<classify> SERIKALI imefanya uwekezaji wa Sh trilioni 54.5 katika taasisi na mashirika 219 ambayo ina umiliki wa kuanzia asilimia 51 hadi 100. Vilevile, imewekeza Sh bilioni 696.3 katika kampuni 37 ambazo ina umiliki wa hisa asilimia 50 na chini ya hapo.Takwimu hizo ni uchambuzi wa taarifa ya Msajili wa Hazina hadi kufikia Juni mwaka jana ambayo imetolewa bungeni jana na Mwenyekiti wa Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Uwekezaji wa Mitaji ya Umma PIC, Dk Raphael Chegeni.Katika taarifa hiyo ya mwaka ya shughuli za kamati kwa kipindi cha Januari 2018 hadi Januari mwaka huu, inaonesha katika mwaka wa fedha unaoishia Juni 2018, serikali ilipata faida ya Sh bilioni 637.5 kutokana na uwekezaji katika taasisi na mashirika ya umma ambayo ina umiliki wa asilimia 51 hadi 100.Faida hiyo ilitokana na kukusanya mapato yasiyo ya kodi ambapo gawio ni shilingi bilioni 303.5, mchango wa asilimia 15 wa mapato ghafi shilingi bilioni 256.2, mapato kutoka kwenye Mfumo wa Kusimamia na Kuratibu Mawasiliano ya Simu Nchini TCRA-TTMS shilingi bilioni 14.3.Urudishaji wa mikopo na riba shilingi bilioni 1.34, michango mingineyo shilingi bilioni 16.2 na mtaji uliozidi shilingi bilioni 46, inaonesha sehemu ya taarifa hiyo.Pamoja na faida ambayo serikali imepata kutokana na uwekezaji uliofanywa kwa taasisi ambazo ina umiliki wa zaidi ya asilimia 50, serikali pia ilipata faida ya Sh bilioni 36 kutokana na uwekezaji uliofanywa katika kampuni 11 ambazo serikali ina umiliki wa hisa wa asilimia 50 au pungufu.Faida iliyopatikana ni kutokana na malipo ya gawio kutoka kampuni hizo kwenda serikalini, ilielezwa.Pamoja na taasisi hasa za elimu, mifuko ya hifadhi ya jamii, afya, kilimo na utafiti kutotozwa gawio wala mchango wa asilimia 15, serikali inanufaika na taasisi hizo kutokana na huduma zinazotolewa kwa jamii.Serikali pia imefanya uwekezaji katika mashirika yaliyo nje ya nchi ambapo taarifa ya Msajili wa Hazina inaonesha thamani ya uwekezaji uliofanywa na serikali katika mashirika 10 nje ya nchi ni Sh bilioni 580.Akitoa maoni ya Kamati ya PIC, Dk Chegeni amesema Bunge linaishauri serikali ipeleke mitaji ya kutosha kwa taasisi na mashirika ya umma kama Kampuni ya Huduma za Meli, Shirika la Posta Tanzania TPC na Benki ya Maendeleo ya TIB ili kuondokana na changamoto ya upungufu wa mitaji unaoyakabili.Kuhusu serikali kuchelewesha kulipa madeni kwa taasisi zake ambazo zinadai madeni makubwa kama Tanesco, Temesa, TTCL na TPC, Dk Chegeni alisema Bunge linaishauri Serikali pamoja na taasisi zake kulipa madeni yote ili taasisi hizo ili zitumie fedha hizo kujiendesha na kutekekeza miradi ya uwekezaji.Kuhusu ukikwaji wa sheria za fedha kwa baadhi ya taasisi za umma na kufanya matumizi makubwa likiwemo Shirika la Maendeleo ya Petroli Tanzania TPDC, Kampuni ya Mbolea Tanzania TFC na Shirika la Maendeleo ya Taifa NDC, Bunge lilishauri serikali izichukulie hatua taasisi zote zinazokiuka matakwa ya Sheria ya Fedha Namba 16 ya 2015 ili taasisi hizo zipunguze matumizi na kutengeneza faida.Kuhusu utekelezaji wa miradi ya uwekezaji kwa baadhi ya taasisi za umma hasa za kimkakati, huku haitengewi raslimali za kutosha mfano NDC, Bunge lilishauri serikali ihakikishe inawekeza na kuwa na usimamizi madhubuti katika taasisi hizo za kimkakati.Kuhusu upungufu wa ikama ya watumishi na matumizi duni ya Tehama Ofisi ya Msajili wa Hazina inayosimamia taasisi na mashirika ya umma 270 nchini, Bunge limeishauri serikali iongeze bajeti ili kuboresha Tehama na kukamilisha ikama ya watumishi ili ifanye usimamizi madhubuti wa taasisi na mashirika yote.Akichangia taarifa hiyo, Mbunge wa Muleba Kaskazini, Charles Mwijage CCM alitaka serikali kuongeza fedha katika taasisi na mashirika yanayosimamiwa na msajili ili kuongeza mapato yasiyo kodi, kukuza uchumi na kuongeza ajira.Mbunge wa Nsimbo, Richard Mbogo CCM aliitaka serikali kuongeza bajeti kwa Ofisi ya Msajili wa Hazina ili kufanya kazi vizuri ya kusimamia kampuni zinazotoa mapato yasiyotokana na kodi kwa wingi.Mbunge wa Viti Maalumu, Zaynab Vullu CCM alipongeza uamuzi wa serikali wa kununua ndege sita na kujenga reli, kitendo ambacho kinachangia kukua kwa sekta nyingine kama utalii na kuongeza ajira.  <topic>: UCHUMI 