<classify> Glory Mlay -Dar es salaam NAIBU Waziri wa Afya, Maendeleo ya Jamiii, Jinsia, Wazeena Watoto, Dk. Faustine Ndugulile, amesema asilimia 30 ya watoto hapa nchiniwamedumaa huku asilimia tano ya watu wazima, hasa kina baba wakiwa naviribatumbo. Hayo aliyasema jana Dar es Salaam wakati alipotembeleamabanda ya vyakula vya asili katika Tamasha la Utamaduni ya Jumuiya ya AfrikaMashariki Jamafest, linaloendelea Uwanja wa Taifa, Dar es Salaam. Dk. Ndugulile alisema tatizo hilo linasababishwa na watukutokujua kupika. Alisema Watanzania wengi hawajui kupika kwani wanatumiamafuta mengi katika vyakula, wanakula vyakula vyenye sukari nyingi nakusababisha watoto wao kudumaa kutokana na kushindwa kupatiwa lisheinayostahili. Dk. Ndugulile alisema mikoa ambayo inalima vyakuka vingikama Mbeya na Songwe ndiyo inayoongoza kwa watoto kudumaa kutokana na kushindwakupangilia chakula. Watanzania wengi hawajui kupika, hawajui jinsi yakupangilia chakula, wao wanakula ili mradi kinafika tumboni, ndio maana wanaumewengi ambao wanakunywa pombe kupita kiasi wakikutana na vyakuka hivyo wanakuwana viribatumbo na watoto kudumaa. Vyakula vingi vinatakiwa kupikwa kwa kuchemshwa na siokujaza mafuta kama watu walivyozoea katika familia yako, pia utumiaji wa nazinao unachangia kwa kiasi kikubwa ongezeko la viribatumbo na udumavu kwa watoto,alisema. Alisema wizara hiyo ina mpango wa kupiga kambi katikamikoa hiyo ili kutoa elimu kuhusu lishe bora na jinsi ya kupangilia ulaji wachakula katika familia zao. Dk. Ndugulile alisema pia matatizo hayo yanaweza kuondokaendapo watu watazingatia lishe bora, kufanya mazoezi na kupunguza unywaji wapombe kupita kiasi, hasa kwa wanaume.  <topic>: AFYA 