<classify> Othman Miraji Katiya watu sita duniani, mmoja anaishi katika Bara la Afrika, na thuluthi moja yawakimbizi au watu waliofukuzwa makwao wako Afrika. Wakati Wazungu wana wasiwasijuu ya uwezekano wa kutokea mawimbi makubwa ya wakimbizi kutoka Afrikakumiminikia Ulaya, lakini ukweli ni kwamba asilimia 90 ya kutangatangawakimbizi kunatokana na kuukataa ukweli mwingine, ambao huen da kwa baadhi yawatu ni mchungu, kwamba Afrika ni Bara la Wahamiaji. Umojawa Afrika, AU, katika mkutano wake wa kilele uliomalizika karibuni katika mjimkuu wa Ethiopia, Addis Ababa, kwa mara ya kwanza uliliingiza rasmi suala laukimbizi na kutangatanga watu ndani ya nchi za Afrika katika ajenda yamazungumzo yake. Umoja huo uliutangaza mwaka huu wa 2019 kuwa Mwaka waWakimbizi, kurejea wakimbizi hao makwao pamoja na watu waliofukuzwa kutokamaeneo yao ndani ya nchi zao. Mimimwenyewe nilikuwa mkimbizi kwa miaka minane ya maisha yangu, ameelezea Rais waKomisheni ya AU, Moussa Faki Mahamat wa kutokea Chad, katika hotuba yake yakuufungua mkutano huo. Mgeni katika mkutano huo, Katibu Mkuu wa Umoja waMataifa, Antonio Guterres, alisifu kwamba: licha ya changamoto za kijamii,kiuchumi na kiusalama zilioko barani Afrika, serikali na watu wa Afrikawameacha wazi mipaka, milango na mioyo yao kwa watu wanaozikimbia shida na kuwakatika mahitaji. Alisema Afrika imeonesha vipimo vya juu kabisa kudhihirisha mashikamanoyao kwa watu walio katika mashaka. Wahamiajina wakimbizi wanaweza wakawa ni utajiri kwa nchi inayowapokea, hivyo si lazimawaangaliwe kuwa ni mzigo. Wageni hao wepya huziimarisha nchi zinazowapokea.Mfano ni nchi mbili za Bara la Afrika: Uganda na Ethiopia ambazo zimewapawakimbizi haki ya kufanya kazi punde wanapowasili katika nchi hizo. Ugandaimekuwa ikifanya hivyo kwa muda mrefu, nayo Ethiopia imeanza kufanya hivyotangu 2018. Nchihizo mbili zinaongoza katika kupokea wakimbizi kwa wingi sana katika Afrika,licha ya ya hatari ya kufanya hivyo. Waeritrea wanaokimbia kutoka serikali yakidikteta ya nchi yao hukaribishwa Ethiopia, kama vile wanavyokaribishwa watuwanaovikimbia vita vya kienyeji katika Sudan Kusini. AU pia ina makao yakemakuu Addis Ababa. Mwakajana serikali ya Morocco ilipewa jukumu na AU itunge siasa ya Afrika kuelekeauhamiaji, na mwaka huu ripoti juu ya siasa hiyo iliwasilishwa mbele ya Mkutanowa Kilele wa Addis Ababa. Suala la uhamiaji lazima liwekwe katika msingi wamatarajio ya maendeleo, ilisema ripoti hiyo ya Mfalme wa Morocco. Sababuzinazopelekea uhamiaji- kama vile mabadiliko ya hali ya hewa, kukosekamautulivu wa kisiasa na mapigano baina ya makabila- ni vitu vya kupambana navyo,lakini ukimbizi na uhamiaji haifai tena kuchukuliwa kuwa ni kitisho au hatarikwa usalama. Pia vitu hivyo si kitisho kama vile nchi za Ulaya zinavyopendeleakushauri kwa nchi za kiafrika. Kilaserikali ya Kiafrika inatambua kwamba katika siku za mbele kutakuweko uhamiajizaidi, wala si kidogo. Kutoka idadi ya sasa ya watu bilioni 1.2, ifikapo mwaka2050 idadi ya wakaazi wa Afrika itaongezeka na kufikia bilioni 2.5, na wakatiwatu wengi wanaiona hali hiyo kuwa ni kitisho, kwetu sisi tunaiona kuwa ninafasi, alisema waziri wa mambo ya kigeni wa Morocco, Mohcine Jazouli, huko Brusselsmwezi Januari mwaka huu. Katikamakisio yake ya uchumi kwa mwaka 2019 iliowasilisha mbele ya Mkutano wa Kilelewa AU, Benki ya Maendeleo ya Afrika AfDB ilitaja kwamba: hadi Januari 2030vijana milioni 295 wataingia katika masoko ya ajira katika Afrika. Hiyo ninyongeza ya asilimia 40 ya vijana wenye kuweza kufanya kazi. Hivi sasa kuna tunafasi milioni 12 mpya za kazi. Benki hiyo imeonya kwamba hadi 2030 yawezekanavijana milioni 100 wakawa hawana ajira. Vijanahao watafanya nini ikiwa hawana ajira? Kati ya malengo ya muda mrefu ujao,Mkutano wa Kilele wa AU ulitaka Waafrika waweze kusafiri baina ya nchi zote zaAfrika vila ya ulazima wa kuwa na viza na pia kuweko biashara huru baina yanchi za kiafrika. Ni hapo uhamiaji ndani ya Afrikalitakuwa ni jambo la kawaida kama ilivyo huko Ulaya. Kablaya kuja wakoloni wa Kizungu Afrika haijawa na mipaka baina ya nchi na nchi kamailivyo sasa. Tutumai kwamba pale ile kasumba ya mabaki ya ukoloni wa Kizunguitakapotoweka kabisa pia mipaka iliyochorwa na Wazungu baina ya nchi na nchinyingine ya Kiafrika itapotea, mistari iliotenganisha jamii za kaka na dada waukoo mmoja itaondoka. Hapo tena Afrika itakuwa imeshinda kuachana kabisa namabaki ya ukoloni wa kigeni na kuweza kujitambua upya yenyewe. Uhamiajibaina ya nchi za Kiafrika, kama ni wa hiyari au wa kulazimishwa, ni jambo lakawaida katika historia ya Afrika. Jamii nyingi za kiafrika za hivi sasa zimejengekakwa mtindo huo. Mtu yeyote katika Afrika anayezuwia kuhamahama kwa watu, basiatambue kwamba anawazuilia watu wao mustakbali wao, tena huenda ukawa mzurikabisa. RaisAbdelfattah al-Sisi wa Misri alichaguliwa kuwa kiongozi wa AU kwa mwaka huuakichukua nafasi alioyokuwa akiishikilia Rais Paul Kagame wa Rwanda. Katikahotuba yake mbele ya mkutano huo wa Addis Ababa al-Sisi hajatwama juu ya sualala ukimbizi na uhamiaji- mada muhimu ya mkutano wa mara hii- lakini alisisitizajuu ya lengo la AU kwamba hadi ifikapo mwaka 2020 matumizi ya silahayasite kotebarani Afrika. Alishikilia kwamba njia ya hadi kufikia jambo hilo bado nindefu. Katikakipindi chake cha urais wa AU, Paul Kagame aliiongoza AU ishughulikie masualahasa ya kuleta mageuzi ndani ya umoja huo. Alikuwa na makusudio ya kuifanya AUiwe na uwezo mkubwa zaidi, hasa ijitegemee yenyewe kifedha. Alipendekeza idadiya makamishna wa AU ipunguzwe na alifaulu kuzifanya hadi sasa nusu ya nchiwanachama 55 wa AU ziukubali msingi wa kuchangia katika bajeti ya AU- kila nchimwanachama ichangie asilimia 0.2 ya thamani ya bidhaa inazoagizia kutoka nje yaAfrika. Pindi jambo hili litatekelezwa basi kwa mara ya kwanza AU haitotegemeakifedha kutoka nje ya Afrika. Al-Sisi,lakini, anatawala kwa mabavu huko Misri. Na tangu alipoingia madarakani miakaminne sasa amekuwa akitumia njia za kikatili kupambana na wapinzani wake wakiliberali na wale wenye siasa za Kiislamu wa Chama cha Udugu waKiislamuMuslim Brotherhood. Jeshi lake limekuwa likitumia silaha kupambana nawatu anaowaita magaidi katika eneo la Sinai. Si hasha kipaumbele kwake kikawani usalama, na atataka AU ifuate mwelekeo huo.Al-Sisi si mshabiki wa mageuziyaliopendekezwa na Kagame; pia atautilia nguvu msimamo wa nchi yake ya Misrikatika mabishano yake na nchi zinazopakana na Mto Nile- kama vile Ethiopia- juuya matumizi ya maji ya mto huo. Al-Sisihatakuwa kama Kagame, hatokuwa tayari kuzilaumu serikali za nchi nyingine zaAfrika. Wiki chache zilizopita AU, kutokana na ushawishi wa Kagame, kwa njia rasmi,ilijizuwia kuyatambua matokeo ya uchaguzi ya nchi mwanachama. Hali hiyoilitokana na mabishano kufuatia ushindi wa mwanasiasa wa upinzani, FelixTshisekedi, katika Uchaguzi wa Congo. Kuna wahakikiwaliodai kwamba ushindi wa Tshisekedi katika uchaguzi huo ulikuwa wa kugushikwa lengo la kuyahifadhi maslaha ya rais aliyetangulia, Joseph Kabila. Hatahivyo, AU haijafuata kuchukua hatua yeyote baadae. Tshisekedi alipokelewa kamamgeni wa heshima katika Mkutano wa Kilele wa Addis Ababa, na zaidi ya hayoakachaguliwa kuwa makamo wa pili wa rais wa AU. Makamowa Kwanza wa Rais wa AU ni Rais Cyril Ramaphosa wa Afrika Kusini- na ambayepindi atashinda uchaguzi wa urais nchini mwake mwaka huu- atamfuata al-Sisimwaka 2020 kuwa kiongozi wa AU.  <topic>: KIMATAIFA 