<classify> NCHI za Afrika Mashariki zimejidhatiti katika kuhakikisha wananchi wake wanapata damu salama bila kulipia na kutoa onyo kwa watumishi wa hospitali kuwa watapoteza kazi ikiwa watabainika kukiuka utaratibu.Wakati Tanzania ikipiga marufuku hospitali zote za serikali nchini kuuza damu, Kenya na Uganda nazo zimefanya hivyo kuhakikisha wagonjwa wanaohitaji damu wanapatiwa na kuepuka rushwa katika utoaji damu na kuahidi kuwachukulia hatua wanaofanya vitendo hivyo. Waziri wa Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, Ummy Mwalimu katika maadhimisho ya Siku ya Wachangia Damu Duniani mwaka huu , aliwataka Waganga Wakuu wa Mikoa RMO na Wilaya DMO kutenga siku tatu mwaka kukusanya damu na kuhakikisha hakuna inayouzwa kwa wahitaji.Alisema mwaka huu serikali imetenga Sh bilioni tatu kwa ajili ya upatikanaji wa damu salama, kuongeza upatikanaji damu salama nchini. Alisema mwaka 201718, Serikali ilitenga Sh bilioni tatu sawa na ongezeko la asilimia 50 kutoka Sh bilioni mbili za mwaka 2016 17. Waziri Ummy alisema katika kuhakikisha damu inapatikana kwa wingi, wizara hiyo imeweka lengo la kukusanya chupa za damu salama 375,203, asilimia 60 ya mahitaji yake nchini.Ukusanyaji wa damu ni sawa na chupa saba kwa kila wananchi 1,000 kiwango kidogo kuliko pendekezo la Shirika la Afya la Dunia WHO la kukusanya chupa 10 kila wananchi 1,000. Ummy alisema katika kipindi cha mwaka 2016, zilikusanywa chupa 196,735 sawa na asilimia 40 ya mahitaji na mwaka 2017 ziliongezeka na kufikia chupa 233,953 sawa na asilimia 45.Katika kuhakikisha hilo, Idara ya Damu Uganda UBTS wiki hii imekataza kuuzwa damu kwa wananchi katika hospitali na kuonya madaktari na wauguzi watakaobainika, kuchukuliwa hatua. Akizungumza wakati wa kuchangia damu Shule ya Kimataifa ya Kampala, Uganda, Muuguzi Mkuu katika benki ya damu, Joan O dyek alisema wamepokea taarifa kuwa baadhi ya hospitali binafsi wanawauzia damu wagonjwa.Damu inatakiwa kutolewa bure katika hospitali za serikali na binafsi kwani watu wanajitoea damu hivyo haipaswi kuuzwa na ikitokea kuna mwananchi ametakiwa kununua damu, atoe taarifa katika mamlaka husika,alisema. Alisema madaktari watakaokamatwa wanauza damu watakuwa hatarini kuondolewa kazini kwani sasa wanawatafuta madaktari hao kwa kuwaomba wananchi kuwapelekea taarifa zao. Nchi hiyo inahitaji chupa za damu 340,000 za damu salama kwa mwaka lakini kawaida serikali hukusanya takribani chupa 200,000 au pungufu ya hizo kwa mwaka, hivyo mikakati zaidi inawekwa kuongeza uchangiaji damu. Wakati huo huo, Idara ya Damu Kenya KNBTS hivi karibuni ilitoa onyo kwa hospitali kwa tuhuma za kuuza damu kwa wagonjwa.  <topic>: KITAIFA 