<classify> KAMILI MMBANDO VITAya ujangili ni moja kati ya vita kubwa ambazo Serikali imeamua kupambana nazokulifanya taifa kujitegemea kiuchumi. Ujangilini uwindaji haramu wa wanyamapori unaofanywa katika hifadhi na watu wanaofanyakazi hiyo huitwa majangili ambao huvuruga sekta ya utalii ambayo ina mchangomkubwa katika uchumi wa nchi yetu. Majangiliwalio wengi hupendelea zaidi kuwaua tembo na faru na huchukua pembe zao nakuziuza kwa gharama kubwa wakitafuta utajiri wa haraka usiokuwa halali kwagharama ya rasilimali zetu. Mwakajana pekee sekta hiyo ilichangia asilimia 17 ya pato la taifa jambo ambalo linatulazimukama taifa kuimarisha vivutio hivyo vya asili kwa kuhakikisha ujangili unakomeshwakabisa na kuona wanyama kwenye mbuga zetu wakiendelea kuzaliana na kuongezekaili kuvutia utalii. Lichaya umuhimu huo, miaka ya hivi karibuni idadi ya tembo katika hifadhi zetu ilipunguazaidi hususani katika Pori la Akiba la Selous na Ruaha kutokana na kuwapoujangili mkubwa kwenye maeneo hayo. Ikumbukwekwamba ujangili ulishamiri zaidi mwaka 2005 na 2017 na kusababisha zaidi yatembo 30,000 barani Afrika kutoweka. Baadhiya tafiti zinaonyesha kuwa kati ya mwaka 2007-2014, idadi ya tembo baraniAfrika ilipungua kutokana na kuongezeka kwa ujangili ulioangamiza zaidi ya tembo140,000. Aidhabarani Afrika idadi ya tembo inazidi kupungua kutokana na kuharibiwa kwa mazingira yao ya asilihuku sababu kubwa ikitajwa kuwa ni ujangili. Inakadiriwakuwa jumla ya tembo walio katika ukanda wa Savana katika nchi 18zilizojumuishwa ni 352,271 sawa na asilimia 93 ya tembo wote katika nchihizo. Nchizilizohusika kwenye utafiti huo ni Botswana ambayo ilichangia maeneo ya tafiti kwa asilimia 37, Zimbabweasilimia 23 na Tanzania asilimia 12 huku Angola, Tanzania na Msumbijizikiongoza kwa vifo vya tembo. Kutokanana Tanzania kuwa ni moja ya nchi inayoongoza kwa kuwa na vifo vingi vya tembo,Serikali iliamua kuweka jitihada za makusudi kupunguza vitendo vya ujangilinchini. Mojaya jitihada hizo ni pamoja na kuanzisha kikosi kazi cha taifa cha kupambana nakuendesha operesheni maalum za mapambano dhidi ya ujangili. Wizaraya Maliasili na Utalii kwa kushirikiana na Shirika lisilo la Serikali la PamsFoundation walibuni mbinu za kutatua changamoto mbalimbali zilizokuwazinakwamisha vita dhidi ya ujangili. Mojaya jitihada hizo ni kuondoa vikwazo vilivyokuwa vikisababishwa na mifumo kwavyombo vya ulinzi na usalama kwa watuhumiwa kushindwa kutumikia adhabu zao nakujikuta wakishinda kesi mahakamani na kuwa huru. Katikakujadili changamoto hizo iliandaliwa warsha maalum ya kukijengea uwezo kikosikazi hicho kinachojumuisha vyombo vya ulinzi na usalama, maafisaforodha,Takukuru na mamlaka za hifadhi za Taifa. KatibuMkuu Wizara ya Maliasili na Utalii, Profesa Adolph Mkenda alifungua warsha hiyomkoani Dodoma Januari 21-25 na kusema jitihada zilizofanywa na Serikalikupambana na ujangili zimeonyesha kuzaa matunda. Anasemakiwango cha mauaji ya tembo katika hifadhi za taifa kimepungua hadi kufikia 23kwa mwaka 2018, ikilinganishwa na ilivyokuwa miaka ya 2016-2017. Anasemamwaka 2016-2017 mauaji ya tembo yalikuwa194, lakini juhudi za vyombo vya ulinzina usalama zimesababisha kupungua kwa ujangili hadi kufikia idadi hiyo hususanikatika Pori la Akiba la Selous na Ruaha. Katikakipindi hicho meno 211 na vipande 413 vya meno ya tembo vilikamatwa, silaha 355na risasi zaidi ya 20,000 kutokana na ushirikiano wa vyombo hivyo. AidhaKatibu Mkuu huyo anagusia kesi za wahalifu ambapo anawataka maofisa kuwa navielelezo na ushahidi wa kutosha utakao wasaidia kuendesha kesi mahakamani nakutolewa hukumu stahiki ili kuepuka changamoto ya kukamata wahalifu,kuwafungulia mashtaka kisha wakaachiwa huru. Jambola kesi linahitaji umakini mkubwa kwakuwa hakuna kitu kibaya kama kumkamatamhalifu anashtakiwa halafu baada ya siku chache unakutana naye mtaani anatembeakifua mbele na kuanza kukubeza,anasema. Jitihada za kikosi kazi cha kuzuiauharifu na ujangili katika hifadhi zetu haziwezi kuzaa matunda kama hazitaungwamkono na Jeshi la polisi licha kwamba wawekezaji wamekiri kuongezeka kwa idadiya wanyama katika mbuga ya Selous na Ruaha lakini jitihada zaidi zinahitajika kukabiliana na vitendo vya ujangili, anasemaProfesa Mkenda kwenye hotuba yake. Hatahivyo naomba msilegeze kamba kutokana na mafanikio haya, wahalifu hawachokiwanabadili mbinu kila kukicha, hivyo muendelee na uzi ule ule kuhakikisha ujangiliunabaki historia katika nchi yetu, anasisitiza. MkurugenziMsaidizi na Mwenyekiti wa kikosi kazi Taifa cha kuzuia na kupambana na ujangili,Robert Mande anasema lengo la warsha hiyo ni kutengeneza mtandao na kuondoavikwazo vinavyokuwa vikiikabili sekta hiyo. Tuligunduamajangili wana umoja na wana mbinu nyingi, hivyo ni lazima na sisi tutengenezemtandao na kuondoa vikwazo vilivyopo ili kufikia malengo tuliyojiwekea na kuwana uelewa wa pamoja kuhusu ujangili.anasema. Aidhamkurugenzi huyo anasema silaha zilizokuwa zikitumika katika ujangili ni silahaza kivita kama vile AK47, SMG, UZI GUN, Rifle, SAR, Short Gun na Gobole. Mkurungeziwa Taasisi ya Pams Foundation, Elisifa Ngowi iliyodhamini warsha hiyo alipongezahatua ya kuunganisha nguvu ya pamoja kwa vyombo vyote vya ulinzi na usalama nakudai kuwa itasaidia kuondoa mauaji kufikia ziro ifikapo 2024. NayeInspektaGenerali wa Polisi IGP, Simon Sirro ambaye alifunga warshahiyo alikitaka kikosi kazi hicho kilichoundwa kutumia taarifa za kiintelijensiakuwabaini wahalifu kwa kutambua wapi ulikoanzia na kuushughulikia. Piaalikitaka kikosi kazi hicho kuweka pembeni tofauti zao na kuaminiana kuondoauhalifu huo kwa kuwa magaidi kote duniani hiyo ndiyo silaha yao kubwa katikakufanya vitendo vya ujangili. Sirroanasisitiza kuwa raslimali zote ni mali ya taifa si mali ya mtu wala taasisi,hivyo kikosi kazi hicho kinapaswa kushirikiana kwa kuweka mbele maslahi nauzalendo kwa nchi yao ili kufanikisha oparesheni hiyo. Ujangilini moja ya makosa makubwa ya kimtandao duniani ambayo yanachukua nafasi ya nnenyuma ya biashara haramu ya dawa za kulevya, usafirishaji silaha haramu nausafirishaji haramu wa binadamu. Ujangilina biashara haramu ya mazao ya wanyama na misitu si tu imekua na kufikia hatuaya kutisha, bali inashirikisha makundi makubwa ya uhalifu duniani yanayomilikisilaha mbalimbali za kivita ambazo hutumika pia katika biashara ya silaha nausafirishaji haramu wa dawa za kulevya, ugaidi na uharamia,anasema IGP Sirrona kuendelea: Biasharaharamu ya nyara ni chanzo kimojawapo cha kujipatia rasilimali fedha kwa ajiliya kufadhili harakati za vikundi vinavyosababisha vitendo vya kigaidi na waasiduniani kote. Mmojawa washiriki wa warsha hiyo, Juma Julius anasema semina hiyo ni nyenzo muhimuitakayosaidia kujenga mtandao utakaofanikisha kupeana taarifa za ujangilikutoka katika maeneo yote ya nchi. Juliusambaye ni Ofisa forodha wa Mamlaka ya Mapato Tanzania TRA, Tunduma anasemakupitia semina hiyo wamejifunza mbinu za kuwabaini watakatishaji fedha,utoroshwaji wa magogo na masuala ya kiintelejensia. Kupitia semina hii tumepata uzoefu kutoka kwa wahusika waliobobea katika kukamata na kuzuia uhalifu wa namna hiyo ambao umetujenga na tutaufanyia kazi ili kuhakikisha nchi inakuwa salama zaidi,anabainisha.  <topic>: AFYA 