<classify> ARODIA PETER-DODOMA WABUNGEwamekosoa mfumo na sera ya elimu ya mwaka 2014 wakidai ni kikwazo kwa maendeleoya sekta hiyo nchini. Wameshauri Serikalikufanya mabadiliko kwenye mfumo mzima wa elimu, vinginevyo taifa linatengenezabomu la baadaye. Wakichangiamjadala wa hotuba ya bajeti ya Wizara ya Elimu, Sayansi, Teknolojia na Ufundi,baadhi ya wabunge walisema iundwe tume maalumu kuchunguza suala la elimuTanzania. Akichangiamjadala huo, Mbunge wa Shinyanga Mjini, Jumanne Kishimba CCM alisema elimu yaTanzania haiwasaidii wahitimu badala yake wanabaki kuwa tegemezi na wavivu kwasababu hawakuandaliwa sawasawa. Kishimba piaalikosoa muda mrefu unaotumika kufundisha watoto hadi kuwa watu wazima kwambaunawafanya wengi kubaki wavivu hata wanapohitimu vyuo vikuu. Mheshimiwamwenyekiti, suala la mfumo wa elimu tunayoenda nayo ni bomu ndiyo maana Raismstaafu Benjamin Mkapa amekuwa akilizungumza hili, lakini bado mko kimya. Elimu yaTanzania ni kama kifungo cha maisha, kuanzia miaka 18 ya mtu kufanya kazianakuwa shuleni hadi miaka 25, na akitoka huko na degree shahada yake,hapati kazi, hajui kulima wala kufuga, na hiyo degree hawezi kuweka bondihata kupata mkopo benki wala pharmacy duka la dawa, ama anabaki kuwategemezi. Hivi niutafiti gani wa kisayansi unaosema ubongo wa binadamu kila mwaka usome darasamoja? Kwanini tusifanye mwaka mmoja mtu asome madarasa matatu? alihojiKishimba na kuongeza: Hizishahada wanazozisoma ni kama karatasi, zimejaa kila kona, hivi Serikaliinaboresha elimu ipi kama hao inaowazalisha hawajafanyia kazi hichowalichokisoma? Mbunge waNkenge, Diodorus Kamala CCM alisema kwa mfumo uliopo sasa shule za msingi nasekondari nchini hazina mwenyewe kwa sababu haijulikani nani mwangalizi wake. Alisema kwamfano Waziri wa Elimu amejikita zaidi kwenye elimu ya vyuo vikuu na paleanapoelezwa changamoto za shule hizo hutupa mpira kwa taasisi nyingine. Ninashauriturudishe mfumo wa zamani ambapo shule hizo zilikuwa chini ya Wizara ya Elimu,lakini pia walimu tuwape stahiki zao ikiwamo kuwaheshimu, alisisitiza mbungehuyo. Mbunge waViti Maalum, Suzan Lyimo Chadema alisema mfumo wa elimu wa mwaka 2014 umeanzakufanyiwa maboresho kabla ya kuanza kutumika jambo ambalo linadhihirisha kwambahaufai na haukushirikisha wadau wa sekta hiyo. Lyimo piaalishauri fungu la fedha la Bodi ya Mikopo ya Elimu ya Juu liwekwe peke yake nalisichanganywe na fedha za maendeleo kurahisisha ufuatiliaji. Mbunge waVunjo, James Mbatia NCCR-Mageuzi alishauri wabunge wote kuondoa tofauti zaowakati wa kujadili na kupitisha bajeti ya wizara hiyo ili kuokoa kizazi chaTanzania. We mustthink big, think global namna gani tunakuza watoto wetu, namna gani tunawapawalimu wetu ambao ni walezi wakuu wa taifa letu waweze kuliangalia taifa,waweze kuwa na utulivu. ProfesaJoyce Ndalichako dada yangu ulikuwa kwenye taasisi ya elimu, ulikuwa Baraza laMitihani NECTA, sasa umetoka huko umepewa dhamana hiyo unaacha legacy yanamna gani kwa taifa la Tanzania kwamba umeanzisha mfumo huu unaiona Tanzaniaya miaka 50, ya miaka 30 yenye uelewa wa hali ya juu, alisema.  <topic>: KITAIFA 