango cha unywaji pombe hatarishi kilikuwa cha juu zaidi kati ya wale wanaoishi katika maeneo duni zaidi ya Uskoti 30 na kilikuwa cha chini zaidi kati ya wale wanaoishi katika maeneo yenye watu wengi zaidi 17.Hata hivyo viwango vya juu zaidi vya kulazwa hospitalini vinavyohusiana na pombe na vifo mahususi vya pombe vilionekana katika maeneo yenye hali mbaya zaidi ya kijamii na kiuchumi.Kulingana na miongozo ya Madaktari Wakuu wa Uingereza ya mwaka 2016 ya hatari ya chini ya unywaji pombe, kuhusiana na hatari ya saratani hakuna kiwango salama cha unywaji pombe.Hatari zinazohusiana na saratani huanza kutoka kwa kiwango chochote cha unywaji wa kawaida na kuongezeka kwa kiwango cha pombe kinachotumiwa, mwongozo ulisema.Dk MacGilchrist alisema mwongozo wa hivi karibuni unawapa wataalamu wa afya muhtasari wa uhusiano kati ya pombe na saratani.Pia inaweka wazi mifumo ya matumizi ya pombe na madhara nchini Scotland kulingana na umri, jinsia na hali ya kijamii na kiuchumi.Na inaelezea njia tofauti za matibabu na kuzuia matumizi mabaya ya pombe au hatari Dk MacGilchrist aliongeza: Kuna ushahidi wazi kwamba pombe huongeza hatari ya kuendeleza aina nyingi za saratani.Wataalamu wa afya wana fursa ya kuwafahamisha wagonjwa wao kuhusu hatari kati ya pombe na saratani na hivyo kupunguza hatari ya wagonjwa hao kupata saratani zinazohusiana na pombe na madhara mengine ya pombe.Tunatumai kuwa chapisho hili linaweza kutumika kama zana ya kusaidia kuelimisha wataalamu wa afya, kupunguza hatari ya saratani inayotokana na pombe, na kusaidia wale walio na shida zinazohusiana na pombe.  <topic>: AFYA 