<classify> HASSAN DAUDI NA MITANDAO NI miezi 15 tu imepita tangu alipoingia madarakanikukikalia kiti cha Jacob Zuma aliyejiuzulu na sasa Rais Cyril Ramaphosaanakabiliwa na changamoto ya kuingia Ikulu kwa njia ya kupigiwa kura nawananchi wa Afrika Kusini katika Uchaguzi Mkuu unaotarajiwa kufanyika Mei 8,mwaka huu. Zuma, ambaye Ramaphosa alikuwa makamu wake kwa kipindicha miaka minne, aliachia ngazi mwanzoni mwa mwaka jana, ingawa kwa wachambuzi,lengo lilikuwa ni kukisaficha Chama tawala, African National Congress ANC,kilichoonekana kupoteza mvuto kutokana na kashfa za rushwa. Haijasahaulika kuwa kipindi hicho kilishapoteza vitivingi katika Uchaguzi Mdogo wa mwaka 2016 na tafiti hazikuficha kuwa umaarufuwa ANC ulishuka hadi asilimia 54, ikitabiriwa kuwa ingefikia asilimia 50 mwaka huuendapo kiongozi huyo angebaki Ikulu. Kwa kipindi kifupi alichokaa madarani, Rais Ramaphosa amewezakusimama imara kukabiliana na upinzani wa kutosha kutoka kwa vyama viwili; DemocraticAlliance DA na Economic Freedom Fighters EFF kinachoongozwa na JuliusMalema. Licha ya kuingia madarakani akikabiliwa na mzigo mzitowa kuisaficha ANC iliyochafuliwa na miaka tisa ya uongozi wa Zuma, ni wazi Ramaphosaana kila sababu ya kujivunia kuelekea Uchaguzi Mkuu wa wiki ijayo, hilolikithibitishwa na utafiti wa hivikaribuni. Tunakwenda katika uchaguzi na sijui matokeo yatakuwajelakini nakwenda nikiwa najiamini sana... Najua nitaibuka na ushindi mnono,anasema Ramaphosa. Majibu ya utafiti yameonyesha kuwa anakwenda kwenyeuchaguzi akiwa kifua mbele kwani anakubalika kwa asilimia 60, akiwaacha mbaliwapinzani wake, Mmusi Maimane wa DA asilimia 42 na Malema asilimia 38. Mwakajana, utafiti mwingine wa Chuo Kikuu cha Johannesburg ulionyesha kuwa asilimia 55ya watu 3 431 walikuwa na imani na Ramaphosa. Cyril Ramaphosa alipoingia madarakani tu, nilianzakugundua kuwa kuna mabadiliko yatatokea. Ni rahisi kumwamini, ni tofauti na Zuma.Aliposema anataka kujenga nyumba, wala sikuwa na shaka naye, nilisema atafanyahivyo. anasema Tshepo Dichaba mwenye umri wa miaka 19, ambaye ni kinyozi mjiniAlexandra. Tukio lililoonekana kuwavutia wengi ni lile la RaisRamaphosa kusitisha mkutano wake wa kampeni na kukimbilia mjini Alexandraambako kulikuwa na maandamano ya kulalamikia hali ngumu ya maisha, jambolililoonekana kuwakuna wengi. Ramaphosa ni bora kuliko Zuma. Wakati wa Zuma, nirushwa tu. Kipindi kile matatizo matupu. Kwa sasa mambo mazuri. anasemamwananchi mwingine, Thomas Lidebawe 64 Hata hivyo, wakati mambo yakionekana kuwa mazuri kwake, badowachambuzi wanaiona ANC kuwa ni tanuri kwa Rais Ramaphosa hata kama atashindaUchaguzi Mkuu wa mwaka huu. Tangu mwaka juzi, kumekuwapo na mpasuko ndani ya chamahicho, chanzo kikubwa ikiwa ni baadhi ya vigogo, ambao ni rafiki wa Zuma,kutoridhishwa na kitendo cha Ramaphosa kukikalia kiti cha urais. Kuna shaka kuwa wengi wao wanashikilia nyadhifa za juundani ya ANc, wakiwa na utajiri na nguvu kubwa ya ushawishi, hivyo huendawakamwangusha Ramaphosa wakati wa kura za ndani ya chama mwaka 2022, kwa maanaya kumzuia kumalizia awamu yake ya pili madarakani. Akilizungumzia hilo, mchambuzi wa siasa kutoka ChuoKikuu cha Free State, Sethulego Matebesi, ambaye anaamini Ramaphosa ndiye raisbora kuwahi kutokea nchini Afrika Kusini tangu kuondoka madarakani kwa mzeeNelson Mandela mwaka 1999, anasema: Hatari iliyopo haitatokana na uchaguzi huu wa mwakahuu. Hatari ya Afrika Kusini ni kile kitakachotokea katika uchaguzi wa ndaniwa ANC. Hakuna uhakika kwamba Cyril Ramaphosa atarejea baada ya miaka mitanokumalizia awamu yake ya pili. Hakuna siri kwamba uteuzi wa Barala la Mawaziri lakelililowatema vigogo 13 waliokuwa wakifanya kazi chini ya Serikali ya Zuma ulimuongezeamaadui kwa kiasi fulani ndani ya ANC, ikielezwa kuwa hata Zuma anacheza kiainakila ya mlio wa ngoma anaousikia ANC kupitia kwa vibaraka wake wanaoendelezamapambano ya chini kwa chini dhidi ya Ramaphosa. Si tu kukabiliana na wabaya wake ndani ya ANC, piaRamaphosa anakabiliwa na mtihani mzito wa kuitambulisha upya taswira ya chamahicho kwani tayari kimeonekana kupoteza ushawishi wake mbele ya wananchi waliowengi. Mfano mzuri katika hilo ni kile alichokisema mwananchialiyejitambulisha kwa jina la Jacob Mpho 34. ambaye hakuficha kuwa atakwendakupiga kura kwa ajili ya Ramaphosa tu na si mapenzi yake kwa ANC. Utafiti wa Taasisi ya IRR Institute of Race Relationsumeweka wazi kuwa ushawishi wa ANC kuelekea Uchaguzi Mkuu umeshuka kwa asilimia11, ingawa bado kimeendelea kuwa juu ya DP na EFF. Kwamba ANC itaambulia asilimia 51 ya kura zote, tofautina ilivyokuwa mwaka 2014, ambapo iliweza kuibuka na ushindi mnono wa asilimia62.15. Kufikia Desemba mwaka jana, kwa msaada wa CyrilRamaphosa, ANC imeweza kurejesha kwa kiasi fulani imani iliyokuwa imepoteachini ya Jacob Zuma. Hiyo imetokana na mambo mawili aliyofanya Ramaphosa:Uongozi bora na ukali wake dhidi ya vitendo vya rushwa, inaeleza ripoti yautafiti huo. Mbunge wa Chama cha DA, Makashule Gana, aliongeza kuwarushwa na ahadi zisizotimia wanazopewa wananchi ndiyo sababu ya ANC kupotezaushawishi wake. ... Tatizo la ANC si Jacob Zuma. Ni taasisi yote kwa ujumlawake. Mwaka 1994, tulimpigia kura Nelson Mandela, halafu akaja Thabo Mbeki,halafu Jacob Zuma lakini hakuna yeyotealiyeleta mabadiliko, anasema Aubrey Kutlawano, mwananchi aliyehudhuriamkutano wa kampeni za Rais Ramaphosa. Kutlawano mwenye umri wa miaka 42 anaongeza kuwa uamuziwake ni kutopiga kura katika Uchaguzi Mkuu wa mwaka huu kwani haoni faida yake.Ni watu wanaofanya kazi kwa ajili ya matumbo yao, anasisitiza. Katika hatua nyingine, suala la watuhumiwa wa rushwakutohukumiwa nalo limekuwa likilalamikiwa. Ni kama alivyosema mpinzani mkubwawa Ramaphosa katika Uchaguzi wa mwaka huu ambaye anakiwakilisha Chama cha DA,Mmusi Maimane. Tunasema wazi kabisa, hatuwezi kuishi katika nchi ya rushwa nahakuna anayehukumiwa, anasema. Itakumbukwa kuwa kauli hiyo ya Maimane wakati wakampeni, ikimlenga Katibu Mkuu wa ANC, Ace Magashule, ambaye anatajwakujihusisha na rushwa. Kwa kipindi cha mwaka mmoja na nusu sasa, tulifunguamashitaka dhidi ya Magashule... Waafrika Kusini hawawezi kupigia kura walarushwa... aliongeza Maimane.  <topic>: KIMATAIFA 