<prompt> Eleza kifupi makala hiyo: Mwanamume mmoja mwenye umri wa miaka 22 alinunua sarafu ambayo anaamini ilibuniwa zaidi ya miaka 2,000 iliyopita kwa pauni 29 tu. Mkusanyaji sarafu Stephen Creswell alichukua kile anachofikiria ni nusu shekeli kutoka Tiro - ambayo ni ya 126BC - katika mnada huko Wolverhampton, Staffordshire. Wasomi wa Biblia wanaamini kwamba sarafu hizo zilikuwa sawa na zile ambazo zilitumiwa kumlipa Yuda Iskariote vipande vyake 30 vya fedha kwa kumsaliti Yesu. Je, ni hazina iliyopotea? Sarafu iliyopatikana na Stephen Creswell, 22, ambayo anaamini ni nusu shekeli kutoka Tiro. Mkusanyaji: Bw Creswell, aliye katika picha, alinunua sarafu hiyo kwa pauni 29 tu katika mnada huko Wolverhampton, Staffordshire. Lakini mtaalam mmoja anadai sarafu ni uwezekano wa kuwa awali na anaamini Mheshimiwa Cresswell inaweza kuwa namock up. Sarafu iliyoharibiwa ina uzito wa gramu 7.7, nusu ya uzito wa shekeli kamili. Marejeo ya kwanza ya sarafu huja katika 126BC na inaeleweka kwamba walibaki katika mzunguko. Shekeli zilitumiwa kulipa kodi ya hekalu katika Yerusalemu la kale kwa sababu zilikuwa na kiasi kikubwa cha fedha kuliko sarafu nyingine za Kiroma. Katika Mathayo 27:3 yasemwa hivi: Basi Yuda, aliyemsaliti, alipoona ya kuwa amehukumiwa adhabu, akajuta, akawarudishia wakuu wa makuhani na wazee zile vipande thelathini vya fedha... Katika tafsiri fulani za Biblia, neno fedha limebadilishwa kuwa shekeli. Bwana Creswell, kutoka Dudley, West Midlands alisema kuwa alinunua sarafu kama sehemu ya uteuzi lakini haraka aligundua alikuwa na kitu maalum. Alisema hivi: Mara tu nilipoona jinsi lilivyokuwa la zamani, nilijua kwamba nilikuwa na kitu cha pekee. Hata hivyo, sikujua ni nini mpaka nilipoandika kwenye injini ya utafutaji. Mimi si mkusanyaji wa sarafu, lakini napenda kununua vitu vya bei nafuu. Lakini baada ya kutazama picha za sarafu hiyo, mtaalamu mmoja alisema kwamba haamini kuwa ni shekeli kama vile Bw. Cresswell alivyokuwa ametumaini. Malipo: Wanachuo wa Biblia wanaamini kuwa sarafu hizo zilikuwa sawa na zile zilizotumiwa kulipa Yuda Iskariote vipande vyake 30 vya fedha kwa kumsaliti Yesu, iliyoonyeshwa kwenye picha hapo juu. Mtaalamu wa hesabu za fedha Mike Vosper alisema...  <response>: Mkusanyaji Stephen Creswell, mwenye umri wa miaka 22, alinunua sarafu hiyo katika mnada kwa pauni 29 tu. Anaamini kuwa ni nusu shekeli kutoka Tiro ambayo ni ya mwaka 126 KK. Sarafu zilitumiwa kulipa kodi katika Yerusalemu la kale na zinatajwa katika Biblia. Lakini mtaalamu wa sarafu alisema kuonekana kwake kunamaanisha haielekei kuwa ya awali. 