<classify> Chanzo cha picha, Getty ImagesUnyanyasaji wa kisaikolojia unahusisha matumizi ya mara kwa mara na ya kimakusudi ya maneno au vitendo visivyo vya kimwili vinavyofanywa kwa lengo la kumdhoofisha mhasiriwa kiakili na kihisia, kuumiza, kuendesha au kutisha mtu, kwa mujibu wa SaveLives, shirika la Uingereza linalojitolea kukabiliana na aina hii ya unyanyasaji.Lakini si dhahiri kama mtu anakutukana ghafla.Matokeo ya unyanyasaji wa kisaikolojia ni mbaya sawa na yale ya unyanyasaji wa kimwili na yanaweza kusababisha mfululizo wa matatizo ya afya, kama vile huzuni na wasiwasi, matatizo ya kimwili kama vile vidonda vya tumbo, mapigo ya moyo na matatizo ya kula, na kukosa usingizi, kulingana naHuduma ya Kitaifa ya Afya ya Uingereza, NHS.Inaweza kuwa kwamba mchokozi hathamini mafanikio ya mwenzi, anatoa maoni ya kufedhehesha au utani, anabatilisha hisia zao au anawalaumu kwa hali ambazo hawawajibikii. Unyanyasajiwa aina hii hujitokeza kwa njia tofauti.Kutokana na sifa hizi ni vigumu, kwa mtu anayeteseka na kwa wale walio karibu naye, kuchunguza ikiwa kuna unyanyasaji wa kisaikolojia.Wanasaikolojia walioshauriana wanaonya kwamba ishara lazima zizingatiwe kwa ukamilifu na kwamba hii sio tabia maalum, lakini mkusanyiko wa matukio madogo madogo ambayo hujitokeza na kudumu kwa muda mrefu.Jambo la kwanza litakuwa kuchunguza ikiwa kumekuwa na mabadiliko katika mienendo - mtu alivyokuwa vipi na sa yuko vipi. Kwa kifupi, angalia ikiwa imepoteza asili yake.Hii inajumuisha mabadiliko yote mawili katika muonekano wa kimwili, jinsi unavyohusiana naye, na jinsi unavyomuona kihisia.Chanzo cha picha, Getty ImagesMutu anayenyanyaswa kisaikolojia pia huacha kufanya mambo ya kupendeza ambayo alipenda kufanya hapo awali, kama vile kuvalia nguo nadhifu au amebadilisha msimamo ambao ulikuwa muhimu kwake hapo awali.Nyuma ya pazia mtu anayepitia hali hii anaweza kuwa katika mvutano wa mara kwa mara juu ya kile anachoweza kufanya na hawezi kusema, analazimika kuzuia machozi ili mpenzi wake asiwaambie kwamba anatia chumvi au kuepuka kufanya mambo fulani ili asikasirike.Na hii sio kawaida.Kwenye mahusiano lazima ujisikie mtulivu, hakuna haja ya kuficha mambo, anasema Vidal.Kwa hivyo, inawezekana kwamba mazingira anayoishi mtu kama huyu ni ya wasiwasi zaidi na hana utulivu.Ukifuatilia kwa makini utagundua mabadiliko katika tabia. Mtu anayekabiliwa na unyanyasaji wa kisaikolojia kwa mfano hana muda na jamaa zake wala marafiki, hapigi simu kuwajulia hali. Kama alikuwa akifanya hivyo awali basi hii ina ishara wazi huenda anakumbwa na usumbufu wa kimawazo.Hisia ambayo inaweza kuzalisha ni kwamba inaonekana kwamba watu hawa wanatafuta kujitenga.Ni muhimu kutofautisha wakati gani katika uhusiano huu hutokea. Kutengwa kwa sababu ya unyanyasaji sio sawa na ile ambayo inaweza kutokea mwanzoni mwa uhusiano, wakati hutaki kuwa na mtu mwingine yeyote na, Vidal anasema, uko katika wakati huo wa shauku ambayo kawaida huisha.Uso uliofichwa wa umbali huu kawaida ni udhibiti wa mnyanyasaji ambaye anamfuatilia kutaka kujua anafanya nini, na nani na wapi. Mazingira kama hayo yanamfanya mwathirika kujitenga na familia na marafiki kwasababu mnyanyasaji wake huwasema vibaya mara kwa mara kwa njia ya hila tena kwa muda mrefu.Utamjua mtu ambaye huenda anapitia unyanyasaji wa aina hii ikiwa atakaa nawe, unaweza kupata muhtasari wa udhibiti huu. Huenda ikawa yeye hutuma picha au mahali alipo kila mara kwa mnyanyasaji wake ili kumwambia yuko wapi na ikiwa yuko nje ya mipaka anakuomba ufiche.Jambo muhimu ni kwamba watu wanaoshambuliwa huwa hawaelezi chochote kuhusu uhusiano, wenzi wao na kile mnyanyasaji anachomfanyia, kwa sababu kuna mambo ambayo hayaendani, na yeyote anayedhulumiwa hujaribu kumfanya mnyanyasaji asionekane kama mtu mbaya na huepusha watu kuona kinachotokea, Vidal anasema.Na, unapofanikiwa kumfanya akuambie kitu, kuna uwezekano mkubwa atakwambia mambo ya kuhalalisha jambo alilofanyiwa mnyanyasaji wake na kwamba yeye ndiye mwenye makosa.Alinifanyia kwa sababu nilistahili, Mimi ni mtu mbaya, ninastahili, Namsumbua sana, inaweza kuwa baadhi ya misemo inayolingana na hii.Na uhalali huu una upande wa Pili: hatia ilinayohisiwa na mtu aliyeshambuliwa.Hisia hii inatuambia mambo mengi na, katika aina hii ya uhusiano, ni ishara kwamba kuna kitu ambacho hakijakaa sawa kwa sababu katika uhusiano haipaswi kuwa na watu wenye hatia, jiulize ikiwa ni wewe tu mwenye makosa kila wakati mwenzako hakosei, ikiwa ni hivyo, angalia kinachoendelea, Vidal anasema.Chanzo cha picha, Getty ImagesMtu ambaye anakabiliwa na unyanyasaji wa kisaikolojia, ana uhusiano wa karibu sana na mpenzi wake na kila wakati wako pamoja kwa muda zaidi ya kawaida katika miezi ya kwanza ya uhusiano wao, na ni tofauti na utegemezi wa kawaida uliopo katika mwingiliano wa kibinadamu.Hii inaweza kuonekana, kutoka nje, kupoteza uhuru, ambao humzuia mtu kufanya mambo ya kawaida, hana udhibiti wa ratiba yake mwenyewe na anategemea mnyanyasaji kufanya kila uamuzi.Kwa wale wanaokabiliwa na hali hii, Vidal anasisitiza kwamba mstari mzuri kati ya kile ambacho ni cha kawaida na cha patholojia ni wakati tunapoanza kushuku kwamba hatupaswi kuwa huko, kwamba sio nzuri kwetu na, hata hivyo, bado tuko. huko.Pamoja na hili, tunaweza kuona kwamba mtu aliyeshambuliwa ana shaka na kila kitu na anaonyesha kutokuwa na usalama. Hii, pamoja na utegemezi wa kihisia, kutokana na madhila ya mara kwa mara ambayo anafanywa.Chanzo cha picha, Getty ImagesInawezekana kwamba mazingira hayana mawasiliano kidogo na mchokozi lakini, ikiwa ni hivyo, ni watu walio na wasifu wa narcissistic na unyanyasaji hauonekani kamwe. Unaweza kuona miale, kana kwamba wameweka sana na kudhibiti macho au amri ya kunyamazisha. person , anabainisha Vidal.Wote wawili yeye na Ferrer wanashauri kutazama jinsi mtu anayeweza kuteseka anavyofanya katika matukio hayo.Inakupa hisia kwamba mtu huyu si yule ambaye yuko karibu na mtu anayemvamia, humtambui, huoni sehemu inayojirudia yenyewe, isiyo na maji na yenye majimaji, anasema Ferrer.Kwa hili, Vidal anaongeza kuwa watu hawa, haswa wanapokuwa na mchokozi wao, usichukue hatua, usiseme maoni yao, wako kimya na wanakubali.Wataalamu wa mambo ya saikolojia Silvia Vidal na Sandra Ferrer wanasema kwamba tatizo kubwa zaidi ni kwamba jambo la kwanza ambalo mazingira ya mtu anayeteseka husema ni kuondoka hapo. Ni jambo la mwisho tunapaswa kufanya.Lazima tuelewe kwamba mtu huyo anadanganywa bila kufahamu na hivyo hawana sababu ya kumuacha mpenzi wake. Na zaidi ya hayo, pengine watajiondoa na wasituambie chochote kuhusu kile kinachotokea kwao Vidal. anasema.Wanasaikolojia wote wawili wanatoa miongozo ifuatayo ili kumsaidia na kumsaidia mtu anayekabiliwa na unyanyasaji wa aina hiyo.Uliza na usikize kwa makini. Inaonekana rahisi, lakini sio jambo ambalo hufanyika kila wakati. Muulize hali yake na umruhusu azungumze. Achana na shughuli zingine na usmkilize mwathirika bila kujaribu kumpa suluhisho ili ajihisi huru kusema nawe na kukuamini.Usimhukumu, usimgombeze, au kumwambia cha kufanya. Usimwambie jinsi alivyovumilia, kuacha uhusiano au kwa nini amerudi kwake pamoja na kumlaumu kwa kile kinachomsibu. Badala yake, unaweza kumwambia jinsi unavyoweza kumsaidia au kile unachofikiri unaweza kufanya na kumsaidia bila masharti.Usimpuuze mwenzi wake. Mwisho wa siku inategemea unamchukulia vipi mpenzi wake, umtambue yeye ni nani. Usipofanya hivyo utamfanya asikuambie kitu kingine chochote, na badala yake amwambie mnyanyasaji wake wasiwasi wake na kumpa sababu ya kujitenga naye.Heshimu uamuzi wake. Unapaswa kuwa mvumilivu sana na marafiki ambao wako kwenye mahusiano mabaya. Huenda, unapoanza kutambua hilo, watajinasua ndani ya mwezi, au miaka. Heshimu muda wa uamuzi wao na usiingilie mahusiano yao.Msaada kwa habari. Badala ya kusema wanakudanganya au wewe ni mwathirika wa unyanyasaji, pendekeza habari, akaunti za wataalamu kuhusu suala hilo, chapisho kwenye mitandao, makala au kitabu ambacho unahisi kinaweza kumsaidia kuunganisha, kufungua macho na kujitambua.Na sio tu habari kuhusu unyanyasaji, lakini pia kuhusu waathirika, hadithi za ushindi ambazo zinawafanya waone kwamba wanaweza kutoka mahali walipo.Mwisho huenda ukahisi kana kwamba anapuuza ushauri, lakini unashauriwa usimwache mtu huyu peke yake. Ni muhimu kuwa na subira na kuandamana naye.  <topic>: AFYA 