<classify> SERIKALI imeagiza kuwapo udhibiti mkubwa wa dawa zinazotumika kuzuia utokaji damu kwa wingi wakati wa kujifungua, baada ya kubainika baadhi ya wanawake huzitumia isivyo ikiwamo kutoa mimba.Naibu Waziri wa Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, Faustine Ndungulile, amesema jijini Dar es Salaam kuwa, dawa hizo aina ya misoprostol zimekuwa zikitumiwa na baadhi ya wanawake kutoa mimba, kitu ambacho kinahatarisha maisha ya wanaofanya vitendo hivyo na kusababisha idadi ya vifo vya wajawazito kuongezeka.Kumekuwapo na wimbi kubwa la wanawake kutumia vibaya dawa hizo kwa kutoa mimba zisizotarajiwa, kitendo kinachohatarisha usalama wao, ndio maana kwa sasa tumetoa angalizo kwa hospitali zote na vituo vya afya kubana matumizi ya dawa hizo ili zitumike vizuri, alisema.Angalizo hilo limekuja huku dawa hizo siku za hivi karibuni zimekuwa zikipatikana kiholela kwenye vituo vya afya, ikiwamo maduka ya dawa ambako zimekua zikiuzwa kwa Sh 10,000 na kusababisha kutumika isivyo ikiwamo kutoa mimba.Maelekezo tuliyotoa ni kubana matumizi ya dawa hizi ili zitolewe chini ya usimamizi wa daktari, yaani daktari anatakiwa andike dawa hiyo na mgonjwa akienda duka la dawa aende na cheti cha kupewa dawa hizo, bila cheti cha daktari hakuna kupatiwa dawa hizi, alisema.Naibu Waziri huyo alisema kazi ya dawa hizo ni kuokoa maisha ya mjamzito wakati wa kujifungua kwa kupoteza damu nyingi.Kauli ya Ndungulile imekuja baada ya hivi karibuni wadau wa afya kuitaka serikali kuwekeza zaidi katika dawa za kuokoa maisha ya wajawazito kama vile ferrous sulfate, misoprostol na oxytocin zipatikane kwa wingi kwenye vituo vya afya ili kupunguza tatizo la vifo vya wajawazito wakati wa kujifungua.Mkurugenzi wa Mkuu wa Shirika la Maendeleo ya Afya HDT, Peter Bujiri alikaririwa hivi karibuni akisema, Tanzania ni miongoni mwa nchi zenye vifo vingi vitokanavyo na ujauzito Kusini mwa Jangwa la Sahara.Akinukuu takwimu za afya ya uzazi kwa miaka 10 iliyopita kuanzia 2006 hadi 2015, alisema kuna ongezeko kubwa la vifo vya wajawazito hasa kwenye hospitali za serikali.Moja ya sababu ambazo zimetajwa kusababisha vifo vya wajawazito ni kifafa cha mimba kwa asilimia 34, kutoka damu kupita kiasi asilimia 24.6, maambukizi yanayopitia kwenye uke baada ya kujifungua asilimia 16.7, kuganda kwa damu asilimia 14.9, huku matatizo ya shida ya moyo na mishipa vikiwa asilimia 14.0Kwa mujibu wa takwimu za taifa za afya DHS na utafiti wa kiashiria cha malaria 20152016, wanawake 556 kati ya 100,000 wenye umri wa miaka 15 hadi 49 hupoteza maisha, hiyo ikiwa na maana kuwa wanawake wajawazito 11,000 hufariki dunia kwa mwaka wakati wa kujifungua.Akizungumzia hilo, Ndungulile alisema serikali imeimarisha upatikanaji wa dawa hizo na kwa sasa hakuna upungufu kwa kuwa serikali imeziagiza kutoka nje, hivyo zipo za kutosha ikiwamo ya uokozi ya oxytocin, dawa za kifafa cha mimba, magnesium sulfate, folic acid, madini ya chuma.  <topic>: KITAIFA 