<classify> MOJA ya fursa kubwa ambayo Tanzania tunayo lakini nchi nyingi za Ulaya na Marekani huwezi kuipata ni ya ufugaji wa nyuki ambayo Watanzania wengi wanaoishi kwenye maeneo ya misitu mingi wameshindwa kuichangamkia ipasavyo.Bila shaka unajiuliza kwa nini ni rahisi kufuga nyuki Tanzania kulinganisha na Ulaya. Swali hilo linajibiwa na mtaalamu wa nyuki wa Wakala wa Huduma za Misitu Tanzania TFS, Kanda ya Magharibi, Karimu Solyambungu, alipofanya mahojiano maalumu na gazeti hili wakati wa Jukwaa la Fursa za Biashara na Uwekezaji lililofanyika Tabora mwishoni mwa mwaka jana.Solyambingu anasema kwamba ni rahisi kufuga nyuki Tanzania, hususani kwenye maeneo yenye misitu mingi kama Tabora na mikoa ya jirani ya Kigoma, Katavi, Singida, Dodoma na Geita kutokana na kuwa na makundi mengi ya nyuki.Tanzania kuna uhakika wa kufuga nyuki kwenye mapori yetu kwa sababu tunayo makundi mengi ya nyuki tofauti na Ulaya ambapo makundi ni haba na bado yanakufa kutokana na baridi.Hivyo mfugaji nyuki wa Ulaya analazimika kununua pia makundi ya nyuki kutoka kwa mtu ambaye anayo, lakini huku kwetu ukishatundika mzinga wako unaweka kivutio chambo na kundi la nyuka linakuja lenyewe, anasema.Anasema moja ya kivutio cha nyuki ni kuyeyusha nta na kuiweka kwenye mzinga. Anatolea mfano wa nyuki wasiouma ama nyuki wadogo kwa upande wa Tanzania kwamba nao ni wachache ndio maana ukitaka kuwafuga urahisi ni kutafuta kwanza kundi lao mahala yanapopatikana.Anasema kwa Tanzania, wenyeji wana njia zao kama vile kupaka mafuta ya samli na hata kinyesi cha ngombe lakini njia rahisi ni kutumia nta ya nyuki kwa kuiweka kwenye mzinga.Solyambingu anasema mzinga unatakiwa uwe umeninginizwa mahali pazuri na uhakikishe hali ya usafi na kusiwe na wadudu kwani nyuki hawapendi kukaa kwenye mzinga mchafu. Hakikisha pia hakuna siafu wala panya wanaoishi kwenye mzinga.Kadhalika anasema ni vyema kuninginiza mzinga msimu ambao kuna makundi mengi ya nyuki yanayohama. Anasema makundi ya nyuki huhama wakati ambao nyuki wamezaliana kwa wingi na kuwepo malikia mwingine kwenye mzinga hivyo kusababisha kuhama ili kuunda kundi jingine.Anasema msimu huo wa mgawanyiko ni rahisi nyuki kufanya makazi katika mzinga wako kwa haraka na kama haujui msimu wa makundi ya nyuki kuhama katika eneo lako waulize wakulima wenzio wanaofuga nyuki katika eneo hilo.Ubora wa asali ya Tanzania Lingine ambalo Ulaya na Marekani kwa sehemu kubwa hawana ni ubora wa asali yao. Solyambingu anasema asali nyingi ya Tanzania, ikiwemo inayotoka Tabora ni bora kulinganisha na asali ya Ulaya na Marekani kwa sababu ni asali inayotokana na mimea ya asili organic yakiwemo maua ya misitu.Asali ya nyuki wetu haitokoni na maua ya mimea inayopandwa kwa dawa na kemikali viuatilifu kama ilivyo kwa Ulaya na Marekani. Hii inatokana na maua ya miti ya asili kwa hiyo ni bora zaidi, anasema.Mtaalamu huyo anasema taarifa alizo nazo nchi zinazoendeleza huzalisha asali mara nyingi kwa matumizi ya nyumbani kwa kula lakini linapokuja suala la matumizi ya asali kwa ajili ya dawa na bidhaa zingine za viwanda Ulaya wanasaka asali ya huku kwetu.Anasema hata nta inayotumiwa kwenye dawa, yaani kwa ajili ya kutengeneza vitu kama kasha la juu la vidonge aina ya rangi mbili vifuniko ni nta safi ya kutoka maeneo kama Tabora. Fursa ya ufugaji nyuki Solyambingu anasema wenye mitaji, Watanzania na wageni, wanakaribishwa kuchangamkia fursa ya kufuga nyuki mkoani Tabora na Kanda nzima ya Magharibi kwani soko la ndani na nje la asali pamoja na mazao yake ni kubwa.Kufuga nyuki kisasa katika misitu yetu na kwa njia endelevu ni uwekezaji wenye tija kubwa, anasema. Anasema taratibu za kufuata ili kuanza kufuga nyuki kwenye misitu ya hifadhi ni rahisi sana ambapo mfugaji anatakiwa kuandika barua ya maombi, kutaja eneo na kukamilisha masharti kadhaa, ikiwa ni pamoja na kulipa ada.Anafafanua kwamba ada inayolipwa ni kwa ajili ya kuingia tu kwenye hifadhi ya misitu kwa maana ya wakati wa kwenda kufanya shughuli za uzalishaji kama vile kutundika mizinga au wakati wa kuvuna. Ukiingia kwenye hifadhi ya msitu na wale unaoingia nao, kila mmoja atalazimika kulipa ada ya Sh 2,000 tu kwa siku moja kwa mujibu wa kiwango cha tozo za sasa.Anasema bado wafugaji wengi wanatumia mizinga ya kizamani isiyo na tija na ndio maana wenye mitaji wanakaribishwa Tabora kufanya ufugaji bora na wa kisasa.Anafafanua kwamba mzinga mmoja wa kisasa una uwezo wa kutoa kilo 10 hadi 15 za asali wakati ile kienyeji hutoa kiasi kidogo, wakati mwingine chini ya kilo 5, kutegemea ukubwa wa mzinga. Kwa upande wake, Meneja Msaidizi Mipango na Matumizi, Antony Mbugha, anaongezea kwamba sehemu kubwa ya misitu ya Tabora ni miombo ambayo inatoa maua mazuri yanayotumiwa na nyuki katika kutengeneza asali.Kwa hiyo mtu akiwekeza mizinga kwenye misitu yetu, uwezekano wa kupata asali ambayo imechafuliwa na kemikali haupo kwa sababu misituni hakuna mashamba na pia kuna makundi mengi ya nyuki, anasema.Katika Kanda hiyo ya Magharibi, Mbugha anasema hadi mwaka jana kulikuwa na manzuki mashamba ya nyuki zaidi ya 15 katika wilaya za Kibondo, Kakonko, Tabora Manispaa, Mlele, Mpanda, Shinyanga, Nzega, Uyui, Sikonge na Kasulu. Kwa hiyo misitu yetu inafaa sana na ina mazingira mazuri ya kufuga nyuki. Ndio maana tunawakaribisha wawekezaji kuja Tabora na maneo mengine ya Kanda hii kufuga nyuki, anasema.Takwimu zilizopo zinaonesha kwamba mkakati wa mwaka juzi wa TFS ulikuwa ni kuongeza mazao ya nyuki kwa kuzalisha asali kilogramu 2,488.2 na nta kilogramu 74 kutoka kilogramu 923 za asali na kilogramu 23 za Nta zilizokuwpo mwaka 20152016 Viwanda vya mazao ya nyuki Mbugha anasema wenye mitaji pia wanakaribishwa kuwekeza katika viwanda vya kusindika mazao yatokanayo na nyuki kama vile asali, nta, sumu ya nyuki, gundi na maziwa ya nyuki.Anasema kwa sasa Tabora hakuna kiwanda chochote cha kuchakata mazao yatokanayo na nyuki. Hata hivyo, anasema upo mpango wa TFS kwa kushirikiana na taasisi mbalimbali kuanzisha kiwanda cha aina hiyo na kwamba hata kikianzishwa bado vingine vinahitajika.Solyambingu anaongeza kwamba ni wakati wa Watanzania kufikiria kuanzisha hata viwanda vya kuzalisha vidonge vya rangi mbili Tabora kwa sababu moja ya mali ghafi kwa ajili ya vifuniko vyake ni nta.  <topic>: KITAIFA 