<classify> LONDON-UINGEREZA UNENE sasa umetajwa kuwa moja ya kisababishi cha ugonjwa wasaratani nchini Uingereza kuliko uvutaji sigara. Taasisi ya utafiti ya ugonjwa wa saratani imesema, sarataniya ini, utumbo, ovari zinasababishwa kwa kiasi kikubwa na uzito mkubwa kulikokuvuta tumbaku. Kwa mujibu wa taasisi hiyo, mamilioni ya watu duniani wakohatarini kuugua saratani kwasababu ya uzito. Kwamba watu wenye uzito mkubwa wanaogua saratani huzidi idadi ya wavutasigara kwa wastani wa watu wawili kwa mmoja. Taasisi hiyo imesema pamoja na taarifa hiyo haimaanishikwamba uvutaji sigara ni salama bali vyote viwili vinahatarisha afya. Takwimu zilizotolewa na taasisi hiyo zinaonyesha kuwa uzitomkubwa au unene husababisha wagonjwa wa saratani 22,800 kila mwaka,ukilinganisha na uvutaji wa sigara unaosababisha watu 54,300 kuugua saratani. Imeeleza kuwa wakatiidadi ya wavuta sigara ikipungua, idadi ya watu wenye uzito mkubwa inaongezekana hivyo kushauri suala hilo kushughulikiwa. Wakati taasisi hiyo ikibainisha uhusiano kati ya uzito nasaratani lakini bado kibailojia suala hilo halijaeleweka vyema. Katika kuweka sawasawa hilo, taasisi hiyo imesema kuwa nauzito mkubwa au unene haimaanishi ni lazima mtu huyo apate saratani bali anaongezahatari ya kupata ugonjwa huo. Kwa mujibu wa watafiti saratani mbalimbali zinahusishwa nauzito mkubwa ni pamoja na ya matiti kwa wanawake waliokoma hedhi menopause,utumbo, ini. Nyingine ni saratani ya damu, saratani ya ubongo, koo,tezi, figo, kongosho, tumbo na ovari. Taasisi hiyo pia imesema uhusian kati ya unene na saratanini kwa watu wazima pekee, ingawa imeshauri kwa upande wa watoto wadogo nimuhimu kuwa kwenye tahadhari. Taasisi hiyo imekuja na taarifa hiyo ikiwa ni wiki kadhaatu tangu Naibu Waziri wa Afya Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto,nchini Dk. Faustine Ndugulile kueleza hofu ya ongezeko la watu wenye uzitomkubwa. Dk. Ndugulile ambaye alikuwa akijibu swali bungeni lililoulizwabungeni na mbunge Zainabu Mwamwindi aliyehoji tatizo la utapiamlo, alisema zaidi ya asilimia kumi ya watanzaniawanasumbuliwa na tatizo hilo la uzito wa kupindukia. Aidha aliaunisha kuwa tatizo la uzito uliopindukia ni kubwakwa wanaume na wanawake wa maeneo ya mjini kuliko vijijini. Akizungumzia kuhusu utapiamlo Dk. Ndugulile alisema miongonimwa jitihada ambazo zimechukuliwa na serikali ni pamoja na kuwa na mpango wakazi wa lishe kwa kuangalia vipaumbele katika maeneo sita. Aliyataja maeneo hayo kuwa ni pamoja na watoto wachanga, wajawazito,lishe ya watu wazima na kuangalia usimamizi wa upatikanaji wa chakula.  <topic>: KIMATAIFA 