<classify> MWAKA 2018 unaoeleka ukingoni, umetawaliwa na mijadala mingi kuhusu sekta ya elimu nchini, hasa hoja ya ubora wa elimu, hatma ya elimu bila malipo, uhaba wa miundombinu, vifaa na walimu.Hii ni kwa kuwa elimu ndicho chombo pekee anachoweza kukitumia mwanadamu katika kumtii Mungu kwa kujua halali na haramu na akapambanua baina ya lenye kunufaisha, au lenye kudhuru jamii na ili Tanzania nayo ipige hatua kimaendeleo, elimu haina budi kutazamwa kwa macho yote. Ndiyo maana Mwaka 2018 Watanzania wanashuhudia mjadala mkali ukiendelea ndani na nje ya nchi kufuatia kauli ya Rais John Magufuli aliyoitoa wakati akihitimisha ziara ya siku tatu mkoani Pwani Juni 2017, kuhusu wanafunzi wa kike wanaopata mimba kutorudi kuendelea na masomo katika shule za Serikali.Huu ni msimamo unaooungwa mkono na taasisi nyingi za dini ambazo pia, haziruhusu watoto kupata mimba katika hali ya kawaida, katika shule zao, kisha kuendela na masomo. Hilo, limeungwa mkono na Watanzania wengi wanaotaka taifa kuwa na watu waadilifu. Mengine yaliyoteka mijadala katika sekta ya elimu nchini mwaka huu, ni kufutwa kwa matokeo ya darasa la saba, ongezeko la ufaulu kwa darasa la saba, suala la ni lugha ipi ya kufundishia na ufunguzi wa maktaba ya kisasa na Kituo cha Kichina katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam.Kauli na msimamo wa kiuadilifu ya Serikali kutowafungulia watoto kuchezea maisha shuleni hadi kupata ujauzito wakiwa masomoni, inaigusa hadi Benki ya Dunia WB inayotishia kuzuia msaada wa Dola milioni 300 kwa Tanzania hadi suala hilo litakapowekwa vizuri, lakini hatimaye ikaachia. Pia suala la ubora wa elimu halikuachwa nyuma mwaka 2018 kufuatia serikali kutekeleza mpango wa elimu msingi bila malipo ulioanza mwaka 2016, likawaibua watu wengi wakiwemo viongozi wastaafu, wabunge n.k. Mwaka huu kunaibuka maoni tofauti kuhusu utoaji huo wa elimu, na baadhi ya watu wanadhani ongezeko la uandikishwaji wanafunzi wa shule za msingi nchini haliendani na ubora wa elimu.Machi 18, 2018 Rais mstaafu wa Awamu ya Tatu, Benjamin Mkapa anasema kuna janga katika elimu nchini na kushauri kuitishwa kwa mdahalo wa wazi utakaoshirikisha makundi yote ya jamii ili kujadili suala hilo. Anayasema hayo wakati akishiriki katika hafla ya kumuaga aliyekuwa Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Dodoma, Profesa Idris Kikula. Hoja hiyo inawaibua wadau wengine wa elimu walioeleza udhaifu uliopo katika elimu nchini ikiwemo kuibua kasoro zilizopo katika baadhi ya vitabu vya shule.Kwa mfano, mhasibu wa kujitegemea nchini, Robert Chiwango anabainisha kuwa, kitabu cha Somo la Hisabati cha Kidato cha Tatu kilikuwa na makosa yaliyosababisha wanafunzi kufeli somo hilo tangu kilipoanza kutumika mwaka 2008. Hata hivyo, Naibu Waziri wa Elimu, William ole Nasha anabainisha kuwa, suala la vitabu vyenye makosa limeshajadiliwa na tayari serikali imekwishachukua hatua ya kuviondoa kwenye mzunguko.Halikadhalika, mjadala kuhusu lugha ya kufundishia unachukua nafasi kubwa mwaka 2018, licha ya kuwa ni mjadala wa muda mrefu, kwani ulianza tangu Tanzania ilipopata uhuru mwaka 1961. Mjadala huu unawagawa wasomi katika kambi mbili, moja ikitetea Lugha ya Kiingereza na wengine wakitaka Kiswahili kitumike kufundishia katika mfumo wote wa elimu. Agosti mwaka huu, Taasisi ya HakiElimu inaandaa mdahalo. Mhadhiri na mtaalamu wa Lugha ya Kiingereza, Dk Michael Kadeghe anasema haamini kuwa Kiswahili ni suluhisho la elimu bora.Mhadhiri wa Elimu kutoka Chuo Kikuu kishiriki cha Elimu DUCE, Dk Luka Mkonongwa anasema lugha si kigezo cha wanafunzi kufeli mitihani. Lugha ni kitu kidogo, ila mifumo tunayotumia kufundishia, maarifa aliyo nayo mwalimu na mazingira aliyo nayo mwanafunzi ndivyo vinavyotakiwa. Lugha ni kitu kidogo tu. Tunasema Kiingereza ni lugha ya kigeni, siyo kweli.Tumekuwa nayo miaka 50 sasa, wataalamu wote wamefundishwa kwa Kiingereza halafu tunageuka tunasema ndiyo shida, anabainisha. Hata hivyo, licha ya safari ndefu ya kukipigania Kiswahili, watetezi wake hawajakata tamaa. Katika wasilisho lake, Profesa Mshiriki kutoka Kitengo cha Stadi za Mawasiliano cha Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, Martha Qorro anasema, kamati zaidi ya 20 zilizofanya utafiti zilithibitisha kuwa Kiingereza hakifai kufundishia. Anasema, nchi zinazoendelea zimerithi mfumo wa elimu kwa maslahi ya wakoloni, ndiyo maana kila nchi ya Afrika inatumia lugha ya nchi iliyoitawala.Anahimiza kila mwanajamii kujiuli kuwa, sisi ni nani na tunakwenda wapi. Akiunga mkono matumizi ya Kiswahili, Profesa Aldin Mutembei kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam anawalaumu wamiliki wa shule za binafsi kuwa wanatetea Kiingereza kwa sababu za kibiashara. Mkurugenzi Mtendaji wa HakiElimu, Dk John Kallaghe yeye anasema mgawanyiko wa mawazo si tu umeathiri mfumo wa elimu nchini, bali pia umezalisha aina mbili tofauti za wahitimu katika ngazi mbalimbali za elimu katika mfumo mmoja.Oktoba 2018, Baraza la Mitihani Tanzania Necta linaweka historia ya kufuta matokeo ya mtihani wa kuhitimu elimu ya msingi darasa la saba mwaka 2018 kwa watahiniwa 357 na baadhi ya shule nchini kwa sababu ya udanganyifu. Hata hivyo, wanafunzi hao walipangiwa tarehe nyingine ya kurudia mitihani hiyo. Shule zilizofutiwa matokeo zilikuwa katika wilaya za Ubungo na Kinondoni jijini Dar es Salaam, Wilaya ya Nyamagana jijini Mwanza na Wilaya ya Chemba mkoani Dodoma.Kwa mujibu wa Katibu Mtendaji wa Necta, Dk Charles Msonde, uongozi wa Idara ya Elimu ya Chemba kwa kushirikiana na waratibu wa elimu na walimu wakuu walipanga kwa makusudi kufanya udanganyifu katika mitihani. Hata hivyo, Necta ilipotangaza matokeo ya mtihani wa kuhitimu darasa la saba 2018 ilibainisha kuwepo ongezeko la ufaulu kwa asilimia 4.96 tofauti na ufaulu wa 2017. Jumla ya watahiniwa 733,103 kati ya 943,318 wamefaulu mtihani wa kumaliza elimu ya msingi mwaka 2018, ambapo wasichana ni 382,830 sawa na asilimia 77.12 na wavulana ni 350,273 sawa na asilimia 78.38.Takwimu zinaonesha ufaulu katika masomo ya Kiingereza, Maarifa ya jamii, Hisabati na Sayansi umepanda kwa asilimia kati ya 4.03 na 11.92 ikilinganishwa na mwaka uliotangulia. Wakati huo huo, ufaulu katika somo la Kiswahili umeonekana kushuka kwa asilimia 1.44. Katika tyukio linghine la kumbukumbu ya mwaka 2018, Novemba 27, 2018 Rais John Magufuli anafungua rasmi maktaba ya kisasa na Kituo cha Kichina katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Katika ufunguzi huo, Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, Profesa William Anangisye anaelezea kuwa eneo la maktaba hiyo lina ukubwa wa ekari 4.7 na jengo limechukua mita za mraba 20,000.Maktaba hiyo ina maeneo ya kusomea yanayoweza kuhudumia wasomaji 2,100 kwa wakati mmoja. Ina eneo la wanafunzi wenye uhitaji maalumu na maeneo mengine mbalimbali ndani yake. Maktaba hiyo imejengwa kwa ufadhili wa Serikali ya China kwa gharama zinazokadiriwa kuwa Dola milioni 41.28. Mradi umejumuisha majengo mawili; moja ni la maktaba yenyewe na lingine ni Taasisi ya Confucius inayofundisha utamaduni na Lugha ya Kichina kwa wanafunzi wa Chuo Kikuu cha Dar es Salaam na Watanzania wengine.Hii ni moja ya maktaba za kipekee kwani ina rafu zinazoweza kuchukua vitabu 800,000, na ndani ya maktaba hiyo kuna ukumbi unaoweza kuchukua watu 600. Kimsingi, mwaka 2018 unaoeleka ukingoni una mambo mengi chanya katika sekta ya elimu nchini Tanzania ambayo ni kumbukumbu na ufahari kwa Mtanzania likiwemo suala la kuongezeka kwa ubora wa elimu na idadi kubwa ya wanafunzi wanapohitimu na kufaulu kuongezeka.Haya likiwamo ongezeko la watoto wanaandikishwa kuanza darasa la kwanza ni sehemu ya matunda ya Sera ya Elimu Bure inayosimamiwa na Serikali ya Awamu ya Tano chini ya Rais John Magufuli ambayo, ina changamotio zake zinazozidi kutatuliwa, imekuwa mkombozi kwa Watanzania.  <topic>: KITAIFA 