<prompt> Eleza kifupi makala hiyo: Wimbi la wahamiaji miaka 4,500 iliyopita liliacha alama katika DNA na lugha za Wazungu wa kisasa. Hii ni kwa mujibu wa utafiti ambao ulipata ushahidi wa uhamiaji huu wa Umri wa Jiwe kwa kuchambua DNA ya watu 69 ambao waliishi kote Ulaya kati ya miaka 8,000 na 3,000 iliyopita. Miongoni mwa mabadiliko katika muundo wa maumbile ya Wazungu wa kale, waligundua kwamba DNA inayohusiana na watu wa Yamnaya ilionekana sana katika eneo ambalo sasa ni kaskazini mwa Ujerumani. Watafiti wamegundua uhamaji mkubwa wa watu wa Kurgan utamaduni wa Yamna ambao uliondoka kutoka nyanda za Urusi hadi katikati mwa Ulaya miaka 4,500 iliyopita. Hapo awali, watafiti waliamini kuwa ilienea miaka 8,500 iliyopita, wakati wakulima wa kwanza kutoka Mashariki ya Karibu, sasa Uturuki ya kisasa, walipoileta Ulaya. Kuna nadharia mbili kuu kuhusu jinsi lugha za Kihindo-Ulaya zilivyosambaa Ulaya. Ya kwanza ni nadharia ya Anatolia, ambayo inadai kuenea kwa lugha hiyo kulitokea miaka 8,500 iliyopita, wakati wakulima wa kwanza kutoka Mashariki ya Karibu sasa Uturuki walipoileta Ulaya. Nadharia ya Kurgan, wakati huohuo, inapendekeza kwamba lugha hiyo ilienea na wachungaji wa kuhamahama wa nyanda zilizopatikana kaskazini mwa Bahari Nyeusi na Bahari ya Kaspi. Nadharia hiyo hudokeza kwamba lugha yao ilienea kotekote Ulaya baada ya uvumbuzi wa magari yenye magurudumu, yapata miaka 6,000 hadi 5,000 iliyopita. Wamaya walikuwa wachungaji walioishi katika nyanda za kaskazini mwa Bahari Nyeusi na Bahari ya Aral. Uchunguzi huo ulioongozwa na David Reich wa Chuo cha Tiba cha Harvard, ulionyesha kwamba watu wengi walihamia Ulaya kutoka sehemu za mashariki. Inaelekea kwamba kuenea kwa watu wengi hivyo hakukuathiri DNA tu bali pia tamaduni za kale. Ingawa chembe za urithi haziwezi kuamua watu walizungumza lugha gani, watafiti wanasema kwamba matokeo ya utafiti wao yanaweza kuathiri mjadala kuhusu chanzo cha lugha za Indo-Ulaya. Lugha za Indo-Ulaya zina lugha zaidi ya 400, kuanzia lugha za kisasa kama vile Kiingereza na Kipolishi hadi lugha za kale kama vile Kihiti na Kisanskriti. Lugha ya Kibasque, inayozungumzwa kusini-magharibi mwa Ufaransa na kaskazini mwa Hispania,...  <response>: Utafiti uliangalia DNA ya Wazungu walioishi miaka 8,000 na 3,000 iliyopita. DNA inayohusiana na watu wa Yamnaya ilionekana kaskazini mwa Ujerumani. Wamaya walikuwa wachungaji kutoka nyanda kaskazini mwa Bahari Nyeusi na Aral. Hii inaashiria mtiririko mkubwa ambao ungebadilisha usemi na DNA. Hapo awali, watafiti waliamini kwamba lugha ya Indo-Ulaya ilienea miaka 8,500 iliyopita, na wakulima wa kwanza kutoka Mashariki ya Karibu, sasa Uturuki. 