<classify> MWANDISHI WETU UTAMADUNI wa wanawake kubana misuli yauke umekuwa ukifanywa na jamii nyingi barani Afrika kwa miaka mingi. Katikapwani ya Afrika Mashariki hasa jamii ya Waswahili wamekuwa wakipokezanautamaduni huu kutoka kizazi kimoja hadi kingine lakini katika miaka ya hivikaribuni hasa katika miji mikuu kama vile Mombasa, Kenya, Dar es Salaam naTanga kwa upande wa Tanzania, wanawake wamekuwa wakitumia mbinu nyingine ambazoni za kisasa japo huenda zikahatarisha maisha yao. Ukipita mtaa wa Likoni jijini Mombasa, pwani ya Kenya, utamadunihuu wa wanawake kubana njia zao za uzazi si geni. Kwa upande wa Tanga, wasichana wamekuwa wakifundishwa kabisa nawakubwa wao namna ya kubana njia zao za uzazi. Munira Ali, ni mkazi wa Mombasa, anasema anaelewa faida zake nawanachotumia zaidi kwa shughuli hiyo wenyewe wanaita shabu. Hii shabu husaidia maana yake kuna wengine humwaga maji mengi.Sasa hii shabu ukitia huko, humfanya mtu kuwa mkavu halafu huvuta na kubana, anasemaMunira. Hiki ndio hasa kinachowahangaisha wanawake hawa wa Mombasa, baadhiyao wana wasiwasi kuwa uke wao ni mpana kiasi kwamba hawawatoshelezi waume wao. Ndio maana wanatumia shabu ili kujaribu kubana na kurudisha ilehali ya zamani. Lakini hapa mbinu wanazo tumia zinahusisha bidhaa za kemikaliwanazonunua dukani. Hii ndio shabu na kazi yake ni kuchukua hiki kipande unapondakisha unafunga kwenye pamba. Na unachanganya na mafuta mazito yenye harufunzuri mfano manukato ya udi. Sasa hiyo inasaidia ukitia huku chini shabuinavuta, anasema Munira. Wanawake hawa pia wameelezea hofu yao kuwa wanaume huendawakawaacha au kuwatafutia mke wa pili iwapo hawatawaridhisha kimapenzi. Yotehaya wamejifunza kutoka kwa makungwi ambao huwapa ushauri nasaha wasichanawanapo olewa, kuhusu njia za kumridhisha mume. Mbali na shabu ambayo inatengenezwa kwa chumvi, kuna bidhaanyingi zinazopatikana madukani kama vile choki, inayotengenezwa kutokana nachokaa maalum yenye kemikali inayoaminiwa kuvuta misuli ya uke na kubana. MADHARA YAKE Bidhaa hizi wanazonunua hawajui zimetokana na nini na walahazina maelezo ya namna ya kutumia. Pia hakuna ushauri wa daktari wala hawanahofu kuhusu madhara yanayoweza kujitokeza hapo baadae. Daktari Kinuthia Muriu, ni mtaalamu wa afya ya uzazi, anasemamatumizi ya bidhaa hizi yapo miongoni mwa wanawake. Kwa makabila fulani huwa wana njia nyingi wanazotumia kubananjia ya uzazi, nyingine ni mbaya, huweka hadi chumvi inayounguza mwili haliambayo baadae husababisha madhara. Kuna wale wanaopata msukumo kutoka kwajamii, fikra zao wanaona kama wana maumbo yaliyo na shida hivyo, wanahitajiushauri nasaha ili waweze kujikubali, anasema daktari huyo. Dk. Muriu anasema kuna njia mbalimbali zinazotumika kisayansizinakubaliwa ili kuandaa mwili wa mzazi kwa mfano, wakati wa kuuandaa mwili nakurekebisha mwili kama kubana njia za uzazi na wengi hufuatilia matibabu hayo,kuna mazoezi kama yale kitaalamu yanaitwa Kegel, mazoezi yanayosaidia kurejeshamaumbile ya mwanamke. KUFUSHA SEHEMU ZA SIRI Ukiacha hao wanaotumia shabu, wenginehutumia udi kujifusha. Utamaduni huu umeshamiri zaidi mkoani Tanga, ambapo waobila udi maisha hayaendi. Mara nyingi binti anapotaka kuolewa,basi atafundishwa namna ya kujifukiza ili kuweka harufu nzuri ukeni na kuufanyaubane kwa lengo la kumridhisha mwanamume. Hata hivyo, madaktari wa magonjwa yawanawake wanaonya kuhusu suala hili, kwani mvuke wa moto huingia sehemu za sirina hivyo unaweza kusababisha madhara. Onyo hilo lilitolewa baada ya mwanamkemmoja kujiunguza sehemu zake za siri baada ya kutumia mvuke wa maji kufushasehemu za siri. Mwanamke huyo alikuwa na tatizo la kubadilika muundo wa maumbileya sehemu zake za siri, kitaalamu wanaita prolapsed vagina na kuamini kuwatiba hiyo itamfanya akwepe kufanyiwa upasuaji. Kufusha kwa mvuke sehemu za siri, kitendo ambacho uhusisha kukaakwenye chombo chenye maji ya moto chenye mchanganyiko wa maji na dawa nakufusha kwa kutumia udi ambapo wengi huka bila nguo na kuchukua chotezo chenyemoto na kuweka udi na ule moshi wake kuulekezea kwenye sehemu za siri yamekuwa nimambo ya kawaida na maarufu hivi sasa. Tiba hiyo na tiba nyingine katika maeneo nyeti, imekuwaikifanyika kwenye saluni na nyumba za Spa katika maeneo mbalimbali ya mijini. Gazeti la La Times liliripoti tiba ya kufusha kuwa maarufu zaidimwaka 2010. Mwaka jana, mwanamitindo wa Kimarekani, Chrissy Teigen, piaaliweka picha yake akifanyiwa tiba ya namna hiyo. Nyumba za Spa zimekuwa zikitangaza kutoa huduma hiyo iitwayo v-steamingikidaiwa kuwa imekuwa maarufu miaka mingi barani Afrika na Asia. Wanasema tibahiyo, ambayo wakati mwingine huitwa Yoni steaming hufanyika ili kuondoa uchafusehemu za siri. Wataalamu hata hivyo, wanasema kuwa ni hatari na hakunauthibitisho wowote kisayansi kuwa ni tiba yenye kufanya kazi kiafya, ikiwamokupunguza maumivu wakati wa hedhi au kusaidia kupata watoto. Dk. Vanessa Mackay, ambaye ni msemaji wa shule ya wataalamu wamagonjwa ya wanawake, anasema ni imani kuwa sehemu za siri zinahitaji usafiwa hali ya juu kiasi hicho au tiba ya namna hiyo. Anasema inashauriwa kutumia sabuni zisizo na manukato kwenyeeneo la nje la maungo hayo pekee. Sehemu za siri za mwanamke zina vijidudu vizuri, ambavyohusaidia kulinda maungo hayo, anaeleza katika taarifa yake. Anasema kuzifusha sehemu za siri kunaweza kuathiri vijiduduhivyo na kusababisha kuwashwa, athari nyingine kupata maumivu mithili ya kuwakamoto, pia ngozi laini pembezoni mwa sehemu za siri inaweza kuungua au kubabuka. Madaktari kadhaa wameeleza hadithi kuhusu mwanamke aliyepatamadhara kutokana na kufusha sehemu zake. Dokta Magali Robert, aliyeandika taarifa ya mwanamama huyo wamiaka 60 huko Canada, anasema alijaribu kufukiza sehemu zake za siri baada yakupata ushauri wa daktari wa tiba za kienyeji wa Kichina. Mwanamke huyo alikaa kwenye maji yaliyokuwa yamechemka kwadakika 20 kwa siku mbili mfululizo kabla ya kujisalimisha kwa dharura baada yakupata majeraha. Alilazimika kuahirisha upasuaji ili kuuguza majerahaaliyoyapata. Dk. Robert anasema taarifa hizi za kupotosha huwafikia watu kwawingi kwenye mitandao na taarifa kutoka kwa watu. Watu wanaotoa huduma kwa wanawake wanapaswa kufahamu tibambadala ili waweze kuepuka madhara, anaeleza. MATIBABU BAADHIYA KLINIKI Wataalamu wanasema matibabu yanayotolewa na baadhi ya klinikibinafsi katika mataifa mbalimbali yakiwemo ya Uingereza na Marekani, yanawezakumsababishia mwanamke kuungua vibaya, kupata makovu na maumivu ya mara kwamara. Wakati wa matibabu haya, kifaa huingizwa ndani ya uke kwa ajiliya kuchemsha kukata nyama ya uke. Ingawa matibabu haya si ya upasuaji na yanaweza kufanyika kwamuda mfupi tu, wataalamu wanashauri kuwa ni muhimu kuwa salama. Matibabu hayo kwa njia ya vifaa vya kuchoma seli yameidhinishwakwa matumizi ya matibabu ya kuua seli za saratani ya mfuko wa uzazi ama nyamaya uke pamoja na masundosundo ya sehemu za siri genital warts, lakinihayajafanyiwa vipimo vya ukarabati wa mwili. HATARI KUBWA Mamlaka ya viwango vya bidhaa nchini Marekani FDA, inasemakuwa itachukua hatua iwapo wenye kuuza tiba hatari isiyo na dhihirisho la faidawataendelea kufanya hivyo. Inasema wengi miongoni mwa waotengenezaji bidhaa hizo wamekuwawakidai tiba hiyo inaweza kuponya maradhi na dalili zinazosababishwa na kipindicha ukomo wa kupata mtoto menopause, uwezo wa kudhibiti mkojo na uwezo wakufanya tendo la ngono. Bidhaa hizi zina hatari kubwa na hazina ushahidi wowote wakuithibitisha ushahidi wa matumizi yake. Tuna wasi wasi mkubwa wanawakewanadhurika, linasema onyo la FDA. Paul Banwell, ni daktari wa upasuaji wa kurekebisha maumbile yamwili na mjumbe wa Jumuiya ya Madaktari wa Upasuaji wa Kurekebisha Mwiliwanaokubalika anasisitiza kuhusu onyo hilo: Kumekuwa na ongezeko kubwa lahaja ya afya ya wanawake na maslahi ya kingono, pamoja na kwamba hili linapaswakuungwa mkono, ni muhimu elimu yoyote na tiba vinavyotolewa vitolewe kwaumakini bila kuwapo upotoshaji au uchochezi wa masoko. Dk. Vanessa Mackay, kutoka Chuo cha Uingereza cha madaktaribingwa wa masuala ya uzazi cha Royal College of Obstetricians andGynaecologists RCOG, anasema: Hakuna ushahidi unaoonyesha kwamba vifaavya ukarabati wa uke usiotumia vifaa unafaa katika kuboresha misuli ya uke amakubadili muundo wa uke. Kama wanawake wanahofu juu ya muonekano ama mguso wauke wao wanapaswa kuongea na wataalamu wa afya wenye taaluma. Wataalamu wanasisitiza kuwa ni muhimu kukumbuka kwamba kilamwanamke ana uke tofauti. Uke wa mwanamke mmoja na tofauti na wa mwanamkemwingine kama wanavyotofautiana wanawake wenyewe katika mwonekano wao wa surana rangi. Dk. Vanessa anasema: Ili kuimarisha misuli inayozingirauke, wanawake wanashauriwa kujaribu mazoezi ya sehemu ya chini ya tumbopelvic ya sakafuni yanayoweza kusaidia kuboresha na kuimarisha misuli nauwezo wa kupata shauku ya ngono. Ukavu wa uke ni jambo la kawaida lakini ni tatizo linalowezakutibiwa ambalo wanawake wengi wanalipitia wakati mmoja maishani mwao. Unaweza usababishwa na mambo kadhaa ikiwamo kufukia kipindi chaukomo wa hedhi menopause, kunyonyesha, uzazi, kutopata shauku kabla ya ngonona baadhi ya dawa za kuzuia mimba. Wanawake wanashauriwa kujaribu kujisaidia wenyewe kabla yakuwatembelea wataalamu wa afya, ikiwamo kutumia vilainishi vya uke. Taasisi ya RCOG inasema kama tatizo litaendelea, daktari anawezakumpatia dawa ya vichocheo vya mwili hormone kwa ajili ya uke inayofahamikakama oestrogen.  <topic>: AFYA 