<classify> JOHANNESBURG, AFRIKA KUSINI WAZIRI wa Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Kimataifa waAfrika Kusini, Naledi Pandor amezitaka nchi za Afrika kudhibiti uhamiaji. Kauli hiyo ya Pandor imekuja katika wakati ambao wimbi lamashambulizi dhidi ya wageni yaliyofanywa na raia wa Afrika Kusinilikisababisha hasira. Akizungumza na wawakilishi wa wahamiaji, pia alisemaviongozi wa Afrika wasizifikishe nchi zao kwenye hali mbaya wakitarajia nchinyingine kukabiliana na matokeo ya uhamiaji. Watu 12 waliuawa mapema mwezi huu wakati kundi la watulilipovamia na kushambulia wageni wanaoendesha biashara hususani katika jiji laJohannesburg. Kati hao waathirika 10 walikuwa ni raia wa Afrika Kusinina wawili walikuwa ni Wazimbabwe. Rais wa Afrika Kusini, Cyril Ramaphosa wiki iliyopitaalilazimika kuwaomba radhi waafrika kutokana na kadhia hiyo. Kiongozi huyo ambaye alikuwa amesimama kwa ajili ya kutoasalamu ya rambirambi katika msiba wa Rais wa zamani wa Zimbabwe, RobertMugabe alichukua hatua hiyo baada yakuzomewa na umati wa watu waliokuwa wamekusanyika katika shughuli hiyo mjiniHarare nchini Zambabwe. Ramaphosa aliahidi umati huo kuendeleza kilewalichosiamamia akina Mugabe na waasisi wengine wa ukombozi katika bara laAfrika akiwamo Nkame Nkruma wa Ghana ambao waliamini katika umoja. Kiongozi huyo pia alilimbia Shirika la Utangazaji laUingereza la BBC kuwa alijisikia aibu kutokana na mashambulizi hayo. Tumechukulia kwa uzito na kama taifa tumeiabishwakwa sababu hili linakwenda kinyume nakile ambacho Afrika Kusini inakisimamia, alisema. Katika kutafuta ufumbuzi wa kadhia hiyo Pandor amependekezakuwa suala la wahamiaji si tu la Afrika Kusini. Tunahitaji kuzungumza wajibu wa nchi nyinginekusaidia kama Afrika Kusini Kenya,Uganda na nchi nyingine nyingi jinsi ya kudhibiti sawasawa suala la wahamiaji,aliwaambia wajumbe wanaounda jukwaa la Diaspora. Afrika Kusini imekuwa kama sumaku ya wahamiaji kutokakatika nchi nyingine za Afrika kutokana na hali yake nzuri ya uchumi namazingira ya kufanya biashara. Lakini bado inakabiliwa na kadhia kubwa ya tatizo la ajira na baadhi ya wageni wanaonakuwa raia wa kigeni wanachukua nafasi yao. Pandor amelitaka bara la Afrika kuegukia maendeleo ya haraka ya kiuchumikusaidia kukabiliana na idadi ya watu inayoongezeka. Hakuna kiongozianayepaswa kuruhusiwa kuharibu taifa lake na kutarajia mtu mwingine abebe wajibukwa watu wake, alisema. Watu wanaohamia Afrika kusini ni kama maskini na wasio naujuzi, kama ilivyo kwa mamilioni ya Waafrika Kusini weusi , Waziri huyo alikaririwa na BBC mapema wiki hiikatika kipindi cha Hardtalk.  <topic>: KIMATAIFA 