<classify> WAKIISHI katika maeneo tulivu ya Wilaya ya Megenagna mjini Addis Ababa nchini Ethiopia, wasichana takribani saba wanaonekana wakitoka kwenye makazi maalumu wakiwa wamewabeba watoto wachanga. Ingawa walikuwa na watoto wachanga, miongoni mwao hakuna yeyotemwenye umri unaofaa kubeba ujauzito, jambo ambalo lingemfanya yeyote anayewaonakuwa na shauku ya kujua nini kiliwasibu. Mmoja wao ambaye jina lake limehifadhiwa ana umri wa miaka 23. Nivigumu kumtambua ni nani hasa kwa kumtazama. Ni mpole. Alipokuja kwenye makazihaya, miaka iliyopita, hakuja kutafuta kazi. Bali kutafuta maficho dhidi ya maumivu ya mwili na ya kisaikolojiaaliyoyapitia baada ya kubakwa na kaka yake. Amejawa na woga wa kuangaliana na au kutazama watu baada ya magumualiyoyapitia. Nilikuwa na maisha magumu na ya huzuni, anakumbukakipindi kilichopita. Licha ya kwamba maumivu yake yalikuwa makali, anashukuru angalausasa anaweza kuendelea kuishi. Anasema kuna wakati alihisi kutembea huku akiwa ametazama mbele ilikuwa haiwezekani. Msichana huyu kwa sasa anafanya kazi katika nyumba iliyompatiahifadhi baada ya tukio la kubakwa inayoitwa Refuge for Women and Children. Huwashirikisha watu wengine habari zake akiamini kwa kufanya hivyoitasaidia kuwanusuru wasichana wengine walio katika hatari au mazingira yakukabiliana na unyanyasaji wa kingono. Kaka yake mkubwa ambaye alimpeleka mjini na kumwahidi kumsomeshaalikuwa polisi. Alikuwa na umri wa miaka 16 wakati huo na wote waliishi katikanyumba moja aliyopanga kaka yake. Kwa sababu nilikuwa mdogo, sikujua mengi na sikuweza hatakuongea wazi. Nilipokuwa nikiwaona watu, nilifikiri wangenidhuru pia, anaelezeamasahibu aliyoyapitia. Alikuwa akifikiria kwamba watu watagundua siri yake kwa kumtazamatu. Kwa hiyo, taratibu akaacha kwenda shule. Katika kipindi chote cha miaka mitano walichoishi pamoja, kakayake alikuwa akimbaka. Katika kipindi hicho alipata ujauzito na kutoa mimbamara kadhaa. Vitisho kutoka kwa kaka yake, umri mdogo na maumivu havikumwezeshakuongea neno hata moja juu ya hili kwa yeyote. Hata hivyo, anaeleza kwamba siku walipohamia nyumba nyinginealipata fursa aliyokuwa akiitaka. Muda mfupi baada ya kuhamia kwenye nyumba mpya, mwenye nyumbaaligundua namna alivyokuwa hapendi kuongea na watu na hivyo, akamuuliza: Nikwanini wewe ni mwoga wa kuwasogelea watu, huyu ni ndugu yako? Maswali yote hayo yalikuwa magumu mno kwake kuyajibu. Kwa sababu alikuwa anatafuta njia za kutoroka ili kulinda utu wake,hakutaka kumdanganya mwanamke mwenzake, lakini kumwambia ukwelililikuwa tatizo jingine lililomuelemea. Baada ya kufikiria na kuupiga moyo konde, alipata nguvu yakumweleza mwenye nyumba. Aliposikia habari yake kutoka kwa binti huyo, mwenye nyumba alishitushwana kuamua kumpeleka mara moja kwenye kituo cha karibu cha polisi. Baada ya kuhojiwa katika kituo cha polisi, alichukuliwa nakupelekwa kwenye nyumba ambayo wanawake wenye matatizo kama yake hupelekwa nakupewa mahala salama pa kuishi na msaada wa kisheria. Kesi ilipofika mahakamani, familia ilifahamishwa kuhusu hali yamambo ilivyokuwa kwa binti yao lakini cha ajabu walimgeuka na kidai kaka mtuhawezi kufanya jambo kama hilo. Kila mtu katika familia yangu, isipokuwa mama yanguwalikasirishwa na mimi. Mbaya zaidi iligeuka kwamba mimi ndiye mwenye makosailihali ndiye mwathirika, anasema binti huyo. Anasema hiyo ilimwongezea woga kutokana na kwamba kituo cha polisihakipokei wanawake wenye matatizo kama yake. Anasema hawakuwa watu wa kumsikiliza na bila huruma walimwulizamaswali mabaya kama vile: Ulikuwa wapi siku zote hizo uje kulalamika leo? Hii ndiyo hali inayowakumba wanawake wengi nchini humo, ambakovijana wanaona vitendo vya kubaka wasichana ni sifa hivyo, husimuliana vijiwenikila wanapofanya uhalifu huo. Hivyo basi, wasichana wanalazimishwa na jamii kuamini kuwa kubakwani makosa yao. Watu waliowazunguka huwalaumu kwa mambo wanayodai au kuwasingiziakufanya hivyo, kuwalazimisha wengi kuendelea kujificha na kutosikika. Hata hivyo, msichana huyu alipata hifadhi ambayo kwa sasa imekuwa nimahala pake pa kazi na amekutana na wanawake ambao waliwahi kubakwa na kaka,baba na hata babu zao. Anaeleza kuwa hao wote walilaumiwa na jamii kwa kuambiwa kuwa waondio wamesababisha wabakwe. Sifahamu mengi juu ya mfumo wa sheria. Lakini kwa yaleniliyoyashuhudia, naweza kusema mfumo wa sheria ni mbaya hapa nchini, anasema. Anasema mara nyingi wabakaji hutembea huru, na tangu alipompelekakaka yake mahakamani hakuna matokeo yoyote aliyoyapata na mtuhumiwa yupohuru. Nilipata maumivu makali, nikasimama mahakamani bilamafanikio. Afadhali nisizungumzie hili, anaongeza. Kutokana na kutoa mimba mara nyingi, alihitaji kupata matibabutofauti tofauti. Baada ya haya yote, niliumia zaidi kisaikolojia. Hasa kwa namna ambavyofamilia yangu ilivyopokea taarifa ya kubakwa kwangu, iliniuma mno, anasema. Anasema alipokuwa nyumbani, hakuweza kula wala kumwamini mtu yeyotealiyekuwa karibu naye. Alikuwa na ndoto moja tu na ilikuwa ni ya kujiua ili kuondokanana maumivu yote aliyopitia. Msichana huyo anasema aliweza kuyashinda majaribu baada ya kupatamsaada wa kisaikolojia. Hata hivyo, makazi mapya hayakumpatia tu ujuzi mbalimbali ilikuwezesha kuwa mtu anayejitegemea, bali pia yalimwezesha kujiamini kupitiamafunzo ya Taekwondo ambayo pia yalimnufaisha. Wakati watu wanapoumizwa hawahitaji mambo mengi. Mara nyingi huwahawataki kusikia wala kuwa tayari kuelewa chochote licha ya kwamba kuna watuwalio tayari kutoa msaada kwao, binafsi naamini tunahitaji kuwa tayarikusaidiwa, anasema. Anasema licha ya kwamba wanawake wengi hawazungumzi wazi, anaaminiwapo wengi waliokabiliana na mambo mengi mabaya kuliko aliyoyapitia yeye. Anasema anaamini kuwa kama jamii isingewapuuza, wanawake hawawangejifunza kutokana na uzoefu wa aina hiyo. Tunapowaona wanawake wamevaa vitambaa na kutembea kana kwambauzito wa dunia uko kwenye mabega yao, ninadhani pia wanaishi maisha yangu, kwahiyo huwa nawafuata na kuzungumza nao, kuwasikiliza na kuwakumbatia. Anasema anaamini kwamba jamii inahitaji kujifunza kuhusu wanawakena masaibu wanayoyapitia ili kuwasaidia. Anasema hii itawezesha kuzuia mashambulio sawa na hayo. Familia zinapaswa kufahamu kuwa mavazi, chakula na masomo, ambayowatoto wao wanapokea havitoshi, wanahitaji kutambua kuwa wanaweza kuwa katikahali ya hatari kokote wanakoenda,anasema. Makazi Refuge for Women and Children yamekuwa yakiwasaidiawanawake kisheria na kisaikolojia kwa miaka 15 sasa. Maria Munir, ambaye ni mwasisi wa makazi hayo, alilieleza Jaridala Temsalet Gets nchini humo kwamba hakuna chochote kinachompatia furahakuliko kuwaona wanawake ambao awali walitaka kujiua wakifanya vizuri shuleni nahata kitaaluma. Makazi hayo yamewawezesha wanawake kuwa wahandisi, viongozi na katikanyanja nyingine kupitia mafunzo wanayopata mjini Addis Ababa, Dessie na vituovingine. Msichana huyu aliyepitia masahibu haya kwa sasa ni mkufunzi na anacheo cha meneja. Makala haya yameandaliwakwa msaada wa BBC  <topic>: AFYA 