<classify> UNAWEZA kusema kwamba, kwa sasa ni rahisi kununua umeme Tanzania kuliko nchi nyingine yoyote ndani ya Jumuiya ya Afrika Mashariki EAC .H ali hiyo inatokana na taarifa ya wachambuzi wa kimataifa wa bei za mafuta na umeme ambao katika ripoti yao mpya inayoelezea gharama za umeme inaeleza kuwa Tanzania, ndiyo nchi pekee ya jumuiya hiyo yenye umeme wa bei nafuu ikifuatiwa na Kenya.Taarifa iliyochambuliwa na kutolewa hivi karibuni kupitia tovuti ya globalenergyprices inaonesha kuwa, Mtanzania wa kawaida anaweza kununua umeme kilowati moja kwa Sh 228 tu na hivyo kuwaneemesha wale waliopo nchini kuliko wengine wa Afrika Mashariki. Kwa mujibu wa tovuti hiyo, taarifa iliyotoka O ktoba mosi mwaka huu ikichambua bei za umeme za tangu Juni mwaka huu ambapo zaidi ya nchi 80 duniani zilichambuliwa na bei ya wastani ya kilowati zilibainishwa, Tanzania ilionekana kuwa na bei nafuu zaidi ya umeme kwa matumizi ya nyumbani ukilinganisha na nchi zingine Afrika Mashariki.Mambo makuu waliyoyaangalia katika uchambuzi huo ilikuwa ni gharama za Kodi ya O ngezeko la Thamani VAT, gharama za usambazaji na usafirishaji, mfumuko wa bei na thamani ya fedha ya Tanzania. Tanzania ilionekana kuwa na bei nafuu ikifuatiwa na Kenya ambapo bei ya kilowati moja ni Sh 338.9 huku Uganda ikitoza wananchi wake Sh 392 kwa kilowati moja.Nafuu zaidi yaja Kulingana na gharama hizo ambazo zina unafuu zaidi kwa wananchi wa Tanzania, ifikapo 2025 huenda wananchi wakapata unafuu mkubwa zaidi wa bei baada ya kukamilika kwa mradi wa Stieglers G orge unaotarajiwa kuzalisha megawati 2,100 zitakazoingia kwenye G ridi ya Taifa. Mradi huo wa uzalishaji wa umeme katika maporomoko ya Maji ya Mto Rufiji, ndani ya H ifadhi ya Selous utaongeza uzalishaji wa umeme nchini Tanzania maradufu na huenda bei ya umeme kwa kilowati ikapungua marudufu.Mradi huo ambao unatarajiwa kutumia zaidi ya Dola za Kimarekani bilioni mbili ambazo zitatolewa na Serikali ya Tanzania, utawanufaisha watanzania lakini pia kwa nchi wanachama wa EAC ambao watanunua umeme kutoka nchini. Kodi kwenye umeme Ikiwa moja ya viashiria kuwa umeme wa Tanzania una bei nafuu unatokana na uchambuzi wa kodi, usafirishaji na usambazaji, nchini Tanzania, Kodi ya O ngezeko la Thamani VAT inayotozwa kwa mteja wa umeme wa majumbani ni asilimia 18 wakati Kenya wanatoza asilimia 16 na Uganda wanatoza asilimia 15.Kwa takwimu hizo na mfumo wa uchambuzi iliotumika kwenye tovuti ya globalenergyprices ni wazi kuwa Tanzania imepunguza umeme kwa kutoza gharama ndogo kwenye huduma yaani usafirishaji na usambazaji pamoja na kupunguza matumizi ya mafuta. Pia huenda thamani ya sasa ya fedha pamoja na mfumuko wa bei nao ukachangia kwa kiasi kikubwa kushuka kwa bei tofauti na V AT inavyotozwa.Kwa mujibu wa Sheria ya Umeme ya Mwaka 2008, Kifungu cha 23 2 na 23 3 marekebisho ya umeme hutokana na mabadiliko ya bei za mafuta, thamani ya fedha na mfumuko wa bei huhusika kwenye kushuka au kupanda kwa bei. Bei duniani kote Wakati bei ya umeme ikipunguzwa mara kwa mara nchini, tathmini iliyofanywa kwa mataifa zaidi ya 80 inaonesha kuwa bei ya umeme imeongezeka kwa wastani wa asilimia 1.65 tangu Machi mwaka huu. Kwa mujibu wa takwimu zilizochambuliwa, wastani wa bei ya umeme kilowati moja dunia kwa sasa inauzwa dola za kimarekani 0.150 sawa na Sh 339.Nchi zenye bei kubwa zaidi ya umeme duniani ni Bermuda kisiwa chini ya himaya ya Uingereza wanaouza kilowati moja kwa Sh 876.9 wakati Denmark nao wakiuza kwa Sh 849.75 Ujerumani hao wakiuza umeme kwa Sh 793. Kwa upande wa umeme unaouzwa kwa bei ndogo zaidi; nchi ya Iraq inauza umeme kwa Sh 18.1 kwa kilowati moja, ikifuatiwa na Misri inayouza kwa Sh 40.7 wakati Q atar ikishika nafasi ya tatu ikiuza kwa Sh 58.9.Aidha kwa mujibu wa uchambuzi wao, wananchi wa mabara ya Ulaya, Amerika Kusini na Australia ndiyo wanaolipa gharama za juu kwa kilowati za umeme wakati umeme wa bei nafuu unapatikana kwenye bara la Asia, hasa kwenye nchi zinazoongoza kwenye uchimbaji wa mafuta. Asemavyo mtaalamu Mhadhiri katika Shule ya Uhandisi ya C huo Kikuu cha Makerere, Dk Mackay O kure anasema Tanzania kama ilivyo kwa nchi zingine za EAC inatumia nishati mbadala ili kupambana na changamoto ya kuwa na umeme wa uhakika, lakini umeme utakapozalishwa kwa uhakika na kuingizwa kwenye gridi ya Taifa, huenda bei za umeme zikashuka muda hadi muda.Anasema, Kuna sera ambazo zipo kwenye nchi za EAC , isipokuwa Burundi na Sudan Kusini, lakini zote zinalenga umeme wa uhakika. Nchi zote zinataka wananchi wake wawe na uwezo wa kupika kutumia umeme, lakini pia sekta ya usafirishaji itumie umeme... ... yote hii ni kurahisishia maisha wananchi, lakini iwapo miradi iliyowekwa na nchi hizo kama Tanzania, Kenya na Uganda itakamilika, hakika tunaweza kushuhudia bei ya umeme ikishuka, kwani bei inapangwa kulingana na upatikanaji wa uhakika wa umeme, anasema mhadhiri huyo raia wa Uganda.  <topic>: KITAIFA 