<classify> WENGINE tulizaliwa katika familia masikini, lakini hatuamini kuwa umasikini wa baba na mama ni umasikini wetu pia. Tajiri wa kimataifa, Bill Gates, aliwahi kusema kuzaliwa masikini siyo kosa lako, lakini kufa masikini ni kosa lako, hivyo wekeni juhudi katika masomo.Ndiyo maana kuanzishwa kwa shule huria open schools, ni kama kuwafuata walipo na kuwasaidia hao wanaotafuta sifa na vigezo vya kufanya mtihani wa taifa wa kujiunga kidato cha tano au kujiunga chuo kikuu ili waendelee, vinginevyo watapoteza matumaini yao na kuishia katika vitendo vya uhalifu jambo ambalo ni hatari kwa taifa.Ndivyo anavyosema Mhadhiri Msaidizi wa Chuo Kikuu Kishiriki cha Ualimu DUCE, Reuben Ndimbo aliyekuwa mgeni rasmi katika mahafali ya pili ya kidato cha nne kwa wanafunzi wanaorudia mtihani, yaliyofanyika hivi karibuni shuleni hapo Ukonga jijini Dar es Salaam.Wanafunzi mnaosoma katika fursa kama hizi epukeni kujiona wajinga kwa kujifananisha na wengine, anasema na kuongeza: Jueni kwamba hamkuja hapa kwa bahati mbaya mkidhani eti mlishindwa, hapana, kule kwingine siyo njia aliyowa- pangia Mungu na kama ni changamoto, mna nafasi ya kuzirekebisha na kupata sifa sawa na waliokwenda moja kwa moja katika ngazi nyingine.Ndimbo anawahimiza walimu kuzingatia kuwaadhibu wanafunzi wanapokosea, lakini kwa kuzingatia adhabu zinazowajenga na kuwafanya wanafunzi kutambua makosa ili wajirekebishe, badala ya adhabu zinazojenga chuki baina yao. Anasisitiza: Wazazi na walimu tuwasomeshe watoto wetu kwa elimu bora, lakini tusisahau pia kuendeleza vipaji vyao kwani uwezekano wa kutengeneza maisha yao upo kwao kupitia ujuzi na vipaji vyao.Anawahimiza wahitimu kuepuka kutegemea mali za wazazi wao, badala ya kufanya juhudi kujitafutia zao na kuendeleza zilizopo katika familia.Wengine, tulizaliwa katika familia maskini, lakini hatuamini kuwa umasikini wa baba na mama ni umasikini wetu pia... Kama ulizaliwa katika familia tajiri, una nafasi ya kujitafutia utajiri wako na kuuendeleza wa wazazi wako ili usifike mikononi mwako na kama ulizaliwa katika familia masikini, una nafasi ya kutafuta utajiri wako na kuikomboa, anasema.Katika mahafali hayo, Mkurugenzi wa Shule Huria ya Ukonga Skillful, Diodorus Tabaro, analifafanulia gazeti hili umuhimu wa shule huria kwa vijana ambao hawakuendelea na elimu katika mfumo rasmi sambamba na mbinu za wanafunzi kufanya vizuri katika mitihani yao.Anasema: Vijana wengi wanapofeli, hawapati maelekezo zaidi waende wapi, hivyo wanabaki mitaani ingawa walikuwa na ndoto zao kubwa na muhimu kwa familia na taifa kama zingetimia.Anawahimiza wahitimu kutumia njia na maandalizi sahihi kufaulu katika mtihani ujao wa taifa wa kidato cha nne, unaotarajiwa kufanyika Novemba 4 hadi Novemba 22, 2019.MBINU ZA KUFAULU MITIHANIAlipotakiwa kubainisha mambo wanayohimiza wanafunzi kuyazingatia ili wafanye vizuri na kufaulu mitihani, Tabaro anasema: Tunawahimiza wasifanye udanganyifu wowote wala kujaribu kuangaliziana, kusaidiana, au kuwasiliana; mambo hayo yanaweza kuwaharibia maisha; lazima wajiamini wenyewe maana kama walifuata vizuri masomo, lazima watafaulu.Kwa mujibu wa maelekezo yaliyo katika ratiba ya Mtihani wa Taifa wa Kidato cha Nne Mwaka 2019 iliyotolewa na Baraza la Mitihani la Taifa Necta, mtahiniwa atakayebainika kufanya udanganyifu au kusaidiana na mwingine, anaweza kufutiwa mitihani yote. Necta linasisitiza mtahiniwa kuandika kiusahihi namba yake ya mtihani katika karatasi au kitabu cha majibu.Jina, herufi au alama yoyote inayoweza kumtambulisha mtahiniwa kamwe haipaswi kuandikwa kwenye karatasi au kitabu cha majibu, linasema Necta katika maelekezo hayo.Tabaro anasema: Mwanafunzi akiingia kwenye chumba cha mtihani, lazima ajiamini kwamba alijiandaa vizuri na unakwenda kufaulu vizuri; siyo chini ya alama C kwa kila somo.Kwa mujibu wa Tabaro, mbinu nyingine muhimu kwa wanafunzi kufaulu mitihani, ni kujiandaa kwa kuwa na vifaa vyote vya mtihani na kuzingatia kuandika kwa mwandiko unaosomeka vizuri na kuvutia hususan katika maswali ya insha.Anasema: Tunawahimiza wanafunzi kujibu maswali kwa kwenda moja kwa moja kwenye hoja aliyokusudia, kuijadili kidogo na kuweka mifano halisi... Kabla ya kipindi cha mitihani, wanafunzi wanahimizwa kuzingatia mijadala ya kimasomo ndani na nje ya darasa, kufanya mazoezi ya kutosha na kuulizana wasipoelewa kwani hata walimu wapo tayari kabisa kusaidia wakati wowote.Mkurugenzi huyo anasema ingawa hayo yalikuwa mahafali ya pili ya kidato cha nne kwa wanaorudia mitihani, tangu shule hiyo ianzishwe, wanafunzi wamemaliza mara 12.Hadi sasa shule hii inajivuna kuwa na zaidi ya wanafunzi 600 wenye digrii walipita hapa Ukonga Skillful, anasema.Akielezea umuhimu wa shule huria, Tabaro anasema ni muhimu kwa maendeleo ya taifa kwa kuwa, hazilengi waliofaulu, bali zinawatafuta, zinawasaidia na kuwainua kielimu wanafunzi waliofeli au kukumbwa na changamoto zilizowafanya wasiendelee na elimu yao katika mfumo rasmi huku wakiwa wametoka katika familia na malezi tofauti, maeneo tofauti na wana umri tofauti.Hii ni kwa kuwa huyo aliyeshindwa njiani, hawezi tena kurudi shule za serikali kwa kuwa tayari kwake, mfumo wa elimu rasmi umekwishatibuka na hata wengine umri umewaacha...Tabaro anasema: Tofauti na shule nyingine, sisi tumelenga wanafunzi kupata ufaulu na cheti bora wakiwa na uelewa na maarifa ya kutosha, wenye nidhamu na wanaomcha Mungu... ndiyo maana wanaokuja hapa wakiwa dhaifu, wanatoka kifua mbele na wanaendelea katika ngazi za juu za elimu.Anasema: Tumelenga kuwahudumia na kuwasaidia hawa ambao wengine hasa waliosoma shule za taasisi na watu binafsi, waliacha masomo kwa kushindwa kumudu gharama na ndiyo maana tunaipongeza serikali kwa kuifanya elimu kuwa bure maana mpango huu wa serikali unaokoa vijana wengi.Kuhusu wanavyomudu kuwanasua wanafunzi waliofeli ili wawe katika mstari sahihi kutimiza ndoto, Tabaro anasema mbele ya umati uliohudhuria mahafali hayo mwishoni mwa juma kuwa, kutohitimu, kutofaulu au kutochaguliwa, hakumaanishi vijana hawana akili, bali ni matokeo ya changamoto mbalimbali za kijamii.Elimu katika mfumo usio rasmi shule huria ni nafasi ya pili anayopewa mwanafunzi ambaye hakufikia malengo yake katika elimu ya sekondari labda kwa kukosa ada, kupata mimba, au athari nyingine zinazotokana na mabadiliko ya kimwili na kiakili kutokana na kufikia umri wa usumbufu kwa vijana, lakini sasa wanapewa nafasi nyingine kuweka mambo sawa.WAHITIMU WASHUHUDIABaadhi ya wahitimu wa shule hiyo wanasema kutokana na misingi imara waliyojengewa, wamefanikiwa kuendelea na kufikia elimu ya juu katika vyuo mbalimbali. Jordan Mwakipesile aliyehitimu shuleni hapo mwaka 2016, anasema hakuwahi kupitia darasa lolote la sekondari, lakini elimu aliyoipata hapo imemwezesha kujiendeleza kielimu na sasa yupo mwaka wa pili katika Chuo Kikuu cha Mtakatifu Augustine SAUT jijini Mwanza.Hiyo ilikuwa baada ya kumaliza la saba na hali ya maisha kuwa ngumu; ndipo nikaamua kutafuta biashara na kuuza mayai na maji ya kandoro kule Mbagala Dar es Salaam..., anasema na kuongeza: Baada ya darasa la saba, sikusoma sekondari, bali QT... Mwalimu mmoja wa kike ambaye hakutaka jina lake litajwe, anasema hakupata fursa ya kwanza, lakini baada ya masomo katika shule hiyo, amejiendeleza hadi kupata shahada ya ualimu kutoka DUCE.MAANA YA QTKwa mujibu wa uchunguzi, QT ni elimu ya sekondari kwa muda mfupi ili kufanya mtihani wa maarifa kupata sifa za kufanya mtihani wa taifa mwakani. Mmoja wa walimu wa shule hiyo aliyekataa kutaja jina anasema katika mazungumzo na makala haya kuwa, QT siyo darasa, bali ni mtihani wa maarifa unaowalenga hasa vijana ambao hawakumaliza kidato cha nne au ambao hawakufika sekondari kabisa.Anasema: Hao, badala ya kusoma miaka minne, wanasoma miaka miwili na wa kidato cha tano na sita, badala ya kusoma miaka miwili, wanasoma mwaka mmoja. Tabaro anasema wanafunzi wa namna hiyo wanasoma kujiandaa kufanya QT mtihani wa maarifa wanapofaulu, huwa na sifa za kufanya mtihani wa taifa mwakani.Mtihani wa QT hutungwa na Baraza la Taifa la Mitihani Necta. Tabaro anasema, wanafunzi wanaosoma shule huria, QT na wanaorudia mtihani siyo kwamba ni wajinga, bali hali hiyo inaweza kutokana na sababu mbalimbali na kwamba, ndiyo maana, walimu wanatumia mbinu mbalimbali kufundisha wanafunzi hao ikiwa ni pamoja na walimu wake kujitoa kuhudumia mwanafunzi mmoja mmoja kadiri ya mahitaji yake hasa kwa muda wa ziada.Uchunguzi wa gazeti hili katika mahafali hayo umebaini kuwa, miongoni mwa wanafunzi hao, hawakupata au kuendelea na elimu katika mfumo rasmi kutokana wengine kufiwa na wazazi na hivyo kukosa malezi na msaada na kwamba wanaorudia mitihani baada ya kutofanya vizuri katika mitihani yao ya kidato cha nne, wanapohitimu na kufaulu mtihani wa taifa, hupata nafasi sawa na yule aliyepata fursa ya kwanza.Katika masomo yao, tunawaonesha makosa au mambo mabaya tunayoamini yalichangia wao kufeli na kukwamisha malengo yao na tunawahimiza kuyaacha huku tukiwaonesha mambo muhimu ya kufanya ili wamalize mitihani yao salama, na wafaulu ili wafanikiwe kimalengo, likiwamo suala la uadilifu, anasema Tabaro.Shule huria zinalenga kuwanasua waliokwama katika juhudi zao kutimiza ndoto za kimaisha kupitia nyenzo ya elimu.Anasema ingawa ni kazi ngumu kufundisha na kulea walioachwa na jamii sambamba na mfumo rasmi wa elimu, walimu wetu wanatumia wito na uzalendo kuhakikisha vijana wa Kitanzania kuwarejeshea tumaini vijana hao ili wazitumikie familia na taifa lao kwa manufaa na tija zaidi.Sehemu ya risala hiyo ya wanafunzi inasema: Shule yetu imeazimia kuanzisha elimu ya sekondari ya miaka minne yaani kidato cha kwanza mpaka cha nne na kuboresha mazingira ili yawe rafiki zaidi kwa kujisomea, kuwa na walimu bora na wa kutosha katika masomo yote, kuongeza ufaulu kwa wanafunzi wote wa QT, PC na kidato cha tano na sita; pamoja na kuwa na maabara bora yenye vifaa vyote...Kuhusu hali ya ufaulu, imebainika kuwa mwaka 20182019 wanafunzi wa kidato cha sita wote walifaulu kwa wanafunzi 13 kupata daraja la pili huku wanafunzi 7 wakipata darasa la tatu yaliyowawezesha kupata nafasi kujiunga na vyuo vikuu. Hapakuwa na daraja la nne wala 0.  <topic>: KITAIFA 