<classify> AVELINE KITOMARY -DAR ES SALAAM SHIRIKA lisilo la kiserikali la Water AidTanzania limesema watu wanaojihusisha na kazi za usafi vyooni wako hatarinizaidi kupoteza maisha kutokana na mazingira hatarishi. Ripoti hiyo iliyotolewa jana na shirika hilolikishirikiana na Shirika la Afya Duniani WHO, Shirika la Kazi Duniani ILOna Benki ya Dunia, inasema pamoja na kuimarika kwa huduma za jamii katika nchizinazoendelea, bado wafanyakazi wa usafi wa vyoo wako hatarini kuathirikakiafya. Pia ripoti hiyo ilieleza kuwa nchi ya India pekeekati ya mwaka 2017 na 2018, imethibitika kuwa watu watatu wanaofanya uzoaji wataka za chooni hufariki dunia kila baada ya siku tano, huku kwa mwezi mmojawatu 18 wanapoteza maisha na kwa mwaka ni watu 216. Akitoa ripoti hiyo kwa waandishi wa habari Dar esSalaam jana, Meneja Miradi Mwandamizi wa Water Aid Tanzania, Twaha Mubarakalisema katika kuadhimisha Siku ya Choo Duniani leo, wanatoa wito kwa Serikalikutengeneza mazingira wezeshi na mfumo rasmi kwa watu wanaofanya kazi za usafiwa uzoaji taka wa vyoo. Katika sualala usafi, bado kuna watu hatujawatazama sawasawa, watu hawa ni wale wanaofanyakazi sekta ya usafi, hasa wale wanaohusika na uzoaji wa taka za chooni hadi kutupatakataka. Ripoti inabainisha mazingira mabaya ya mamilioniya wafanyakazi ambao wanafanya kazi katika mazingira hatarishi kwa afya zao. Pamoja na kuimarika kwa huduma za jamii, kundihili limekuwa likiachwa katika mazingira mabaya, hawana vitendea kazi, lengo laripoti ni kuinua ufahamu kuhusu mazingira hatarishi wanayopitia watu hawa wa mnyororowa usafi kama kusafisha vyoo, kutapisha mashimo ya vyoo, kusafisha mitaro nakusimamia njia ya kutibu maji taka. Wafanyakazi hawa mara kwa mara wanagusa vinyesivya binadamu wakiwa hawana vifaa vya kuwakinga, hali hii inaweza kuwafanya kupatamagonjwa hatarishi. Ukiacha vifo, kuna wale wanaopata maumivu, ajalina magonjwa ya mara kwa mara au yanayojirudia na pia kuna ugonjwa kamakipindupindu ni hatari, alisema Mubarak. Mkurugenzi wa Taasisi ya Uhai Mazingira na WatuUmawa, Mathias Milinga aliiomba Serikali kuongeza nguvu katika kazi zauchakataji wa maji taka ili kuongeza ajira kwa vijana. Huwa tunakuwa na mfumo rasmi wa kuchakata nakufanya uzalishaji ambao utatumika kwa mahitaji ya binadamu, ipo mitambo ambayoinatumika, yale maji taka yanafaa kutengenezea mbolea, mkaa wa kupikia, gesi napia maji masafi, kwa hiyo hii itasaidia kutunza mazingira, alisema Milinga. Siku ya Choo Duniani huadhimishwa Novemba 19 kilamwaka na kwa mwaka huu kaulimbiu ni Tusiache mtu yeyote nyuma. Mwisho Asilimia 16 ya vijana Tanga hupata mimba Na Amina Omari Tanga UKOSEFU wa elimu ya afya ya uzazi kwa vijana, umesababishaasilimia 16 ya kundi hilo kupata mimba za utotoni mkoani Tanga. Hayo yalisemwa jana na Mratibu wa Afya ya Uzazikwa Mama na Mtoto mkoani Tanga, Doroth Lema wakati akieleza kwa waandishi wahabari sababu za uwepo wa mimba za utotoni. Alisema changamoto kubwa ni ukosefu wa elimusahihi ya masuala yanayohusu afya, hivyo kusababisha vijana wengi hususani wakike kuwa wahanga wa mimba zisizotarajiwa. Iwapo elimu ya afya ya uzazi itawafikia vijanawengi, hasa wakati wa umri wa mabadiliko, watajitambua na kujilinda dhidi ya mimbaza utotoni na hata maambukizi ya virusi vya ugonjwa wa Ukimwi, alisema Doroth. Mratibu wa Ubora wa Huduma za Afya Mkoa wa Tanga,Dk. Rehema Maggid alisema takwimuzinaonyesha tatizo la mimba za utotoni lipo zaidi mijini, ikilinganishwa navijijini. Dk. Rehema alisema vijana wa mjini ndio waathirikawakubwa kutokana na maendeleo ya utandawazi na hivyo kushindwa kupata taarifakuhusu afya kwa kina. Alisema endapo elimu ya uzazi itatolewa kwakushirikiana viongozi, wadau wa afya, wazazi na walezi, itasaidia kuletamabadiliko makubwa. Sasa Mkoa wa Tanga tumetekeleza mradi wakutoa elimu ya afya ya uzazi kwa makundi ya vijana ili wajitambue na kufanya uamuzisahihi na kwa wakati mwafaka, alisema Dk. Rehema.  <topic>: AFYA 