<classify> WATU wengi kwa kadiri ya uwezo waohupenda kula mayai karibu kila siku, wakiamini ni mazuri kiafya hasa kile kiinicha kati. Ni kwa vile kwa miaka mingiwamehakikishiwa na wataalamu wa afya juu ya manufaa ya mayai mwilini. Wengi wanaofahamu umuhimu huo wa yaihupendelea kula angalau yai moja kila siku wakati wa kifungua kinywa na tafitiza nyuma zimeshauri hivyo. Miongoni mwa faida zinazoelezwa nikwamba protini zilizoko ndani ya mayai hukufanya kutohisi njaa mapema. Ina maana kuwa ukila mayai unawezakukaa muda marefu zaidi bila kula ikilinganishwa na mikate au vyakula vinginevya ngano. Kadhalika, inaelezwa kwamba ulaji wamayai husaidia kupunguza uzito wa mwili. Baadhi ya tafiti zinasema watu wanaokulamayai wamefanikiwa kupunguza uzito wa miili yao kwa kiasi kikubwaikilinganishwa na wasiokula. Kadhalika inaelezwa ukilinganisha navyakula vingine vya protini kama vile nyama, mayai ni bei rahisi zaidi. Hivyobasi, mayai yanaweza kupatikana na kuandaliwa kwa urahisi wakati wa kifunguakinywa kuliko vyakula vingine. Lakini pia licha ya kwamba kuwa mayaiyana kiwango fulani cha lehemu cholesterol. Lakini utafiti uliofanyika hukonyuma ulibaini lehemu iliyoko katika mayai inapoliwa haina athari kwenyekiwango cha lehemu kwenye damu. Hivyo hakuna haja ya kuhofia juu ya magonjwa yamoyo yatokanayo na lehemu. Hali kadhalika tafiti za nyumazilieleza kirutubisho kinachoitwa Choline kinachopatikana kwenye mayai nimuhimu katika ukuaji na maendeleo ya ubongo. Pia kinahusishwa katika kuongezauwezo wa ubongo wa kutunza kumbukumbu. Pia inaelezwa kuwa kemikali za leutinna zeaxanthin zinazopatikana kwenye mayai zinaaminika kulinda macho dhidi yamadhara ya mionzi mibaya. Pia inaaminika kuwa zinazuia kutokea kwa tatizo lamtoto wa jicho uzeeni. Lakini wataalamu wamekuwa na shakakuhusu uhakika wa hayo baada ya kubaini kuwapo kwa visababishi vya maradhi yamoyo pamoja na vifo vya mapema katika yai iwapo yataliwa kwa wingi. Hivyo, kwa miaka kadhaa wataalamu waafya wamekuwa wakiumiza kichwa iwapo ulaji wa mayai ni mzuri au mbaya kwa afyaya mwanadamu. Na hivyo, tafiti zimefanyika ukiwamo huumkubwa uliofanyika hivi karibuni, ambao umehitimisha kwamba jibu la swali hilolinategemeana na kiwango cha mayai unayokula kwa wiki. Kwa mujibu wa utafiti mpyauliochapishwa kwenye jarida la Jumuiya ya Tiba Marekani JAMA, kula mayaimawili tu kwa siku kunaweza kusababisha maradhi ya moyo na hata kifo chamapema. Hilo linatokana na kiwango kikubwa chalehemu kinachopatikana kwenye kiini cha yai, matokeo ambayo kama tulivyoonayanahitilafiana na tafiti za nyuma. Kwa mujibu wa Idara ya Kilimo yaMarekani yai kubwa moja lina hadi miligramu 300 za lehemu, kikiwa ni zaidi yanusu ya kiwango cha lehemu, ambacho Shirika la Afya Duniani WHO linashaurimtu ale kwa siku miligramu 185. Utafiti wa JAMA ulichakata taarifakutoka katika majaribio sita yaliyohusisha zaidi ya watu 30,000 katika kipindicha miaka 17. Watafiti wamefikia hitimisho kuwa kulamiligramu zaidi ya 300 za lehemu kwa siku kunaongeza hatari ya kupata maradhi yamoyo kwa asilimia 17 na vifo vya mapema kwa asilimia 18. Uwiano huo wa hatari huongezeka zaidikwenye ulaji wa mayai na wanasayansi wamebaini kuwa kula mayai matatu au mannekwa siku kunaongeza hatari ya kupata maradhi ya moyo kwa asilimia sita na vifovya mapema kwa asilimia nane. Kwa mujibu wa utafiti huo, madharahayo ya mayai hayaathiriwi na umri, nguvu ya mwili, matumizi ya tumbaku nahistoria ya kuwa na shinikizo la damu. Utafiti wetu umebaini kuwaendapo watu wawili watafuata aina moja ya mlo na tofauti pekee ikawa ni ulajiwa mayai, basi yule ambaye mwenye kula mayai mengi ana uwezekano mkubwa wakupata magonjwa ya moyo kuliko yule asiyekula, anasema Norrina Allen,Profesa Mshiriki wa Dawa za Kinga katika Chuo Kikuu cha Northwestern ambaye piaameshiriki kuandika utafiti huo. Utafiti mpya unatofautiana na kazi zatafiti za awali, ambazo zilibaini kuwa hakuna uhusiano kati ya ulaji wa yai nauwezekano mkubwa wa kupata maradhi ya moyo. Lakini, Allen anasema kwamba kulikuwana sampuli tofauti chache na zilikuwa na muda mfupi wa kufuatilia walaji wamayai. Hata hivyo, watafiti wanakiri kuwahuenda kuna makosa katika uchunguzi wao. Data kuhusu ulaji wa yai zilikusanywakwa njia ya maswali, ambapo ilibidi walioulizwa kukumbuka chakula chao katikakipindi cha miezi na miaka kadhaa. Watafiti wengine pia wanasema kuwamatokeo hayo ni ya kuchunguzwa zaidi na ingawa walieleza uhusiano kati ya ulajiwa yai na kuongezeka kwa hatari ya ugonjwa wa moyo na kifo cha mapema, hawawezikuthibitisha sababu ya hali hiyo. Umuhimu wa utafiti huu ni kwambauliwakilisha jamii tofauti za watu wa Marekani na chakula kinacholiwa naWamarekani wa kawaida, anasema Tom Sanders, Profesa wa Masuala ya Lishekatika Taasisi ya Kings College mjini London. Ukomo wake unategemea kipimo chaulaji wa lishe moja, alisema. Mwandishi mwenza wa utafiti huo, Allenanapendekeza kutokula mayai zaidi ya matatu kwa wiki. Pia anatoa ushauri kwa wanaopenda kulamayai, kula hasa sehemu nyeupe ya yai. Siwaambii watu wayaondoe kabisa mayaikwenye mlo wao, bali ninapendekeza tu kwamba watu wayale kwa kiasi, anasema. Kwa mujibu wa utafiti wa mwaka 2015 waTume ya Kimataifa ya Mayai IEC, nchi zinazoongoza duniani kupenda kula mayaikwa kuzingatia kiwango cha mayai yaliyoliwa kwa mwaka ni: Mexico wastani wa mtu kula mayai ni352 kwa mwaka, Malaysia 342, Japan 329, Urusi 285, Argentina 256, China 254.8,Marekani 252, Denmark 245. Wastani wa kiwango cha cholesterolkinacholiwa na Wamarekani kinaweza kufikia karibu mayai 600, hiki kikiwa nikiwango cha wastani wa juu kuliko kile kinacholiwa nchini Uingereza, ambacho nimiligramu 225 kwa siku, Tom Sanders anaeleza. Katika takwimu za hivi karibuni kutokaIEC, kuanzia mwaka 2015, inaonyesha kuwa Marekani ni nchi ya tano kwa ulajizaidi wa mayai duniani huku kila mtu akila mayai 252 kwa mwaka. Lakini nchi hiyo ina matatizo ya moyoambayo husababisha asilimia 20 ya vifo. Japan, ambako ulaji wa mayai unafikiakiwango cha mayai 328 kwa mtu, ilirekodi asilimia 11 pekee ya vifo. Ulaji wa mayai walau matatu hadi manne kwa wiki ni sawa, Wanasema wataalamu nchini Uingereza.  <topic>: AFYA 