<classify> Mwandishi wetu PAMOJA na sifa ya utajiri wa kiuchumi na rasilimali likichukuliwakama Taifa lililostawi zaidi kimaendeleo barani Afrika, wengi hufikiria marambili mbili kuitembelea Afrika Kusini kitalii, kimasomo au kikazi. Kundi hilo halihusishi wale vijana wanaozamia nchini humo kwa njiaharamu kutafuta maisha wakiishi kigheto gheto na kuchanganyika na wenyeji,ambao hata hivyo mara nyingi huwapokea vibaya kwa mtazamo finyu kwamba ndiowachawi wa maendeleo na ustawi wao binafsi nchini mwao humo. Hata hivyo, si wahamiaji haramu tu wanaopokewa vibaya na wenyejibali pia wale waingiao kihalali hasa wenye ngozi nyeusi, huhesabiwa wamo humokuwapora ajira, ambazo wao wenyewe mara nyingi huzisusa kwa sababu mbalimbali. Sababu hizo ni kama vile uvivu, rekodi zao chafu kazini, kuchaguakazi, au mmiliki wa kampuni kwa vile wapo kwa sababu za kihistoria hawatakikufanya kazi kwa Wazungu waliopo nchini humo. Ukiachana na ubaguzi huo wa wenyeji, ambao si makusudio ya makalahaya, kuogopwa kwa Taifa hili na wageni kunatokana na kufahamika kwake kamamoja mataifa vinara duniani kuwa na kiwango kikubwa cha uhalifu. Uhalifu huo ni pamoja na mauaji, mashambulizi, uvunjaji majumba,ubakaji na machafuko mengine ya kihalifu. Kwa maneno mengine, Afrika Kusini inaongoza barani Afrika kwavitendo vya mauaji yanayotokana na uhalifu. Ndiyo maana vitongoji vingi ndani ya taifa hilo katika majimbo namiji mbalimbali ikiwamo Johannesburg, Capetown vina vibao vinavyotahadharishawatu kuwa wanakaribia au wako eneo hatari kwa ubakaji, uuaji, utekaji nyara,uporaji na kadhalika. Hali na vitendo hivyo, wakati vikiijengea Afrika Kusini taswirambaya vimechangia kukwamisha ukuaji wa uchumi wa taifa hilo kutokana na wataliikuogopa au kuikimbia kabla hawajamaliza ziara zao baada ya kukumbana aukunusurika na uhalifu. Mbali ya utalii, uwekezaji wa kigeni unadorora kutokana na hofukuwa uhalifu unatishia maisha yao au uwekezaji wao huo. Kwa mujibu wa takwimu zilizosomwa na Waziri wa Polisi, Bheki Cele,kwa wastani kuna matukio 57 ya mauaji kwa siku. Kiwango hicho cha mauaji nchini Afrika Kusini, ambacho tayari kikojuu kwa viwango vya dunia, kimeongezeka kwa asilimia saba, na kumlazimu wazirihuyu anayehusika na jeshi la polisi kuilinganisha hali hiyo na uwanja wakivita. Jeshi la Polisi lilitoa takwimu za uhalifu Jumanne wiki hiizikionyesha kuwa watu 20,336 waliuawa nchini Afrika Kusini kati ya Aprili 2017na Machi 2018, ikilinganishwa na watu 19,016 waliouawa katika kipindi kamahicho mwaka uliotangulia yaani Aprili 2016-Machi 2017. Cele anasema kiwango hicho cha juu cha mauaji kinakaribianana uwanja wa kivita wakati kuna amani na hakuna vita. Matukio mengi ya mauaji yamehusishwa na vurugu za magenge yauhalifu katika mkoa wa Cape Magharibi, ambao mji wake mkuu ni Cape Town. Kamati ya Bunge inasema juhudi za polisi kukabiliana na tatizohilo hazijakuwa na ufanisi na kwamba makamanda wanapaswa kuimarisha uwapo wausimamizi wa sheria katika maeneo yenye matukio mengi ya uhalifu. Kamwe isitokee tena tukaja hapa kutoa takwimu kama hizo.Haiwezekani Waafrika Kusini wanaishi katika hofu kama hiyo, msongo kama huo namauaji kama hayo, anasema Cele. Matukio ya mauaji yaliongezeka kwa asilimia 6.9 katika mwaka wakifedha wa 2017-18, ikilinganishwa na kipindi kilichotangulia, kwa mujibu watakwimu hizo. Mauaji ya wanawake na watoto yaliongezeka pia. Ubakaji uliongezeka kwa asilimia 0.5, ambapo matukio 40.035yalirekodiwa ikilinganishwa na matukio 39,828 ya mwaka uliotangulia, kwa mujibuwa takwimu hizo za polisi. Ingawa Afrika Kusini inajulikana kimataifa kwa uhalifu wake wavurugu, lakini takwimu za kila mwaka zimekuwa zikipingwa mara kwa mara,hususani kuhusu ubakaji. Ongezeko kwa ujumla ni ongezeko la mara moja kubwa kabisa tangukumalizika kwa utawala wa kibaguzi wa makaburu miaka 24 iliyopita, wachambuziwa mambo wanasema. Takwimu hizo zinafifisha juhudi za Rais Cyril Ramaphosa, ambayealiingia madarakani Februari mwaka jana akiahidi kuvutia uwekezaji wa kigeninchini Afrika Kusini na kuchochea sekta ya utalii ya nchi hiyo. Takwimu zinaonesha ongezeko kubwa la mashambulizi ya kingonokufikia 50,108 kutoka 49,660 mwaka 2016-17. Makosa mengi ya kingonoyaliyorekodiwa yalikuwa ya ubakaji. Hata hivyo, kuna ongezeko la idadi ya majambazi wanaovunja makaziya watu, wanaokwapua mitaani na uchomaji moto watu au makazi. Kwa wastanikiwango cha uhalifu kilikuwa chini kwa zaidi ya asilimia nne. Cele, ambaye amekuwa Kamishina wa Taifa wa Polisi tangu Oktoba2011 wakati aliposimamishwa kwa tuhuma za ufisadi, alisema WaafrikaKusini wanapokuwa barabarani wanalazimika kuwa waangalifu vinginevyo watatekwaau wawapo nyumbani wanatakiwa kujilinda mapema kwani nyumba au milango huwezakuvunjwa ghafla na kuanza kutembeza unyama kwa familia. Gareth Newham, mtaalamu wa masuala ya uhalifu katika Chuo chaMasuala ya Usalama mjini Pretoria, alisema kiwango cha mauaji kinatambulikakama kiashiria cha machafuko Afrika Kusini. Wataalamu wa masuala ya usalama wanasema kuna ongezeko la kiwangocha mauaji kipindi cha miaka mitano iliyopita baada ya kuanguka kwa asilimia 55kipindi cha miaka 17. Ongezeko hilo wanasema linatokana na sababu mbalimbali ikiwamokukithiri rushwa katika jeshi la polisi, nyadhifa za juu katika vyombo vyauzingatiaji sheria kuteuliwa kwa kuzingatia uaminifu na viongozi wanasiasabadala ya sifa stahili. Lingine wanasema ni kuzorota kwa mazingira ya uchumi haliinayosababisha pamoja na mambo mengine ukosefu wa familia, ambao unaendakuigusa familia au kaya nzima. Takwimu hizo zilikuja wiki moja baada ya takwimu nyingine rasmi zauchumi kuwashngaza wengi baada ya kufichua kwamba nchi ilikuwa katika mdororowa uchumi. Sarafu ilianguka kwa kiwango cha chini, ambacho hakikuwahikuonekana tangu Ramaphosa aingie madarakani. Wabashiri wa uchumi wanasema ukuaji wa uchumi ulikuwa chini yaasilimia moja mwaka jana. Tatizo la ukosefu wa ajira tayari liko juu linazidi kukua namfumuko wa bei kuumiza bajeti za watu masikini vibaya mno. Hali ya ukosefu wa usawa na sababu nyingine kuu inayochocheauhalifu wa aina zote nchini Afrika Kusini, tafiti zilizopita zimethibitisha. Kwa msingi huo, taifa hilo kamwe halitapunguza kiwango cha uhalifuwa aina zote iwapo uchumi hautakua na pengo la ukosefu wa usawa kupunguzwa. Sababu hizo ikiwamo zinazochangiwa na sababu ya kihistoria ambayoweusi walinyanyaswa na weupe walioshikiliwa uchumi zinalifanya Taifa hilo kuwatofauti na mengine. Katika mataifa mengine kuna na yenye hali mbaya mno kiuchumilakini hazina kiwango cha mauaji yanayotokana na uhalifu cha kutisha kama hichocha Afrika Kusini.  <topic>: KIMATAIFA 